Στο όνομα της «ανάπτυξης» και της «ευελιξίας», η κυβέρνηση προχωρά σε ένα ακόμη βήμα ιδιωτικοποίησης της δημόσιας περιουσίας. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσίασε το όραμά του για το μέλλον των εμβληματικών τοποσήμων της χώρας, μιλώντας με θέρμη για μεταρρυθμίσεις που, όπως ισχυρίζεται, θα φέρουν «μετρήσιμη υπεραξία». Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική περί προόδου, κρύβεται η ίδια νεοφιλελεύθερη συνταγή που γνωρίζουμε καλά: το δημόσιο ακίνητο γίνεται εμπόρευμα, και οι τοπικές κοινωνίες καλούνται να προσαρμοστούν στα κελεύσματα της αγοράς.
Η «ευελιξία» του δημοσίου και ο μύθος της αποτελεσματικότητας
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Hellenic Growth Agora», ο κ. Χατζηδάκης υπερασπίστηκε τον νέο νόμο για το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, υποστηρίζοντας ότι αυτός καθιστά τον οργανισμό «πιο ευέλικτο και πιο ελκυστικό για στελέχη από τον ιδιωτικό τομέα». Η λέξη «ευέλικτος» σε αυτό το πλαίσιο είναι τουλάχιστον ύποπτη. Θυμίζει τις εργασιακές σχέσεις που λατρεύουν οι κυβερνήσεις της λιτότητας: λιγότερες εγγυήσεις, λιγότερος έλεγχος, περισσότερη αδιαφάνεια. Ο ίδιος δήλωσε φανατικός υποστηρικτής της «πολιτικής με αποτέλεσμα», λες και το αποτέλεσμα μετριέται μόνο με όρους κέρδους και όχι κοινωνικής συνοχής.
Από το Κυβερνείο στη Διώρυγα: Τοπία προς αξιοποίηση ή προς πώληση;
Ο αντιπρόεδρος αναφέρθηκε με ενθουσιασμό στην ανάπλαση του Κυβερνείου στη Θεσσαλονίκη, στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και στα σχέδια για τη Διώρυγα της Κορίνθου. Πίσω από τις λέξεις «αναβάθμιση» και «προστιθέμενη αξία», όμως, βρίσκεται πάντα το ίδιο ερώτημα: ποιος ωφελείται πραγματικά; Ο Νάσος Μπίκας, διευθύνων σύμβουλος της ΑΕΔΙΚ, μίλησε για «VIP» υπηρεσίες με βιντεοσκόπηση με drone για όσους μπορούν να πληρώσουν για μια «μοναδική εμπειρία». Ενώ η Διώρυγα, ένα έργο που χρειάστηκε 2.400 χρόνια για να ολοκληρωθεί από την εποχή του Περίανδρου, μετατρέπεται σε παιχνίδι για λίγους και καλούς. Η ιστορία μας, η κληρονομιά μας, γίνεται προϊόν πολυτελείας.
Γη για τους νέους αγρότες ή νέα γη της επαγγελίας για τα funds;
Σε μια κίνηση που μοιάζει με επικοινωνιακό εύρημα, ο κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε μια «πιλοτική δράση» για την εκμίσθωση 2.500 στρεμμάτων αγροτικής γης σε νέους αγρότες. Η πρόθεση ακούγεται καλή, αλλά το ερώτημα παραμένει: γιατί τόσος κόπος για μια σταγόνα στον ωκεανό, όταν η μεγάλη εικόνα είναι η συγκέντρωση της γης και του πλούτου στα χέρια λίγων; Οι υποσχέσεις για «διαφανείς και γρήγορες διαδικασίες» δεν μπορούν να κρύψουν το γεγονός ότι η πολιτική αυτή εξυπηρετεί την ατζέντα της αγοράς, όχι την επιβίωση της μικρής οικογενειακής γεωργίας.
Το «Center of Excellence» και η διάχυση των βέλτιστων πρακτικών
Ο Μιχάλης Αναγνωστάκος από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο παρουσίασε ένα «πλαίσιο τεσσάρων αξόνων» για την αξιολόγηση των έργων, καθώς και τη δημιουργία ενός «Center of Excellence». Η γλώσσα των μάνατζμεντ και της συμβουλευτικής δεν μπορεί να κρύψει την ουσία: πρόκειται για την επιτάχυνση της εμπορευματοποίησης της δημόσιας περιουσίας. Η λέξη «αριστεία» εδώ δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνική προσφορά.
Ποιος πληρώνει το τίμημα της «ανάπτυξης»;
Η κυβέρνηση συνεχίζει να προωθεί το αφήγημα ότι η ανάπτυξη έρχεται μόνο μέσα από την ιδιωτική πρωτοβουλία και την αποκρατικοποίηση. Ξεχνά, όμως, ότι η πραγματική ανάπτυξη είναι αυτή που μειώνει τις ανισότητες, που στηρίζει τους αδύναμους και που σέβεται το δημόσιο συμφέρον. Ο κ. Μπίκας είπε ότι ένα αληθινό τοπόσημο «πρέπει να αναπτύξει γενιές, να φτιάξει ανθρώπους». Μακάρι οι ιθύνοντες να το εννοούσαν. Αντί για «τόλμη» στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των λίγων, χρειαζόμαστε τόλμη για μια πραγματικά δίκαιη και συμμετοχική διαχείριση του δημόσιου πλούτου. Η ιστορία θα μας κρίνει, και η ιστορία, όπως μας διδάσκει ο Περίανδρος, δεν συγχωρεί την αλαζονεία.