Ο Τραμπ εκβιάζει τη Fed: Μειώστε τα επιτόκια ή κόβω το εμπόριο
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται με νέο τελεσίγραφο προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), απαιτώντας δραστική μείωση των επιτοκίων και απειλώντας με διακοπή των εμπορικών συναλλαγών με κάθε χώρα με την οποία οι ΗΠΑ παρουσιάζουν εμπορικό έλλειμμα. Η κίνηση αυτή, που δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα Truth Social την Παρασκευή, έρχεται ως αντίδραση στα καλύτερα του αναμενόμενου στοιχεία για την απασχόληση τον Αύγουστο, και αποκαλύπτει για άλλη μια φορά την ανησυχητική αντίληψη του αμερικανού προέδρου για τη λειτουργία των θεσμών.
Τι ζητά ο Τραμπ από τη Fed και τον Κέβιν Γουόρς
Σε μια ανάρτηση γεμάτη κεφαλαία και θαυμαστικά, ο Τραμπ προτρέπει τον πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς, να «συνέλθει» και να μειώσει άμεσα τα επιτόκια. Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η ισχυρή οικονομία των ΗΠΑ δικαιολογεί χαμηλότερο κόστος δανεισμού, υποστηρίζοντας πως «μια ισχυρή χώρα σημαίνει χαμηλότερο επιτόκιο». Το μήνυμα είναι σαφές: η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας δεν αποτελεί εμπόδιο για τον Λευκό Οίκο.
«Μειώστε τα επιτόκια, γιατί οι ΗΠΑ είναι πολύ πιο αξιόπιστες από ό,τι ήταν πριν από λίγο καιρό! ΜΙΑ ΙΣΧΥΡΗ ΧΩΡΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ ΕΠΙΤΟΚΙΟ», έγραψε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Η ακραία απειλή για διακοπή του εμπορίου
Η απειλή για διακοπή των εμπορικών συναλλαγών με χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν ελλείμματα είναι άνευ προηγουμένου. Όπως επισημαίνει το CNBC, οι ΗΠΑ διατηρούν μεγάλα εμπορικά ελλείμματα με δεκάδες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων τους. Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε παγκόσμιο οικονομικό χάος, πλήττοντας πρώτα τους ίδιους τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο Τραμπ επικαλείται μάλιστα απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που αναγνωρίζει στον πρόεδρο το δικαίωμα να επιβάλλει δασμούς, παρουσιάζοντας την απειλή του ως «καλύτερη από τους δασμούς». Η επιχειρηματολογία του, ωστόσο, παραμένει επικίνδυνα απλοϊκή και αποκομμένη από την οικονομική πραγματικότητα.
Η πίεση ενόψει ενδιάμεσων εκλογών
Η ανάρτηση έρχεται δύο μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, όπου η δυσαρέσκεια των Αμερικανών για τον πληθωρισμό κυριαρχεί στην ατζέντα. Ο Τραμπ, που επιδιώκει εδώ και καιρό χαμηλότερα επιτόκια, φαίνεται να χρησιμοποιεί τη Fed ως αποδιοπομπαίο τράγο για τις οικονομικές πιέσεις που βιώνουν τα νοικοκυριά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις μια εβδομάδα νωρίτερα, ο Γουόρς είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι αυξήσεις επιτοκίων θα μπορούσαν να επανέλθουν στο τραπέζι, δηλώνοντας αποφασισμένος να φέρει τον πληθωρισμό πίσω στον στόχο του 2%. Η Fed, πάντως, αρνήθηκε να σχολιάσει την ανάρτηση του προέδρου.
Η αντίφαση της κυβέρνησης: Σεβασμός στην ανεξαρτησία ή υποταγή;
Την Πέμπτη, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ζήτησε μείωση των επιτοκίων, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν η «σωστή και υπεύθυνη» αντίδραση στα πρόσφατα στοιχεία. Από την άλλη, ο διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, Κέβιν Χάσετ, δήλωσε στο CNBC: «Η Fed θα κάνει ό,τι θέλει. Σεβόμαστε την ανεξαρτησία της, αλλά πιστεύω ότι τα επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης των επιτοκίων στα ίδια επίπεδα θα είναι αρκετά ισχυρά».
Η αντίφαση είναι προφανής: ενώ το επιτελείο διακηρύσσει σεβασμό στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, ο ίδιος ο πρόεδρος την εκβιάζει δημοσίως. Πρόκειται για μια επικίνδυνη ολίσθηση προς την υποταγή της νομισματικής πολιτικής στις εκλογικές ανάγκες ενός ανθρώπου που δεν διστάζει να θέσει σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα για προσωπικό πολιτικό όφελος.
Γιατί αυτή η πίεση αφορά και εμάς
Η επίθεση του Τραμπ στη Fed δεν είναι ένα μακρινό αμερικανικό δράμα. Οι αποφάσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας καθορίζουν το κόστος δανεισμού παγκοσμίως, επηρεάζοντας τις τιμές, τα επιτόκια και την ανεργία και στη χώρα μας. Όταν ο ισχυρότερος ηγέτης του πλανήτη υπονομεύει τους θεσμούς για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του, οι συνέπειες γίνονται αισθητές σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ιδιαίτερα στις πιο ευάλωτες οικονομίες.
Η ιστορία μας διδάσκει ότι οι αυταρχικές ορέξεις δεν περιορίζονται ποτέ σε μία χώρα. Η αντίσταση στην αυθαιρεσία, όπου κι αν εκδηλώνεται, είναι χρέος όλων όσοι πιστεύουν ότι η οικονομία πρέπει να υπηρετεί τους πολλούς και όχι την εξουσία των λίγων.
Συχνές ερωτήσεις
Τι ακριβώς απαιτεί ο Τραμπ από τη Fed;
Ο Τραμπ απαιτεί δραστική μείωση των επιτοκίων, υποστηρίζοντας ότι η ισχυρή οικονομία των ΗΠΑ δικαιολογεί χαμηλότερο κόστος δανεισμού. Απειλεί ότι διαφορετικά θα διακόψει τις εμπορικές συναλλαγές με χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό έλλειμμα.
Γιατί η ανεξαρτησία της Fed είναι σημαντική;
Η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας διασφαλίζει ότι η νομισματική πολιτική καθοδηγείται από οικονομικά δεδομένα και όχι από πολιτικές σκοπιμότητες. Η υπονόμευσή της ανοίγει τον δρόμο για πληθωριστικές πιέσεις και οικονομική αστάθεια.
Πότε αναμένεται η επόμενη απόφαση της Fed για τα επιτόκια;
Η Fed δεν έχει ανακοινώσει ημερομηνία για την επόμενη συνεδρίασή της. Ο πρόεδρος Γουόρς έχει δηλώσει ότι τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια παραμένουν το κύριο εργαλείο για την επίτευξη του στόχου του πληθωρισμού στο 2%.