Ιός Δυτικού Νείλου: Ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί για τη δυσκολότερη περίοδο των τελευταίων ετών
Η φετινή περίοδος μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου αναμένεται να είναι από τις πιο δύσκολες των τελευταίων ετών στην Ελλάδα, με τον ΕΟΔΥ να καταγράφει ήδη 110 κρούσματα έως τις 12 Αυγούστου, εκ των οποίων τα 81 με σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Η έντονη κυκλοφορία του ιού, ιδιαίτερα στην Αττική, έχει θέσει τις υγειονομικές αρχές σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης, ενώ οι επιστήμονες αποδίδουν την έξαρση σε έναν συνδυασμό κλιματικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Γιατί φέτος η έξαρση είναι τόσο έντονη;
Η Δανάη Περβανίδου, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές του ΕΟΔΥ, εξηγεί ότι η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις είναι οι παράμετροι που έχουν περισσότερο συσχετιστεί με τις εποχικές εξάρσεις του ιού. Ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική, ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών, πιθανά συνέβαλε στην τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα.
Η επιστήμονας υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως ο ιός έχει αλλάξει συμπεριφορά ή παρουσιάζει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα. Η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και καθορίζεται από πολλούς παράγοντες: τις μεταναστευτικές οδούς των πτηνών, τους πληθυσμούς των κουνουπιών-διαβιβαστών και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Πότε αναμένεται η κορύφωση της περιόδου μετάδοσης;
Βάσει των ιστορικών δεδομένων, η κορύφωση της εποχικής έξαρσης συμβαίνει συνήθως από τα μέσα έως τα τέλη Αυγούστου και μπορεί να διαρκέσει έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου. Ο φετινός αυξημένος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων αρκετά νωρίς στην περίοδο μετάδοσης υποδεικνύει κίνδυνο συνεχιζόμενης καταγραφής ιδιαιτέρως αυξημένου αριθμού περιστατικών τις επόμενες εβδομάδες.
Ποιες περιοχές πλήττονται περισσότερο;
Τα κρούσματα έχουν καταγραφεί σε 39 Δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Ιδιαίτερα έντονη είναι η κυκλοφορία του ιού στην Αττική, όπου η μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης.
Τι μέτρα προστασίας συνιστά ο ΕΟΔΥ;
Οι πολίτες καλούνται να τηρούν με συνέπεια τα μέτρα ατομικής προστασίας από τα κουνούπια: χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, σήτες, κουνουπιέρες, μακριά ρούχα ιδίως από το σούρουπο και μετά. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσοι έχουν χρόνια υποκείμενα νοσήματα, καθώς κινδυνεύουν περισσότερο να νοσήσουν σοβαρά.
Ποιος είναι ο ρόλος της κοινότητας στην πρόληψη;
Η απομάκρυνση των εστιών στάσιμου νερού είναι καθοριστική για τον περιορισμό της αναπαραγωγής των κουνουπιών. Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τακτικά αυλές, κήπους, βεράντες και μπαλκόνια, να αναποδογυρίζουν αντικείμενα που συγκεντρώνουν νερό και να καθαρίζουν υδρορροές και φρεάτια. Η συμμετοχή της κοινότητας είναι ουσιαστική, καθώς στους ιδιωτικούς χώρους δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές.
Γιατί η επιτήρηση στην Ελλάδα θεωρείται από τις πιο ενισχυμένες στην Ευρώπη;
Ο ΕΟΔΥ διενεργεί ενεργητική εργαστηριακή επιτήρηση, με όλα τα διαγνωσμένα περιστατικά να δηλώνονται σε καθημερινή βάση. Τα κρούσματα διερευνώνται εντός 24-48 ωρών από τη διάγνωσή τους και οι Δήμοι και οι Περιφέρειες ενημερώνονται άμεσα για το Επίπεδο Κινδύνου. Το εθνικό Σχέδιο Δράσης περιγράφει αναλυτικά τις συνιστώμενες δράσεις πρόληψης και απόκρισης.
Η κλιματική κρίση δεν είναι πια μια αφηρημένη έννοια. Χτυπά την πόρτα μας με τη μορφή ασθενειών που εξαπλώνονται. Η πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τις δημόσιες δομές υγείας και να στηρίξει τους πιο ευάλωτους, ενώ οι πολίτες πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση. Η αλληλεγγύη και η συλλογική δράση είναι τα όπλα μας απέναντι σε αυτή την πρόκληση.