Η πτώση των καταπιεστών: Ιρανοί παράγοντες κρύβονται σε γυναικεία ρούχα
Η ιστορία γράφει τις δικές της ειρωνείες. Το 1998, η Βάσω Παπανδρέου αρνήθηκε να φορέσει μαντίλα στο Ιράν, σπάζοντας τους κανόνες του θεοκρατικού καθεστώτος. Σήμερα, οι ίδιοι οι καταπιεστές των Ιρανών γυναικών κρύβονται κάτω από τα ίδια σύμβολα καταπίεσης που επέβαλαν για δεκαετίες.
Φωτογραφίες που κυκλοφορούν δείχνουν Ιρανούς αξιωματούχους του παρακράτους να κινούνται στους δρόμους της Τεχεράνης ντυμένοι με γυναικεία ρούχα και μαντίλες, προσπαθώντας να γλιτώσουν από τα ισραηλινά drone. Ανάμεσά τους φαίνεται να είναι και ο Γιασέρ Λοφούτι, ανώτερος διοικητής της Μπασίτζ, της παραστρατιωτικής δύναμης που έχει λερώσει τα χέρια της με το αίμα αθώων διαδηλωτών.
Το όργανο καταστολής που τρέμει
Οι Μπασίτζ, η «δύναμη μαζικής κινητοποίησης» του καθεστώτος, αποτελούν το σκληρό πυρήνα της καταπίεσης στο Ιράν. Ιδρύθηκαν το 1979 από τον Χομεϊνί ως εργαλείο ελέγχου της κοινωνίας, διεισδύοντας σε γειτονιές, σχολεία και χώρους εργασίας. Είναι οι ίδιοι που κατέστειλαν με αίμα τις διαδηλώσεις του 2009, του 2019 και του 2022.
Η Διεθνής Αμνηστία τεκμηρίωσε τουλάχιστον 304 νεκρούς από τις διαδηλώσεις του 2019, ενώ μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, αποστολή του ΟΗΕ κατέγραψε συστηματικά βασανιστήρια, σεξουαλική βία και «σκόπιμη τύφλωση» διαδηλωτών. Οι Μπασίτζ ήταν πάντα εκεί, εκτελώντας τις εντολές των ισχυρών.
Η συμβολική κατάρρευση
Σήμερα, αυτοί που επέβαλαν τη μαντίλα στις Ιρανές γυναίκες ως σύμβολο υποταγής, τη χρησιμοποιούν για να κρύψουν τη δική τους ντροπή και φοβία. Η εικόνα είναι εκκωφαντική: οι καταπιεστές τρέμουν, κρύβονται, ζητούν καταφύγιο κάτω από τα ίδια υφάσματα που χρησιμοποίησαν για να ταπεινώσουν τις γυναίκες.
Αυτή η ιστορική ειρωνεία αποκαλύπτει την πραγματική φύση κάθε καταπιεστικού καθεστώτος: κάτω από την επιφάνεια της βίας και της αλαζονείας κρύβεται πάντα ο φόβος. Ο φόβος για την εκδίκηση των λαών που κατάπιεσαν, ο φόβος για τη δικαιοσύνη που θα έρθει.
Η μαντίλα που κάποτε αποτελούσε όπλο καταπίεσης, σήμερα γίνεται στολή διαφυγής. Οι Ιρανές που αγωνίζονται για την ελευθερία τους βλέπουν τους καταπιεστές τους να τρέμουν. Και αυτό, από μόνο του, είναι μια νίκη.