180.000 στρέμματα σε στάχτη: Η φωτιά που απειλεί να σβήσει το μέλλον της ελληνικής γης

Μέσα σε λίγες μόλις μέρες, η Ελλάδα βίωσε μια από τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές της τελευταίας δεκαετίας. Από τα τέλη Ιουλίου, δορυφορικές εκτιμήσεις του WWF δείχνουν ότι περισσότερα από 180.000 στρέμματα έχουν ήδη γίνει στάχτη σε Κρήτη, Πάρο, νότια Βοιωτία και δυτική Αττική. Και η εικόνα είναι ακόμη πιο σκοτεινή: η συνολική καμένη έκταση μπορεί να ξεπεράσει τα 200.000 στρέμματα, καθώς εκκρεμούν χαρτογραφήσεις για άλλες πληγείσες περιοχές.

Πάνω από 10.000 άνθρωποι, πολίτες και επισκέπτες, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν σπίτια, καταλύματα και ζωές. Οι φλόγες κατέστρεψαν κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες, ελαιώνες, υποδομές και τοπικές επιχειρήσεις. Οι τοπικές κοινωνίες και οικονομίες δέχθηκαν ένα βαρύ πλήγμα, που θα χρειαστεί χρόνια για να επουλωθεί.

Η φύση δεν είναι πανάκεια: Η απειλή της μόνιμης υποβάθμισης

Το WWF υπογραμμίζει ότι ένα μεγάλο μέρος των καμένων εκτάσεων αφορά μακία, φρυγανικά οικοσυστήματα και πευκοδάση. Αυτά τα οικοσυστήματα έχουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης, αλλά η φύση δεν είναι πανάκεια. Η ένταση της καύσης, η ξηρασία, η διάβρωση, η έντονη βόσκηση, η απώλεια εδάφους και, κυρίως, οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές στις ίδιες περιοχές μπορούν να μεταβάλουν μόνιμα την πορεία ανάκαμψης ενός οικοσυστήματος. Η φυσική αναγέννηση δεν είναι δεδομένη, ειδικά όταν η γη καίγεται ξανά και ξανά.

Δυτική Αττική: Το παράδειγμα που προειδοποιεί

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι περιοχές που έχουν καεί ξανά σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών. Η δυτική Αττική αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στην πυρκαγιά των τελών Ιουλίου, κάηκαν 102.000 στρέμματα. Από αυτά, τα 28.280 στρέμματα είχαν καεί ξανά μέσα στην τελευταία εικοσαετία. Αυτή η συχνότητα μειώνει δραστικά την ικανότητα των δασικών οικοσυστημάτων να ανακάμψουν φυσικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης και ερημοποίησης. Είναι ένα σήμα κινδύνου που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.

Η ανάγκη για άμεση δράση: Χαρτογράφηση και εφαρμογή του νόμου

Το WWF επισημαίνει ότι η ολοκλήρωση των δορυφορικών χαρτογραφήσεων και των επιτόπιων επιστημονικών ελέγχων είναι απαραίτητη. Πρέπει άμεσα να γίνει συνολική χαρτογράφηση των καμένων περιοχών, για να ιεραρχηθούν εκείνες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας φυσικής αναγέννησης, διάβρωσης και μακροχρόνιας υποβάθμισης. Και δεν είναι μόνο αυτό. Καίριο ζήτημα είναι η πλήρης εφαρμογή όλων των διατάξεων του νέου νόμου για την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών, του νόμου «Ενεργή Μάχη», που υιοθετήθηκε την άνοιξη του τρέχοντος έτους.

Η φωνή του WWF: «Η χώρα χρειάζεται να επενδύσει στην πρόληψη»

Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής χερσαίου προγράμματος στο WWF Ελλάς, δήλωσε: «Βρισκόμαστε εν μέσω αντιπυρικής περιόδου και μόλις στην αρχή του παραδοσιακά πιο δύσκολου μήνα. Τα έως τώρα περιστατικά υπενθυμίζουν με τον πιο δραματικό τρόπο ότι η χώρα χρειάζεται να επενδύσει συστηματικά στην πρόληψη. Η αποτελεσματική διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης, η δημιουργία πιο ανθεκτικών τοπίων με τον άνθρωπο στο επίκεντρο, η συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, η ενίσχυση της επιστημονικής παρακολούθησης, η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών και η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του κινδύνου απέναντι στις ολοένα συχνότερες και εντονότερες πυρκαγιές. Πολλά από τα παραπάνω θα γίνουν πραγματικότητα αν εφαρμοστεί γρήγορα και σωστά ο νέος νόμος “Ενεργή Μάχη”».

Τι σημαίνει αυτό για εμάς;

Η πυρκαγιά δεν είναι απλώς μια φυσική καταστροφή. Είναι μια πολιτική και κοινωνική αποτυχία. Η κλιματική κρίση εντείνει τις φωτιές, αλλά η έλλειψη πρόληψης, η ανεπαρκής διαχείριση των δασών και η αδυναμία προστασίας των τοπικών κοινωνιών είναι ανθρώπινες επιλογές. Ο νόμος «Ενεργή Μάχη» είναι ένα εργαλείο, αλλά χωρίς πολιτική βούληση και πόρους, θα μείνει στα χαρτιά. Η γη μας καίγεται, και μαζί της καίγεται το μέλλον μας. Η αντίσταση είναι η μόνη απάντηση.