Tetra Pak: Βιώσιμες συσκευασίες ενώ τα κέρδη καταρρέουν;

Η πολυεθνική Tetra Pak ανακοινώνει επενδύσεις ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ παγκοσμίως για βιώσιμες λύσεις συσκευασίας, φωνάζοντας για μια πράσινη ανάπτυξη. Όμως, όπως συχνά συμβαίνει στα σκοτεινά υπογείων της Αγοράς, η πραγματικότητα για τους εργαζομένους και τους καταναλωτές είναι πολύ διαφορετική. Στην ελληνική αγορά, τα κέρδη προ φόρων κατέρρευσαν σχεδόν στο μισό, από 3,22 εκατομμύρια ευρώ το 2024 σε 1,68 εκατομμύρια ευρώ το 2025. Ο κύκλος εργασιών υποχώρησε στα 71,5 εκατομμύρια ευρώ. Η ανάπτυξη που πουλάνε στα τηλεοπτικά παράθυρα μοιάζει με τον μύθο του Σίσυφου. Ανεβαίνεις τον βράχο της βιωσιμότητας, για να δεις τα κέρδη να κυλούν πίσω.

Η πράσινη μάσκα και η πραγματικότητα της Αγοράς

Ο Βασίλης Τσανός, Sales Director της εταιρείας, χθες σε ενημερωτική εκδήλωση, παρουσίασε τον κατάλογο των συνεργατών. Coca Cola Τρία Έψιλον, ΔΕΛΤΑ, ΜΕΒΓΑΛ, Κρι Κρι, ΦΕ, Ελληνικά Γαλακτοκομεία, FrieslandCampina. Οι γίγαντες του καπιταλισμού των τροφίμων. Ανάμεσά τους, η THAMMA Natural Products από το Ρέθυμνο, μια μικρή εταιρεία με αρωματικά φυτά που αξιοποιεί τη χάρτινη συσκευασία για τα βιολογικά της κρύα τσάγια. Είναι εύκολο για τις πολυεθνικές να κρύβονται πίσω από μικρομεσαίους παραγωγούς, παρουσιάζοντας μια εικόνα κοινωνικής ευθύνης. Η αλήθεια είναι ότι η καινοτομία στη συσκευασία δεν είναι δώρο στον λαό, είναι εργαλείο ανταγωνισμού.

Η μητρική επένδυσε 60 εκατομμύρια ευρώ στη Σουηδία για μια πιλοτική μονάδα χάρτινης επίστρωσης. Το αλουμίνιο αντικαθίσταται από χαρτί, αυξάνοντας το ποσοστό χαρτιού στο 80% και τα ανανεώσιμα υλικά έως και 92%, μειώνοντας το αποτύπωμα άνθρακα έως και 43%. Ακούγεται τέλειο. Όμως, η βιωσιμότητα δεν είναι μόνο η σύνθεση του χαρτονιού. Είναι η δυνατότητα του κόσμου να αγοράζει χυμό χωρίς να λυγίζει από τις τιμές. Η απλοποίηση της δομής του υλικού, από τρία σε δύο κύρια υλικά, μπορεί να βοηθά την ανακύκλωση, αλλά δεν αγγίζει την ουσία της εκμετάλλευσης.

Ποιος πληρώνει το τίμημα της ακρίβειας;

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και το αυξημένο κόστος πρώτων υλών δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τον κλάδο. Οι διεθνείς τιμές στο συμπυκνωμένο πορτοκάλι παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η κατηγορία χυμών δέχεται πιέσεις και ο καταναλωτής καλείται να πληρώσει το λογαριασμό. Αντίθετα, το γάλα υψηλής παστερίωσης παρουσιάζει θετική πορεία, όπως και τα λειτουργικά τρόφιμα και τα έτοιμα ροφήματα διατροφής, με επίκεντρο τα πρωτεϊνικά ροφήματα. Είναι η εποχή όπου η διατροφή γίνεται πολυτέλεια. Όσοι έχουν τα χρήματα αγοράζουν συμπληρώματα διατροφής, οι υπόλοιποι υποφέρουν από την ακρίβεια του χυμού.

Στην αρχαία Αγορά της Αθήνας, οι έλεγχοι στα μέτρα και τα σταθμά ήταν ζήτημα δημοκρατικής λειτουργίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Σήμερα, οι μηχανισμοί τιμολόγησης των πολυεθνικών παραμένουν ασυγκράτητοι. Η διοίκηση της Tetra Pak Hellas εκτιμά ότι τα οικονομικά αποτελέσματα θα κινηθούν φέτος στα ίδια επίπεδα, παρά τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο λειτουργικό κόστος. Είναι η κλασική γλώσσα των επιχειρήσεων όταν πρόκειται να μετακυλίσουν το βάρος στους εργαζομένους και στους καταναλωτές αντί στους μετόχους.

Η αληθινή βιωσιμότητα δεν κρύβεται μόνο στο χαρτί που αντικαθιστά το αλουμίνιο. Κρύβεται στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην προστασία των αδυνάτων, στην αξιοπρεπή εργασία. Όσο η ανάπτυξη μετριέται σε κέρδη που συρρικνώνονται και τιμές που εκτοξεύονται, η πράσινη μετάβαση θα είναι απλά μια άλλη λέξη για την αέναη εκμετάλλευση. Η αντίσταση στην αγορά της ακρίβειας είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης.