Φοροεπιδρομή τέλος; Η ΔΕΘ υπόσχεται ανάσα, αλλά το σύστημα παραμένει άδικο

Η κυβέρνηση ετοιμάζει να παρουσιάσει στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ένα πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ισχύσει από το 2027. Οι εξαγγελίες αφορούν κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οικογένειες με παιδιά. Ωστόσο, το ερώτημα που γεννάται είναι αν πρόκειται για πραγματική δικαιοσύνη ή για μια ακόμη διαχειριστική κίνηση που αφήνει άθικτες τις δομικές αδικίες του φορολογικού συστήματος.

Στον πυρήνα των εξαγγελιών βρίσκονται έξι παρεμβάσεις: η δραστική μείωση της προκαταβολής φόρου από 80% σε 55%-60%, η ευνοϊκότερη μεταχείριση των συνεπών επαγγελματιών στο τεκμαρτό σύστημα, η επέκταση της περιόδου απόσβεσης φορολογικών ζημιών από πέντε σε δέκα χρόνια, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, η μείωση του εταιρικού φόρου από 22% σε 20% και νέες ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά.

Προκαταβολή φόρου: Το βάρος που πνίγει τη ρευστότητα

Η προκαταβολή φόρου αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια για τις επιχειρήσεις. Οι επαγγελματίες καλούνται να πληρώσουν φόρο για εισοδήματα που δεν έχουν ακόμη εισπράξει, με συντελεστή που φτάνει το 80%. Αυτό λειτουργεί ως ένας έμμεσος φόρος που αποστραγγίζει τα ταμεία, ειδικά σε χρονιές όπου ο τζίρος πέφτει.

Η μείωση στο 55%-60% είναι ένα βήμα, αλλά δεν αγγίζει τη ρίζα του προβλήματος. Το σύστημα εξακολουθεί να υποχρεώνει τους μικρούς να χρηματοδοτούν το κράτος, ενώ οι μεγάλοι βρίσκουν πάντα τρόπους να φοροδιαφεύγουν. Η πραγματική ανάσα θα ήταν η πλήρης κατάργηση αυτού του αναχρονιστικού μέτρου.

Τεκμαρτό σύστημα: Ανταμοιβή της συνέπειας ή τιμωρία της ευκαιρίας;

Το τεκμαρτό εισόδημα, που λειτουργεί ως ελάχιστη φορολογική βάση, έχει δεχθεί έντονη κριτική γιατί τιμωρεί όσους έχουν χαμηλά πραγματικά εισοδήματα. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να το συνδέσει με έναν αλγόριθμο που θα ανταμείβει τη φορολογική συνέπεια. Όσο πιο συνεπής είναι ο επαγγελματίας, τόσο μεγαλύτερη έκπτωση θα έχει από το τεκμαρτό.

Όμως, η λογική αυτή παραβλέπει ότι πολλοί επαγγελματίες δεν είναι ασυνεπείς από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Σε μια οικονομία που μαστίζεται από την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση, η επιβίωση είναι ο πρώτος στόχος. Η μετατροπή της φορολογικής συμμόρφωσης σε παιχνίδι βαθμολογίας δεν απαντά στο γιατί οι πολίτες δυσπιστούν απέναντι σε ένα σύστημα που τους έχει εξαπατήσει επανειλημμένα.

Τέλος επιτηδεύματος: Το μνημονιακό κατάλοιπο που επιμένει

Το τέλος επιτηδεύματος, που θεσπίστηκε το 2011 ως προσωρινό μνημονιακό μέτρο, εξακολουθεί να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις δεκαπέντε χρόνια μετά. Η κατάργησή του για τα φυσικά πρόσωπα ήταν μια νίκη, αλλά τα νομικά πρόσωπα εξακολουθούν να πληρώνουν έως και 1.000 ευρώ ετησίως, ανεξάρτητα από την πραγματική τους οικονομική κατάσταση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μια εταιρεία με ζημίες καλείται να καταβάλει το ίδιο ποσό με μια κερδοφόρα. Αυτή η οριζόντια επιβάρυνση είναι η επιτομή της αδικίας. Η κυβέρνηση εξετάζει την κατάργηση σε δύο φάσεις, αλλά γιατί να περιμένουμε; Κάθε χρόνος που παραμένει σε ισχύ είναι μια ακόμη απόδειξη ότι τα μνημονιακά αντανακλαστικά δεν έχουν εξαλειφθεί.

Εταιρικός φόρος και οικογένειες: Μια σταγόνα στον ωκεανό

Η μείωση του εταιρικού φόρου από 22% σε 20% είναι θετική, αλλά έρχεται με καθυστέρηση. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι ήδη 21,9%, και πολλές χώρες έχουν θεσπίσει χαμηλότερους συντελεστές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η Ελλάδα, αντί να πρωτοπορεί, ακολουθεί με αργά βήματα.

Για τις οικογένειες με παιδιά, οι εξαγγελίες περιλαμβάνουν νέες ελαφρύνσεις, χωρίς όμως να διευκρινίζεται το ύψος τους. Η προηγούμενη ΔΕΘ είχε υποσχεθεί αυξημένο αφορολόγητο, αλλά η καθημερινότητα των πολιτών δεν έχει αλλάξει. Η ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ και τα ραγδαία αυξανόμενα ενοίκια εξαφανίζουν κάθε όφελος.

Το ζητούμενο δεν είναι η ελάφρυνση, αλλά η δικαιοσύνη

Οι φοροελαφρύνσεις είναι πάντα ευπρόσδεκτες, αλλά δεν αρκούν. Το ελληνικό φορολογικό σύστημα παραμένει δομημένο έτσι ώστε να επιβαρύνει τους μικρούς και να προστατεύει τους μεγάλους. Η πραγματική μεταρρύθμιση θα ήταν η φορολόγηση του μεγάλου πλούτου, η πάταξη της φοροδιαφυγής των ολίγων και η στήριξη όσων πραγματικά έχουν ανάγκη.

Η ΔΕΘ είναι μια ευκαιρία για εξαγγελίες, αλλά και για ουσιαστικό διάλογο. Οι πολίτες δεν χρειάζονται υποσχέσεις, χρειάζονται πράξεις. Χρειάζονται ένα κράτος που θα σταθεί δίπλα τους, όχι απέναντί τους. Η ιστορία μας διδάσκει ότι η δικαιοσύνη δεν χαρίζεται, κατακτιέται. Και αυτός ο αγώνας δεν τελειώνει με μια ομιλία στη Θεσσαλονίκη.

Συχνές ερωτήσεις για τις φοροελαφρύνσεις της ΔΕΘ

Πότε θα ισχύσουν οι νέες φοροελαφρύνσεις;

Οι μόνιμες φοροελαφρύνσεις θα ενεργοποιηθούν από το 2027 και θα εφαρμοστούν σταδιακά σε βάθος τετραετίας.

Ποιοι ωφελούνται από τη μείωση της προκαταβολής φόρου;

Η μείωση από 80% σε 55%-60% αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που πλήττονται περισσότερο από την έλλειψη ρευστότητας.

Τι αλλάζει στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης;

Το τεκμαρτό εισόδημα θα μπορεί να μειώνεται για επαγγελματίες με υψηλό βαθμό φορολογικής συμμόρφωσης, μέσω ενός αλγορίθμου που θα αξιολογεί τη συνέπειά τους.

Πότε καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα;

Η κατάργηση θα γίνει πιθανότατα σε δύο φάσεις, λόγω των εσόδων που αποφέρει στον κρατικό προϋπολογισμό, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.