Ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους: Η διατροφολόγος Τέτα Ουζούνη καταρρίπτει μύθους και προειδοποιεί
Σε μια εποχή που η εμπορευματοποίηση της υγείας και η πίεση για ένα «τέλειο» σώμα εντείνονται, οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους έχουν γίνει το απόλυτο trend. Πίσω από τη λάμψη των social media, όμως, κρύβονται σοβαρά ερωτήματα: Ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες που εξυπηρετούν; Σε ποιους απευθύνονται; Και, κυρίως, ποιος πληρώνει το τίμημα της εύκολης λύσης;
Η Τέτα Ουζούνη, διαιτολόγος-διατροφολόγος με γραφείο στα Καμένα Βούρλα, μιλά στο Acropolis Chronicle και αναδεικνύει την αλήθεια πίσω από τη βιομηχανία της απώλειας βάρους. Με επιστημονική τεκμηρίωση και ανθρώπινη ματιά, εξηγεί γιατί οι ενέσιμες θεραπείες δεν είναι ούτε πανάκεια ούτε μαγική λύση, αλλά ένα εργαλείο που πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικές αλλαγές στη ζωή μας.
Γιατί οι ενέσιμες θεραπείες έχουν γίνει τόσο δημοφιλείς;
Η δημοτικότητά τους δεν είναι τυχαία. Από τη μία, η αποτελεσματικότητά τους σε άτομα με σοβαρή παχυσαρκία είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη. Από την άλλη, η προβολή τους από influencers και διαφημίσεις στα social media δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας εύκολης, άμεσης λύσης. «Πολλοί άνθρωποι έχουν προσπαθήσει επανειλημμένα να χάσουν βάρος, είτε μόνοι τους είτε με τη βοήθεια κάποιου ειδικού, χωρίς να καταφέρουν να πετύχουν ή να διατηρήσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα», λέει η Ουζούνη. «Έτσι, οι θεραπείες αυτές παρουσιάζονται συχνά ως μια εύκολη και άμεση λύση».
Ποιος είναι ο μηχανισμός δράσης τους;
Οι ενέσιμες θεραπείες δρουν με διάφορους μηχανισμούς που συμβάλλουν στη μείωση της όρεξης και, κατ' επέκταση, στην απώλεια βάρους. Δεν πρόκειται όμως για μια απλή διαδικασία. Απαιτείται ιατρική παρακολούθηση και εξατομικευμένη προσέγγιση.
Σε ποιους απευθύνονται πραγματικά;
Οι θεραπείες αυτές δεν είναι για όλους. Σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες, χορηγούνται σε άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) άνω του 30 ή σε άτομα με ΔΜΣ άνω του 27, όταν συνυπάρχουν νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση ή το μεταβολικό σύνδρομο. «Δεν αποτελούν λύση για ανθρώπους που επιθυμούν απλώς να χάσουν λίγα κιλά», τονίζει η διατροφολόγος.
Πόσο σημαντική είναι η παρακολούθηση από γιατρό και διαιτολόγο;
Η παρακολούθηση από γιατρό είναι απαραίτητη, καθώς εκείνος είναι υπεύθυνος για τη χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας, την αξιολόγηση της πορείας του ασθενούς και την πραγματοποίηση των απαραίτητων εξετάσεων. Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος του διαιτολόγου, ο οποίος σχεδιάζει ένα εξατομικευμένο διατροφικό πρόγραμμα. «Η συνεργασία γιατρού και διαιτολόγου συμβάλλει σημαντικά τόσο στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας όσο και στη διατήρηση του αποτελέσματος μακροπρόθεσμα», εξηγεί η Ουζούνη.
Ποιες τροφές βοηθούν στη θεραπεία;
Η υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και παράλληλα να περιορίσει τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Συστήνεται η αυξημένη κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και τα προϊόντα ολικής άλεσης. Εξίσου σημαντική είναι η πρόσληψη πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, όπως κοτόπουλο, ψάρι και σε μέτριες ποσότητες κρέατος, για την αποφυγή απώλειας μυϊκής μάζας. Παράλληλα, καλό είναι να περιορίζεται η κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων και τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες;
Οι συχνότερες παρενέργειες αφορούν κυρίως το γαστρεντερικό σύστημα και περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, δυσκοιλιότητα και φούσκωμα. Η σωστή διατροφική προσέγγιση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό αυτών των συμπτωμάτων. Συνιστώνται μικρά και συχνά γεύματα, αργός ρυθμός κατανάλωσης της τροφής και αποφυγή πολύ λιπαρών, πικάντικων ή ιδιαίτερα όξινων τροφών.
Πόσο σημαντική είναι η πρόσληψη πρωτεΐνης;
Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχημένη απώλεια βάρους. Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους κατά τη γρήγορη απώλεια βάρους είναι η απώλεια μυϊκής μάζας. Για τον λόγο αυτό, η ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης πρέπει να καλύπτει τις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ατόμου, ώστε να διατηρείται η μυϊκή μάζα και να υποστηρίζεται ο μεταβολισμός.
Ποιος είναι ο ρόλος της άσκησης;
Η άσκηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας ολοκληρωμένης προσπάθειας απώλειας βάρους και δεν θα πρέπει να παραλείπεται, ακόμη και όταν κάποιος ακολουθεί ενέσιμη θεραπεία. Πέρα από τη συμβολή της στη μείωση του σωματικού βάρους, βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική υγεία, ενισχύει την ψυχολογία και συμβάλλει στη συνολική ευεξία. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η άσκηση με αντιστάσεις, καθώς βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
Τι συμβαίνει όταν σταματήσει η θεραπεία;
Η διατήρηση του σωματικού βάρους μετά τη διακοπή της θεραπείας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. «Εάν δεν έχουν υιοθετηθεί σταθερές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και στον τρόπο ζωής, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα επαναπρόσληψης του βάρους μετά τη διακοπή της αγωγής», προειδοποιεί η Ουζούνη. Το σημαντικότερο είναι ο άνθρωπος να εκπαιδευτεί σωστά διατροφικά, ώστε να αποκτήσει υγιείς συνήθειες που θα μπορεί να διατηρήσει και μετά το τέλος της θεραπείας.
Πώς επηρεάζουν τα social media;
Δυστυχώς, τα social media έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την απώλεια βάρους και πολλές φορές δημιουργούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες. «Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται να ξεκινήσουν μια ενέσιμη θεραπεία χωρίς να πληρούν τα απαραίτητα ιατρικά κριτήρια, επειδή επηρεάζονται από εικόνες, εμπειρίες ή διαφημίσεις που βλέπουν καθημερινά στο διαδίκτυο», λέει η διατροφολόγος. Η ευθύνη των επαγγελματιών υγείας και των influencers είναι να μεταφέρουν έγκυρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες παρανοήσεις;
Η μεγαλύτερη παρανόηση είναι ότι αρκεί μια ένεση για να χαθεί το περιττό βάρος χωρίς καμία άλλη προσπάθεια. Στην πραγματικότητα, οι ενέσιμες θεραπείες αποτελούν ένα πολύτιμο θεραπευτικό εργαλείο, όχι όμως μια «μαγική λύση». Για να είναι αποτελεσματικές και να διατηρηθεί το αποτέλεσμα, πρέπει να συνοδεύονται από ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική άσκηση και ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Πώς έχει αλλάξει η καθημερινότητα της διατροφολόγου;
Τα τελευταία χρόνια, η Ουζούνη παρατηρεί ότι οι άνθρωποι είναι πολύ πιο ενημερωμένοι γύρω από τις ενέσιμες θεραπείες, αλλά ταυτόχρονα έχουν και περισσότερες απορίες. «Έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ατόμων που απευθύνονται σε διαιτολόγο ενώ ήδη ακολουθούν ή πρόκειται να ξεκινήσουν μια τέτοια θεραπεία», λέει. Η ανάγκη για εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη είναι πλέον μεγαλύτερη από ποτέ.
Τρεις βασικές συμβουλές για όσους σκέφτονται να ξεκινήσουν
Πρώτον, να απευθυνθεί στον θεράποντα ιατρό του και να μην ξεκινήσει καμία θεραπεία χωρίς την ιατρική του αξιολόγηση και καθοδήγηση. Δεύτερον, να πραγματοποιήσει όλες τις απαραίτητες εξετάσεις που θα του συστήσει ο γιατρός. Τρίτον, να συνεργαστεί με έναν διαιτολόγο, προκειμένου να ακολουθήσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής.
Θα αλλάξουν οριστικά την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;
Η επιστήμη εξελίσσεται συνεχώς και οι ενέσιμες θεραπείες αποτελούν αναμφίβολα μία σημαντική πρόοδο στη θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να λειτουργήσουν απομονωμένα. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας προϋποθέτει μια ολιστική και ασθενοκεντρική προσέγγιση, στην οποία συνεργάζονται διαφορετικές ειδικότητες, όπως ο ιατρός, ο διαιτολόγος και, όπου χρειάζεται, ο ψυχολόγος.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο «μυστικό» για μια επιτυχημένη απώλεια βάρους;
Δεν υπάρχει κάποιο «μυστικό». Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η διάθεση του ίδιου του ανθρώπου να αλλάξει σταδιακά τις καθημερινές του συνήθειες και να επενδύσει στη συνολική υγεία του. Η επιτυχημένη απώλεια βάρους δεν βασίζεται σε μια προσωρινή δίαιτα, αλλά στη διατροφική εκπαίδευση, την απόκτηση υγιών συνηθειών και τη διαμόρφωση μιας σωστής σχέσης με το φαγητό. «Στόχος δεν είναι απλώς να χαθούν κιλά, αλλά να υιοθετηθεί ένας τρόπος ζωής που θα προάγει τη σωματική και ψυχική υγεία», καταλήγει η Τέτα Ουζούνη.