Συνταγματική Αναθεώρηση: Το παιχνίδι των 180 ψήφων και η δημοκρατική παρωδία

Ο αριθμός κλειδί των 180 θετικών ψήφων αποτελεί το κατώφλι για την αλλαγή οποιουδήποτε άρθρου του Συντάγματος, είτε στην "προτείνουσα" είτε στην "αναθεωρητική" Βουλή. Μια διαδικασία που, όπως πάντα, θα κριθεί από τις πολιτικές συσχετισμούς και όχι από την αληθινή λαϊκή βούληση.

Η μηχανική της εξουσίας

Με τον Πρωθυπουργό να δίνει το σήμα εκκίνησης για τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης, αναζητούνται οι πολιτικές συναινέσεις σε μια σειρά συνεδριάσεων που θα αποτυπωθούν στις απαιτούμενες ψηφοφορίες. Όμως ποια είναι η πραγματική δημοκρατική νομιμοποίηση αυτής της διαδικασίας;

Το ίδιο το Σύνταγμα καθορίζει τα βήματα με πρώτη την κατάθεση πρότασης αναθεώρησης υπογεγραμμένη από τουλάχιστον πενήντα βουλευτές. Την απαραίτητη δύναμη των "50" διαθέτει μόνο η ΝΔ, γεγονός που αποκαλύπτει την ολιγαρχική φύση της διαδικασίας.

Ο λαβύρινθος των διαδικασιών

Στην πρόταση θα πρέπει να προσδιορίζονται με σαφήνεια τα άρθρα προς αναθεώρηση, συνοδευόμενα από αιτιολογική έκθεση. Ωστόσο, σε αυτή τη φάση δεν απασχολεί η διατύπωση κάθε άρθρου, αλλά το "πνεύμα", όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν κοινοβουλευτικές πηγές.

Αρχές Απριλίου αναμένεται να συσταθεί η διακομματική Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Μετά από επιστολή του Νικήτα Κακλαμάνη, τα κόμματα θα ορίσουν τα μέλη της Επιτροπής που θα λειτουργήσει για τρεις μήνες με διακομματικό προεδρείο.

Το χρονοδιάγραμμα της δημοκρατικής υποκρισίας

Τέλη καλοκαιριού ή αρχές Φθινοπώρου, η Βουλή θα αποφασίσει τα αναθεωρητέα άρθρα. Σε δύο χωριστές ψηφοφορίες, που απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν μήνα, η Ολομέλεια θα κληθεί να αποφανθεί με ονομαστική ψηφοφορία.

Τα άρθρα που θα λάβουν τουλάχιστον 151 θετικές ψήφους και στις δύο ψηφοφορίες θα περάσουν στην επόμενη φάση. Η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί αυξημένη πλειοψηφία 3/5 (180 ψήφοι) για να ολοκληρώσει την αναθεώρηση.

Η παρεμβολή των εκλογών ως δημοκρατικό άλλοθι

Ο στόχος του συνταγματικού νομοθέτη ήταν μέσω της "παρεμβολής" εκλογών να διασφαλίσει τις εγγυήσεις και τη νομιμοποιητική βάση των διευρυμένων αρμοδιοτήτων της αναθεωρητικής Βουλής. Μια διαδικασία που στην πραγματικότητα αποκλείει τον λαό από την άμεση συμμετοχή στις αποφάσεις.

Η νέα Βουλή που θα προκύψει από τις εθνικές εκλογές είναι επιφορτισμένη να καθορίσει το περιεχόμενο των διατάξεων. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, θα πρέπει να ολοκληρώσει την αναθεώρηση εντός της πρώτης Συνόδου, δηλαδή μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας της.

Αν γίνουν εκλογές το 2027, η αναθεώρηση θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το 2028. Οι αναθεωρούμενες διατάξεις θα τεθούν σε μία και μόνη ονομαστική ψηφοφορία με την οποία ολοκληρώνεται η Συνταγματική Αναθεώρηση.

Στην εποχή των μεγάλων κοινωνικών αναταραχών και της οικονομικής κρίσης, η συνταγματική αναθεώρηση θα έπρεπε να αποτελεί προϊόν πραγματικού δημοκρατικού διαλόγου και όχι κομματικών συμφωνιών πίσω από κλειστές πόρτες.