Νέα ευρήματα από το Μέντωρ αποκαλύπτουν τη συνεχιζόμενη λεηλασία των αρχαιοτήτων μας

Ενώ η Ελλάδα παλεύει για την επιστροφή των κλεμμένων μαρμάρων του Παρθενώνα, νέα ευρήματα από το ναυάγιο του «Μέντωρ» στα Κύθηρα μας θυμίζουν τη συστηματική λεηλασία που υπέστη η πολιτιστική μας κληρονομιά.

Το πλοίο του Λόρδου Έλγιν, που βυθίστηκε το 1802 μεταφέροντας κλεμμένα αρχαία από την Ακρόπολη, εξακολουθεί να αποκαλύπτει τα εγκλήματα του ιμπεριαλιστικού παρελθόντος. Η φετινή συστηματική υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, υπό τη διεύθυνση του Δρ. Δημητρίου Κουρκουμέλη-Ροδοστάμου, έφερε στο φως νέα στοιχεία αυτής της ιστορικής αδικίας.

Η αποκάλυψη της συστηματικής καταστροφής

Τα νέα ευρήματα περιλαμβάνουν αντικείμενα από τον εξαρτισμό του πλοίου, θραύσματα σκευών καθημερινής χρήσης, στοιχεία από την εξωτερική επιχάλκωση του πετσώματος, αλλά και ένα θραύσμα μαρμάρινης πλάκας με διακοσμητική σταγόνα που προέρχεται από το «πολύτιμο» φορτίο, όπως το χαρακτηρίζει κυνικά η επίσημη ανακοίνωση.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι για πρώτη φορά εντοπίστηκε θραύσμα γλυπτού διακόσμου από το φορτίο του Μέντωρ. Το μαρμάρινο θραύσμα με διαστάσεις 9,3 x 4,7 εκατοστά, που πιθανότατα ανήκει σε κανόνα επιστυλίου ή πρόμοχθο γείσου, αποτελεί άλλη μια απόδειξη της συστηματικής αποδόμησης των μνημείων της Ακρόπολης από τους Βρετανούς κατακτητές.

Η βαρβαρότητα της πρώτης «ναυαγιαιρεσίας»

Η έρευνα αποκαλύπτει και τη βαρβαρότητα με την οποία διεξήχθη η πρώτη ανέλκυση του φορτίου το 1802. Οι σφουγγαράδες που ανέλαβαν την επιχείρηση, για να φτάσουν στο εσωτερικό του πλοίου, διάνοιξαν είσοδο προς το αμπάρι κόβοντας το πέτσωμα, καταστρέφοντας έτσι ολοσχερώς το μεγαλύτερο τμήμα του σκαριού.

Αυτή η καταστροφική πρακτική, που περιγράφεται στις επιστολές του γραμματέα του Έλγιν, William Hamilton, δείχνει την απόλυτη περιφρόνηση για την ιστορική αξία του πλοίου και του περιεχομένου του. Έναν αιώνα πριν από τη γέννηση της σύγχρονης αρχαιολογίας, οι λεηλάτες ενδιαφέρονταν μόνο για το κέρδος.

Η αγωνία για δικαίωση συνεχίζεται

Κάθε νέο εύρημα από το Μέντωρ αποτελεί επιπλέον απόδειξη της ανάγκης επιστροφής των κλεμμένων μαρμάρων στην πατρίδα τους. Ενώ το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί να αρνείται τη δικαιοσύνη, τα ελληνικά νερά συνεχίζουν να αποκαλύπτουν την αλήθεια.

Η συμμετοχή επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων στην έρευνα, από αρχαιολόγους και θαλάσσιους βιολόγους μέχρι συντηρητές αρχαιοτήτων, δείχνει τη σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση που αντιτίθεται στη βαρβαρότητα του παρελθόντος.

Τα ευρήματα θα μελετηθούν περαιτέρω για να προσδιοριστεί το ακριβές μνημείο από το οποίο προέρχονται. Κάθε τέτοια αποκάλυψη ενισχύει το δικαίωμά μας στην πολιτιστική μας κληρονομιά και την αξίωσή μας για την επιστροφή των κλεμμένων θησαυρών μας.