Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Το πετρέλαιο πέφτει, οι λαοί πληρώνουν

Η προκαταρκτική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης φέρνει μια ψευδαίσθηση ανακούφισης στις ενεργειακές αγορές, αλλά η πραγματική οικονομία παραμένει υπό καθεστώς ασφυξίας. Η τιμή του Brent έπεσε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, ωστόσο παραμένει 30% υψηλότερη από τις αρχές του έτους. Οι πραγματικοί ωφελημένοι είναι οι μεγαλοπαίκτες του πετρελαίου, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκμεταλλεύεται τον πληθωρισμό για να επιβάλει νέα μέτρα λιτότητας στους ευρωπαϊκούς λαούς.

Τα Στενά του Ορμούζ ως σύγχρονα Συμπληγάδες

Η εξ αποστάσεως υπογραφή του μνημονίου από τους προέδρους Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν το βράδυ της Τετάρτης ανοίγει τον δρόμο για την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο. Το μνημόνιο προβλέπει την επαναφορά της κίνησης των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, παρά τα στρατιωτικά εμπόδια και την αναγκαία αποναρκοθέτηση από την πλευρά του Ιράν.

Είναι η πρώτη ανάσα μετά από μήνες πολέμου που πλήγωσε τις υποδομές της περιοχής. Το Ιράν δεσμεύτηκε να μην επιβάλει διόδια για 60 ημέρες και να συζητήσει με το Ομάν για το μελλοντικό καθεστώς των διεθνών υδάτων. Οι ναυτιλιακές εταιρείες αναστενάζουν για τα διόδια, αλλά η ουλή του πολέμου στην καθημερινότητα των ανθρώπων παραμένει ανοιχτή. Το ερώτημα δεν είναι αν θα περάσουν τα τάνκερ, αλλά αν θα μπορέσει ο απλός πολίτης να ζεστάνει το σπίτι του τον χειμώνα που έρχεται.

Οι προβλέψεις των αγορών: Το καζίνο κερδίζει πάντα

Η αλλαγή δεδομένων αποτυπώθηκε στη σημαντική μείωση των τιμών. Η τιμή του Brent διαμορφώθηκε την Παρασκευή κάτω από 80 δολάρια το βαρέλι, από 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου. Ωστόσο, είναι 30% υψηλότερη από τις αρχές του έτους, όταν διαμορφωνόταν κοντά στα 60 δολάρια. Οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προσάρμοσαν τις προβλέψεις τους καθοδικά, αλλά αρνούνται να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα, καθώς η αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί μήνες.

• Η Goldman Sachs μείωσε την πρόβλεψή της για το τέταρτο τρίμηνο του 2026 στα 80 δολάρια, από 90 δολάρια, και για το 2027 στα 75 δολάρια, αναμένοντας επιστροφή των εξαγωγών στα προπολεμικά επίπεδα στα τέλη Ιουλίου.
• Η Morgan Stanley τοποθετεί το Brent στα 80 δολάρια για το τέταρτο τρίμηνο του 2026, από 95 δολάρια, εκτιμώντας ότι το 80% της χαμένης παραγωγής θα αποκατασταθεί έως τον Δεκέμβριο.
• Η Citi προβλέπει 75 δολάρια για το τρίτο τρίμηνο και 70 δολάρια για το τέταρτο τρίμηνο του 2026.
• Η Barclays διατηρεί τη σκληρή γραμμή της στα 100 δολάρια για το 2026, τονίζοντας την αβεβαιότητα των θεμελιωδών μεγεθών.

Τα συμβόλαια παραδόσεων Brent για τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώνονται στα 75 δολάρια και για τον Δεκέμβριο του 2027 κοντά στα 72 δολάρια. Αντίστοιχα, τα συμβόλαια φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) παραμένουν σταθερά πάνω από 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το τέλος του 2026 και του 2027. Η τιμή αυτή είναι χαμηλότερη από τα υψηλά του πολέμου, αλλά 50% υψηλότερη σε σχέση με την αρχή του έτους. Η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, ένα κατεστραμμένο οικοδόμημα που θυμίζει τα ερείπια της αρχαίας Αγοράς, συνεχίζει να τιμωρεί τους καταναλωτές.

Η ΕΚΤ και η νέα λιτότητα: Ο Μινώταυρος απαιτεί θυσίες

Ενώ το πετρέλαιο πέφτει, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χτυπά ξανά το σύνθημα της λιτότητας. Η ανοδική πορεία του πληθωρισμού έχει ήδη δώσει το άλλοθι στην ΕΚΤ για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, ήταν ξεκάθαρος. Ο πληθωρισμός δεν θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα, ανοίγοντας τον δρόμο για νομισματικές πολιτικές που πλήττουν τα πιο αδύναμα στρώματα.

Τέσσερις μήνες αυξημένων ενεργειακών τιμών σημαίνει ότι μπορούμε να δούμε στον σωλήνα του πληθωρισμού ότι αυτός θα είναι υψηλότερος από το 3%. Θα υπάρχει έμμεσος αντίκτυπος στα τρόφιμα, σε προϊόντα και υπηρεσίες εφέτος και το επόμενο έτος.

Αυτή η δήλωση είναι η απόλυτη δικαιολογία για την κλιμάκωση της επίθεσης κατά των κοινωνικών κατακτήσεων. Η αύξηση των επιτοκίων δεν τιμωρεί τους εταιρικούς γίγαντες που κερδοσκοπούν στην ενέργεια. Τιμωρεί τη μητέρα που προσπαθεί να αγοράσει γάλα για τα παιδιά της, τον συνταξιούχο που επιλέγει μεταξύ φαρμάκων και θέρμανσης, τον εργαζόμενο που βλέπει τον μισθό του να καταβροχθίζεται από την ακρίβεια. Η ασύμμετρη αυτή επίθεση πρέπει να βρει μπροστά της το ανάστημα των λαών.

Θα πέσει σημαντικά ο πληθωρισμός στην Ευρώπη;

Όχι, σύμφωνα με την ΕΚΤ και τους αναλυτές. Παρά την πτώση του πετρελαίου, ο πληθωρισμός αναμένεται να μείνει πάνω από 3% λόγω της αύξησης των τιμών στα τρόφιμα και τις υπηρεσίες. Η ΕΚΤ χρησιμοποιεί αυτή την αβεβαιότητα για να δικαιολογήσει την αυστηρή νομισματική της πολιτική, η οποία λειτουργεί ως λιτότητα για τους πολίτες.

Πότε θα επανέλθουν οι ροές πετρελαίου στα προπολεμικά επίπεδα;

Οι αγορές και οι μεγάλες τράπεζες εκτιμούν ότι θα χρειαστούν μήνες. Η Goldman Sachs προβλέπει επιστροφή των εξαγωγών στα προπολεμικά επίπεδα στα τέλη Ιουλίου. Ωστόσο, οι ενεργειακές υποδομές έχουν υποστεί ζημιές και η παραγωγή δεν θα αποκατασταθεί πλήρως πριν το τέλος του έτους, κρατώντας τις τιμές υψηλότερα από πριν τον πόλεμο.