Η Κάρλα Βίλα στα 101: Μια ζωή ελευθερίας, αντίστασης και μνήμης στη Μπρέρα

Σε μια εποχή που η ταχύτητα και η λήθη κυριαρχούν, η Κάρλα Βίλα στέκεται όρθια. Στα 101 της χρόνια, αυτή η γυναίκα που έζησε δύο αιώνες, που είδε τον φασισμό, τον πόλεμο, την ανοικοδόμηση και την κρίση, δεν είναι απλώς ένα μνημείο του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, κατακτιέται. Κάθε μέρα. Και η ίδια το έκανε πριν ακόμη το '68 γίνει σύνθημα στους δρόμους.

Ποια είναι η Κάρλα Βίλα και γιατί η ιστορία της μας αφορά όλους;

Η Κάρλα Βίλα δεν είναι μια διάσημη ηθοποιός ούτε μια πολιτικός. Είναι μια γυναίκα του λαού, που έζησε όμως στην καρδιά της ιστορίας. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην οδό Σαν Μάρκο, στην ιστορική συνοικία Μπρέρα του Μιλάνου. Εκεί, στο ίδιο σπίτι, μένει εδώ και 99 χρόνια. Πάνω από το «Ελ Τομπόν», το μαγαζί που ονόμασε η ίδια και που κάποτε διηύθυναν τα αδέρφια Τσέζαρε και Φράνκο. Πριν από αυτό, όμως, στον ίδιο χώρο βρισκόταν το Μπακάλικο Βίλα του πατέρα της Λουίτζι, ένα από τα πιο καλά εφοδιασμένα του Μιλάνου, σταθερή στάση των μεγάλων δημοσιογράφων της Corriere della Sera. Η Κάρλα Βίλα είναι ένα κομμάτι της λαϊκής ιστορίας της πόλης, ένα κομμάτι που αρνείται να σβήσει.

Μια ζωή χωρίς συμβιβασμούς: Η ελευθερία δεν ήταν ποτέ σύνθημα

Η ελευθερία, γι' αυτήν, δεν υπήρξε ποτέ σύνθημα. Το '68 δεν το έκανε στην πλατεία: το είχε ήδη κατακτήσει έναν χρόνο πριν, αποφασίζοντας, μόνη της, σε καιρούς που δεν συνηθιζόταν, να μεγαλώσει τον γιο της Τόμας, χωρίς να ζητήσει την άδεια από κανέναν. Αυτή η πράξη, σε μια εποχή που η γυναίκα ήταν ακόμη υπό την κηδεμονία του άνδρα, ήταν μια πράξη βαθιάς πολιτικής αντίστασης. Μια πράξη που η σημερινή κοινωνία, που συχνά υποτιμά τους ηλικιωμένους, θα έπρεπε να μελετήσει.

Η καθημερινότητα στα 101: Απλότητα και αξιοπρέπειεια

Η καθημερινότητά της είναι απλή, σχεδόν μοναστική, αλλά γεμάτη αξιοπρέπειεια. «Ξυπνάω μεταξύ 7.30 και 8 και κάνω πρωινό με καφέ-γάλα και μπισκότα», δήλωσε η Βίλα. «Το μεσημεριανό το προσπερνάω, το βράδυ κοτόπουλο με λαχανικά ή ψάρι. Πλέον δεν υπάρχουν πια οι πρώτες ύλες του παλιού καιρού και ακόμη και το ριζότο στα μιλανέζικα δεν ξέρει να το κάνει πια κανείς. Καμιά φορά τρώω το παγωτό καφέ που φέρνει ο Τόμας».

Μαζί της μένει και «η Λολίτα που ετοιμάζει και το βραδινό μου. Την ημέρα υπάρχει πάντα κάποιος: ο γιος μου, οι κυρίες που στέλνει ο Δήμος και η Ρουθ. Δεν περπατάω πια καλά, όμως αν δεν κάνει πολλή ζέστη μου αρέσει να κάνω βόλτα στη γειτονιά».

Η σκέψη του θανάτου και η δύναμη της μνήμης

Η σκέψη του θανάτου υπάρχει στο μυαλό της; «Αν δεν υπήρχε ο Τόμας δεν θα με ενοχλούσε, στο τέλος όλοι μας θα πεθάνουμε. Όμως δεν είναι πως λέω: τι ωραία, σε λίγο πεθαίνω». Αυτή η φράση, γεμάτη ρεαλισμό και αγάπη, δείχνει μια ψυχή που δεν φοβάται το τέλος, αλλά αγαπά τη ζωή.

Η γειτονιά που μένει είναι η ιστορική Μπρέρα, όπου ζούσαν ηθοποιοί, καλλιτέχνες, ζωγράφοι: «Η μνήμη πλέον με προδίδει. Όμως θυμάμαι καλά την ηθοποιό Μαριαντζέλα Μελάτο, που είχε γεννηθεί λίγα μέτρα από το σπίτι μου. Παρόλο που ήταν καμιά εικοσαριά χρόνια μικρότερη από μένα, μου ζητούσε συμβουλές για τα ρούχα. Μια φορά ήρθε στο σπίτι ρωτώντας με αν μπορούσα να της δανείσω κάποιο φόρεμα για μια οντισιόν: εγώ είχα μόλις αγοράσει μερικά ρούχα και της τα έδωσα».

Το παλιό Μιλάνο και η απώλεια της αυθεντικότητας

Έπειτα οι αναμνήσεις του «παλιού» Μιλάνου γίνονται ακόμη πιο ζωντανές: «Στο Μπακάλικο του πατέρα μου ερχόντουσαν όλοι, ακόμη και ο Ίντρο Μοντανέλι, που έπαιρνε τον καφέ και κάποιο προϊόν για τα γένια. Έμπαιναν τόσο πολλά σημαντικά πρόσωπα που κι εμείς νιώθαμε λίγο σημαντικοί. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε η τηλεόραση όπως σήμερα, τα νέα τα διάβαζες στις εφημερίδες».

Και στο τέλος θυμάται και κάτι ακόμη πιο περίεργο: «Μόλις γεννήθηκα με έστειλαν σε μια παραμάνα, όπως και τα αδέρφια μου, για να την θηλάσω. Και σε κάποιο σημείο σταμάτησα να τρώω. Οι γιατροί είχαν ήδη προβλέψει τον θάνατό μου, μέχρι που ένας άλλος γιατρός δεν με εξέτασε και με έκανε να φάω χυμό μήλου βρασμένο και μετά το ίδιο το μήλο. Το κοριτσάκι δεν θα πεθάνει πια, είπε».

Τι μας διδάσκει η Κάρλα Βίλα σήμερα;

Η ιστορία της Κάρλα Βίλα δεν είναι μια γλυκερή ιστορία για μια ηλικιωμένη κυρία. Είναι μια πολιτική πράξη. Σε μια εποχή που η λιτότητα και η κρίση χτυπούν τους πιο αδύναμους, που οι ηλικιωμένοι συχνά ξεχνιούνται και περιθωριοποιούνται, η Κάρλα Βίλα μας θυμίζει ότι η αξιοπρέπειεια και η μνήμη είναι όπλα. Μας θυμίζει ότι η ελευθερία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια καθημερινή πράξη. Και ότι ακόμη και στα 101, μπορείς να είσαι ένα κομμάτι ιστορίας, αρκεί να μην το ξεχάσεις ποτέ.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι η Κάρλα Βίλα;

Η Κάρλα Βίλα είναι μια 101χρονη γυναίκα από το Μιλάνο, που έζησε στην ίδια γειτονιά για σχεδόν έναν αιώνα. Είναι κόρη του Λουίτζι Βίλα, ιδιοκτήτη του ιστορικού Μπακάλικου Βίλα, όπου σύχναζαν σημαντικές προσωπικότητες της εποχής.

Ποια ήταν η πράξη ελευθερίας της Κάρλα Βίλα;

Το 1967, ένα χρόνο πριν από το φοιτητικό κίνημα του '68, αποφάσισε μόνη της να μεγαλώσει τον γιο της χωρίς να ζητήσει την άδεια από κανέναν, μια πράξη βαθιάς χειραφέτησης για την εποχή.

Πώς είναι η καθημερινότητά της στα 101;

Ξυπνάει στις 7.30, πίνει καφέ με γάλα και μπισκότα, παραλείπει το μεσημεριανό και το βράδυ τρώει κοτόπουλο με λαχανικά ή ψάρι. Δεν περπατάει καλά, αλλά της αρέσει να κάνει βόλτες στη γειτονιά όταν δεν κάνει πολλή ζέστη.