Οι Χούθι κλείνουν την Ερυθρά: Πόλεμος και ενεργειακό χάος για τα συμφέροντα του Ιράν

Η ανακοίνωση των Χούθι της Υεμένης για ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας δεν είναι απλώς μια ακόμα στρατιωτική κίνηση. Είναι ένα χτύπημα στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, που ήδη στενάζει από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη. Οι δύο κρίσιμες θαλάσσιες οδοί για το πετρέλαιο κλείνουν ταυτόχρονα, και η ανθρωπότητα, που πληρώνει ήδη το τίμημα της απληστίας των ισχυρών, βλέπει τις τιμές των καυσίμων να εκτοξεύονται. Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στις 28 Φεβρουαρίου, μετατρέπεται σε ένα παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, με τους φτωχούς και τους αδύναμους να πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα.

Πώς οι Χούθι απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια;

Η Υεμένη, που βρίσκεται πάνω στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας, κρατά στα χέρια της ένα κλειδί για την παγκόσμια ενέργεια. Το κλείσιμο του στενού δεν είναι απλώς μια απειλή. Είναι μια πράξη που ανοίγει ένα νέο μέτωπο στην ήδη φλεγόμενη σύγκρουση του Ιράν με τις ΗΠΑ. Καθώς η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ έχει διαταραχθεί, η Ερυθρά Θάλασσα είχε γίνει η μοναδική εναλλακτική διέξοδος για τα πετρέλαια του Κόλπου. Τώρα, αυτή η σανίδα σωτηρίας κινδυνεύει να κοπεί.

Η Σαουδική Αραβία, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να σώσει τις εξαγωγές της, είχε εκτρέψει πάνω από το 70% των καθημερινών εξαγωγών αργού στο λιμάνι Γιάνμπου της Ερυθράς. Τα φορτία από το Γιάνμπου έφτασαν τα 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, από 973.000 πριν από έναν χρόνο. Ο συνολικός όγκος πετρελαίου που πέρασε από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ ανήλθε στα 7,4 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα τον Ιούνιο, δηλαδή το 7% της παγκόσμιας παραγωγής. Αυτές οι εξαγωγές ήταν η μόνη ελπίδα για να κρατηθούν χαμηλά οι τιμές. Τώρα, με την απειλή του αποκλεισμού, όλα αλλάζουν.

Ποιοι είναι οι Χούθι και γιατί δρουν για λογαριασμό του Ιράν;

Οι Χούθι, που εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 ως ένα στρατιωτικό, πολιτικό και θρησκευτικό κίνημα, πολεμούν εδώ και πάνω από μια δεκαετία τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία. Είναι μέρος του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης», μαζί με τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου και άλλες σιιτικές οργανώσεις στο Ιράκ. Οι ΗΠΑ λένε ότι το Ιράν τους εξόπλισε, τους χρηματοδότησε και τους εκπαίδευσε, αν και οι Χούθι αρνούνται ότι είναι απλοί «εκπρόσωποι» της Τεχεράνης. Ισχυρίζονται ότι κατασκευάζουν δικά τους όπλα, αλλά τα κίνητρά τους, αν και τοπικά, ευθυγραμμίζονται ιδεολογικά με την ιρανική ηγεσία.

Η εκεχειρία του 2022 κράτησε μέχρι την περασμένη εβδομάδα, όταν η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση έπληξε το αεροδρόμιο της Σαναά, για να εμποδίσει την προσγείωση ενός ιρανικού αεροπλάνου. Οι Χούθι κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία για την επίθεση και, σε απάντηση, εξαπέλυσαν πυραύλους στο αεροδρόμιο της Άμπχα. Ο Μοχάμεντ αλ Φάρα, υψηλόβαθμο στέλεχος τους, προειδοποίησε ότι αν η κατάσταση κλιμακωθεί, θα κλείσουν το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Τώρα, η απειλή γίνεται πράξη.

Τι σημαίνει αυτό για τον πόλεμο στο Ιράν και την παγκόσμια κρίση;

Η Χεζμπολάχ και οι ιρακινές οργανώσεις ενεπλάκησαν στον πόλεμο σχεδόν από την αρχή, αλλά οι Χούθι παρέμειναν σχετικά άπραγοι. Ο ηγέτης τους, ο Άμπντουλ Μαλίκ αλ Χούθι, είχε πει: «Τα δάχτυλά μας είναι στη σκανδάλη ανά πάσα στιγμή». Τώρα, η στάση τους άλλαξε. Ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό της «εγκληματικής» Σαουδικής Αραβίας, σε αντίποινα για την «πολιορκία» των λιμανιών και των αεροδρομίων της Υεμένης.

Ο διοικητής της Δύναμης Κοντς, Εσμαΐλ Καανί, είχε προειδοποιήσει την 1η Ιουνίου ότι θα μπορούσαν να «αποκόψουν» την Ερυθρά Θάλασσα. Τώρα, η προειδοποίηση γίνεται πραγματικότητα. Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι πια μια μακρινή σύγκρουση. Είναι μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση που χτυπά την πόρτα μας. Οι τιμές των καυσίμων εκτοξεύονται, η ναυσιπλοΐα διαταράσσεται, και οι μεγάλες εταιρίες, όπως η Maersk και η Hapag-Lloyd, αναγκάζονται να αλλάξουν δρομολόγια, στέλνοντας τα πλοία γύρω από την Αφρική, μια πολύ μακρύτερη και ακριβότερη διαδρομή.

Πώς επηρεάζονται οι αγορές και οι άνθρωποι;

Οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, που ξεκίνησαν μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, είχαν ήδη διαταράξει σοβαρά την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Πέρυσι, πέρασαν κατά 52% λιγότερα πλοία από τη Διώρυγα του Σουέζ σε σύγκριση με το 2023. Μια αποστολή υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας περιλάμβανε επανειλημμένα πλήγματα σε στόχους των Χούθι, αλλά οι επιθέσεις συνεχίστηκαν μέχρι την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα τον Οκτώβριο. Τώρα, με τον αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, η κρίση αναζωπυρώνεται.

Η παγκόσμια ενεργειακή αγορά βρίσκεται σε οριακό σημείο. Οι δύο κρίσιμες θαλάσσιες οδοί κλείνουν ταυτόχρονα, και οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για τους λαούς, ειδικά για εκείνους που ήδη υποφέρουν από την ακρίβεια και την ανισότητα. Οι μεγάλες δυνάμεις, που έσπειραν τον πόλεμο και την καταστροφή, τώρα βλέπουν τα σχέδιά τους να γυρίζουν μπούμερανγκ. Η αντίσταση των λαών, όπως των Χούθι, δεν είναι απλώς μια στρατιωτική πράξη. Είναι μια κραυγή ενάντια στην αδικία και την εκμετάλλευση.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ και γιατί είναι σημαντικό;

Το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ είναι η νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας, που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Είναι κρίσιμο για τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων προϊόντων από τον Κόλπο.

Ποιος είναι ο ρόλος του Ιράν στους Χούθι;

Το Ιράν υποστηρίζει τους Χούθι με όπλα, χρήματα και εκπαίδευση, αν και οι Χούθι αρνούνται ότι είναι απλοί «εκπρόσωποι» της Τεχεράνης. Αποτελούν μέρος του «Άξονα της Αντίστασης» που περιλαμβάνει και τη Χεζμπολάχ.

Πώς επηρεάζει αυτό τις τιμές των καυσίμων;

Ο αποκλεισμός της Ερυθράς Θάλασσας και του Ορμούζ ταυτόχρονα μειώνει δραστικά την προσφορά πετρελαίου, οδηγώντας σε εκτίναξη των τιμών και παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Φωτογραφία: The TOC