Νέος εξωδικαστικός: Ανάσα για χιλιάδες μικροοφειλέτες – Ποιοι μπαίνουν στη ρύθμιση

Από σήμερα, η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών ανοίγει τις πόρτες της, δίνοντας ανάσα σε χιλιάδες πολίτες και μικρές επιχειρήσεις που πνίγονται στα χρέη. Σε μια εποχή που η ακρίβεια και η ανεργία μαστίζουν τα λαϊκά στρώματα, η κυβέρνηση επιχειρεί να απαλύνει τον πόνο, αλλά το ερώτημα παραμένει: Πόσο βαθιά είναι η τομή;

Τι αλλάζει με τον νέο μηχανισμό;

Η βασική καινοτομία είναι η μείωση του ορίου ένταξης από 10.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες μπορούν πλέον να ρυθμίσουν τα χρέη τους. Μια κίνηση που μοιάζει με σωσίβιο για τους μικροοφειλέτες, που συχνά είναι οι πιο ευάλωτοι: εργαζόμενοι με μπλοκάκι, μικροεπαγγελματίες, συνταξιούχοι με πενιχρές συντάξεις.

Πώς λειτουργεί η ρύθμιση;

Ο μηχανισμός προβλέπει έως 240 δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, και έως 420 δόσεις για τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης (servicers). Η διαδικασία είναι πλήρως ηλεκτρονική: ο οφειλέτης δηλώνει εισοδήματα, περιουσία και υποχρεώσεις, και ένας αλγόριθμος υπολογίζει το ύψος και τον αριθμό των δόσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προβλέπεται ακόμα και «κούρεμα» της βασικής οφειλής, αν κριθεί απαραίτητο για τη βιωσιμότητα της ρύθμισης. Το επιτόκιο είναι σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια.

Ωστόσο, η συμμετοχή απαιτεί την άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Μια προϋπόθεση που, για πολλούς, θυμίζει την παλιά καλή λογική του «δώσε τα πάντα για να σώσεις λίγα». Οι τράπεζες και το κράτος αποκτούν πλήρη εικόνα για τα οικονομικά σου, ενώ εσύ παραμένεις εκτεθειμένος.

Δύο ρυθμίσεις, δύο κόσμοι

Η ρύθμιση των 72 δόσεων, που ενεργοποιήθηκε από το περασμένο Σάββατο, αφορά μόνο χρέη προς Εφορία και ΕΦΚΑ, με ληξιπρόθεσμες οφειλές έως 31 Δεκεμβρίου 2023. Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει και τραπεζικά χρέη, προσφέροντας περισσότερες δόσεις και δυνατότητα διαγραφής. Η βασική διαφορά: στη ρύθμιση των 72 δόσεων γνωρίζεις εξαρχής τους όρους, ενώ στον εξωδικαστικό η πρόταση προκύπτει από τον αλγόριθμο, αφήνοντας τον οφειλέτη σε θέση διαπραγμάτευσης με έναν άγνωστο μηχανισμό.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν;

Δικαιούχοι είναι όσοι έχουν συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Η πλατφόρμα είναι ανοιχτή για όλους, αλλά η πραγματική δοκιμασία είναι η οικονομική βιωσιμότητα της ρύθμισης. Για τους μικροοφειλέτες, η ελάχιστη δόση των 50 ευρώ μπορεί να είναι ένα βάρος που, αν δεν συνοδεύεται από πραγματική ανακούφιση, γίνεται απλώς ένας νέος κύκλος χρέους.

Συμπέρασμα: Ανάσα ή απλώς παράταση;

Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν λύνει το βαθύτερο πρόβλημα: την ανισότητα στην κατανομή του πλούτου και την απουσία ενός κράτους που προστατεύει τους αδύναμους. Η ρύθμιση των χρεών δεν είναι λύση, αν δεν συνοδεύεται από πολιτικές που μειώνουν την ανεργία, αυξάνουν τους μισθούς και προστατεύουν την κοινωνική συνοχή. Μέχρι τότε, η πλατφόρμα είναι ένα εργαλείο – χρήσιμο, αλλά όχι πανάκεια.