Κλιματική κρίση: Η λειψυδρία και οι πλημμύρες αποκαλύπτουν την αδυναμία του συστήματος

Στη σκιά της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού, η επιστημονική κοινότητα συγκεντρώθηκε για να συζητήσει ένα καίριο ζήτημα που αποκαλύπτει τη βαθιά κρίση του καπιταλιστικού μοντέλου διαχείρισης των φυσικών πόρων. Το World Water Day Policy Forum 2026 έφερε στην επιφάνεια την πραγματικότητα που βιώνουν οι εργαζόμενοι και οι λαϊκές τάξεις: τη συνύπαρξη λειψυδρίας και καταστροφικών πλημμυρών.

Η κρίση δεν είναι φυσική, είναι πολιτική

Όπως τόνισε η γενική γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού, Μάιρα Μυρογιάννη, η χώρα μας βιώνει το κλιματικό παράδοξο με αυξημένη ένταση. Αυτό όμως που δεν αναφέρθηκε είναι ότι αυτή η κρίση δεν είναι προϊόν φυσικών φαινομένων, αλλά αποτέλεσμα δεκαετιών νεοφιλελεύθερων πολιτικών που υπονόμευσαν τις δημόσιες υποδομές και παρέδωσαν τη διαχείριση του νερού στα συμφέροντα των πολυεθνικών.

Η σύνδεση που έκανε η κ. Μυρογιάννη μεταξύ της κλιματικής κρίσης και των κοινωνικών προβλημάτων όπως η ανεργία, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός δεν είναι τυχαία. Αυτά είναι τα συμπτώματα ενός συστήματος που θυσιάζει τις ανάγκες των πολλών για τα κέρδη των λίγων.

Τεχνολογικές λύσεις ή κοινωνική δικαιοσύνη;

Ο καθηγητής Δημήτρης Εμμανουλούδης από το ΔΠΘ παρουσίασε καινοτόμα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση των υδάτινων κρίσεων. Ωστόσο, η ιστορία μας έχει διδάξει ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν μπορεί να λύσει προβλήματα που έχουν βαθιές κοινωνικές και πολιτικές ρίζες.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της συνεργασίας με την Αίγυπτο και το Νότιο Σουδάν που ανέφερε ο πρύτανης του ΔΠΘ, Φώτης Μάρης. Ενώ μιλάμε για διεθνή συνεργασία, παραβλέπουμε το γεγονός ότι αυτές οι χώρες αντιμετωπίζουν υδάτινες κρίσεις εξαιτίας της αποικιακής εκμετάλλευσης και των σύγχρονων ιμπεριαλιστικών παρεμβάσεων.

Η ανάγκη για ριζικές αλλαγές

Η επιστημονική κοινότητα καλεί για συνεργασία με την Πολιτεία και συγκέντρωση δεδομένων. Αυτό είναι θετικό, αλλά δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε μια ριζική αλλαγή προσέγγισης που θα τοποθετεί τις ανάγκες των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων στο επίκεντρο της περιβαλλοντικής πολιτικής.

Η διαχείριση του νερού πρέπει να επιστρέψει στα χέρια του δημοσίου, με δημοκρατικό έλεγχο από τις τοπικές κοινότητες. Οι πολίτες δεν μπορούν να είναι απλοί παρατηρητές σε αποφάσεις που αφορούν τη ζωή τους.

Το νερό ως δημόσιο αγαθό

Όπως τόνισε ο καθηγητής Νίκος Κατωπόδης από το University of Michigan, οι υδάτινες κρίσεις έχουν παγκόσμιες διαστάσεις. Αυτό σημαίνει ότι η λύση δεν μπορεί να είναι εθνική ή τοπική, αλλά πρέπει να βασίζεται στην αλληλεγγύη μεταξύ των λαών και στην αντίσταση στις πολιτικές που μετατρέπουν το νερό σε εμπόρευμα.

Η κλιματική κρίση δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό πρόβλημα, είναι κοινωνικό και πολιτικό. Η αντιμετώπισή της απαιτεί συλλογική δράση και αντίσταση στις πολιτικές που θυσιάζουν το περιβάλλον και τη ζωή των πολλών για τα κέρδη των λίγων.