Onassis Culture στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ: Μια πολιτισμική αντίσταση στην εποχή της κρίσης

Σε μια εποχή όπου η κουλτούρα υποτάσσεται στους νόμους της αγοράς και η τέχνη γίνεται εμπόρευμα, το Onassis Culture δίνει μια διαφορετική μάχη. Στο 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, η παρουσία του ιδρύματος αποτελεί μια πράξη αντίστασης στην πολιτισμική ερήμωση που επιβάλλουν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Η δύναμη του ανεξάρτητου κινηματογράφου

Το Onassis Culture, με τη συνεπή του στήριξη στον ανεξάρτητο ελληνικό κινηματογράφο, αποδεικνύει ότι υπάρχει εναλλακτικός δρόμος στην πολιτισμική παραγωγή. Μέσα από παραγωγές και συμπαραγωγές που δεν υποκύπτουν στη λογική του κέρδους, το ίδρυμα ανοίγει χώρους για φωνές που αλλιώς θα έμεναν άκουστες.

Η παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας "Η Δημόσια Ιδιωτική Οικία: 9 Στροφές για την Αθήνα" του Τάσου Λάγγη είναι χαρακτηριστική αυτής της προσέγγισης. Η ταινία εστιάζει στις ζωές των ανώνυμων λαϊκών ανθρώπων, σε αυτούς που η επίσημη ιστοριογραφία αγνοεί, αλλά που είναι οι πραγματικοί δημιουργοί της πόλης.

Μνήμη και δικαιοσύνη: Το βραβείο στο "Ανεπιθύμητο παρελθόν"

Ιδιαίτερη σημασία έχει η απονομή του Onassis Film Award στο ντοκιμαντέρ "Ανεπιθύμητο παρελθόν" του Θανάση Βασίλειου. Αυτή η ταινία "φέρνει στην επιφάνεια το τραύμα ενός ολόκληρου έθνους" και μιλάει για "το συλλογικό αίτημα για δικαιοσύνη", θέματα που παραμένουν επίκαιρα και αναγκαία.

Σε μια εποχή όπου επιχειρείται η διαγραφή της ιστορικής μνήμης και η απαλλαγή από τις ευθύνες του παρελθόντος, τέτοιες ταινίες αποτελούν πράξεις πολιτικής αντίστασης. Το γεγονός ότι το Onassis Culture επιλέγει να στηρίξει οικονομικά (με 5.000 ευρώ) τέτοια έργα, δείχνει μια συνειδητή πολιτική επιλογή.

Από την ιδιωτική στη δημόσια σφαίρα

Συμβολική σημασία έχει και η δωρεά της συλλογής του Γιάννη Πετρίδη στο Ίδρυμα Ωνάση, όπως καταγράφεται στο ντοκιμαντέρ "4 μ.μ. με 5 μ.μ.". Αυτή η μεταφορά από την ιδιωτική στη δημόσια σφαίρα αποτελεί πράξη κοινωνικής ευθύνης και αντίδοτο στην ιδιωτικοποίηση του πολιτισμού.

Η συλλογή με τα 170.000 τεκμήρια δεν θα παραμείνει κλεισμένη σε ιδιωτικά χέρια, αλλά θα γίνει προσβάσιμη στο κοινό για έρευνα και απόλαυση. Μια πράξη που στέκεται αντίθετα στη λογική της συσσώρευσης πολιτισμικού κεφαλαίου από τις ελίτ.

Οι "καθημερινοί ήρωες" στο προσκήνιο

Τα ντοκιμαντέρ του Onassis Culture δίνουν φωνή σε αυτούς που η κυρίαρχη αφήγηση αγνοεί: τις γυναίκες που καθαρίζουν τις πόλεις ("Clean Cities"), τους χτίστες και τις νοικοκυρές της αντιπαροχής ("Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας"), τους μετανάστες που διαμορφώνουν νέες ταυτότητες ("ΚΑΙ ΕΛ ΚΑΙ ΑΛ").

Αυτή η επιλογή δεν είναι τυχαία. Σε μια εποχή όπου οι "από κάτω" υφίστανται τις συνέπειες των κρίσεων που δεν δημιούργησαν, το να τους δώσεις βήμα αποτελεί πολιτική πράξη. Το Onassis Culture, μέσα από αυτές τις επιλογές του, παίρνει θέση στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη.

Η πολιτισμική αντίσταση συνεχίζεται

Σε μια περίοδο όπου η κρατική χρηματοδότηση του πολιτισμού μειώνεται δραματικά και οι καλλιτέχνες αναγκάζονται να επιβιώσουν με ψίχουλα, η δράση του Onassis Culture αποκτά αντι-ηγεμονικό χαρακτήρα. Δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει πολιτισμός που δεν υπηρετεί τα συμφέροντα της ελίτ, αλλά στέκεται στο πλευρό των πολλών.

Η παρουσία του ιδρύματος στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποτελεί μήνυμα ελπίδας για όλους όσους πιστεύουν ότι η τέχνη μπορεί να είναι όχημα αλλαγής και όχι απλά διασκέδαση για τις προνομιούχες τάξεις. Η μάχη για έναν δημοκρατικό και προσβάσιμο πολιτισμό συνεχίζεται.