Συντάξεις χηρείας: Τέλος στις περικοπές μετά από 10 χρόνια

Μετά από μια δεκαετία εξευτελισμού και ομηρίας, η κυβέρνηση ανακοινώνει την οριστική κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που είχε επιβάλει ο νόμος Κατρούγκαλου. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε τις τρεις κατηγορίες δικαιούχων, αποδίδοντας την επιστροφή των χρημάτων στα έσοδα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ενώ έσπευσε να υπενθυμίσει ότι ο επίμαχος νόμος ήταν δικό της προϊόν του ΣΥΡΙΖΑ.

Η Δίκη αργεί αλλά δεν ξεχνά: Το βάρος μιας δεκαετίας

Η Δίκη, η αρχαία θεά της τάξης και του νόμου, αργεί μερικές φορές, αλλά δεν λησμονεί. Δέκα ολόκληρα χρόνια, εκατοντάδες χιλιάδες χήροι και χήρες βίωσαν την αγριότητα του νόμου Κατρούγκαλου. Ενός νόμου που έκοβε τη σύνταξη στο μισό μετά από τρία χρόνια, σαν η χηρεία να είναι προνόμιο με ημερομηνία λήξης. Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, ανακοίνωσε την οριστική κατάργηση αυτών των περικοπών, βάζοντας ταφή σε μια εκκρεμότητα που ταλαιπώρησε τους πιο αδύναμους.

Η κ. Κεραμέως έσπευσε να υπενθυμίσει ότι «συνηθίζουμε να μιλάμε για νόμο Κατρούγκαλου, αλλά είναι νόμος Τσίπρα, ας μην το ξεχνάμε αυτό». Πώς να το ξεχάσουμε, άλλωστε; Η προδοσία των προσδοκιών από μια αριστερή κυβέρνηση που υπέκυψε στους δανειστές πονάει ακόμα更深. Όμως, η αθλιότητα μιας πολιτικής δεν παύει να είναι αθλιότητα, ανεξαρτήτως του ποιος την υπογράφει.

Τι αλλάζει στην πράξη για τους δικαιούχους;

Η παρέμβαση, την οποία η υπουργός χαρακτήρισε δομική, αγκαλιάζει τρεις κατηγορίες συνανθρώπων μας που βίωναν την αδικία στο πετσί τους.

• Πρώτη κατηγορία: Περίπου 8.500 συνταξιούχοι χηρείας που είχαν δει τη σύνταξή τους να πέφτει από το 70% στο 35% του ποσού του αποβιώσαντος συζύγου. Πλέον, η σύνταξη επιστρέφει στο 70%.
• Δεύτερη κατηγορία: Κάπου 75.000 συνταξιούχοι που απειλούνταν να δουν τη σύνταξή τους να περικόπτεται από το 70% στο 35%, με τον πρόσθετο τρόμο των αναδρομικών. Η απάντηση τώρα είναι ότι δεν θα περικοπεί τίποτα. Μένουν στο 70% και το κράτος δεν θα ζητήσει πίσω ούτε ένα ευρώ.
• Τρίτη κατηγορία: Όσοι λάμβαναν δύο εθνικές συντάξεις, από δικό τους δικαίωμα και από δικαίωμα χηρείας. Ο νόμος Τσίπρα και το Συμβούλιο της Επικρατείας τους το στερούσαν. Τώρα, αυτό το δικαίωμα αποκαθίσταται.

Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Η νέα μήτρα των εσόδων

Από πού όμως προέρχονται τα χρήματα για αυτή τη στοιχειώδη δικαίωση; Η υπουργός το είπε ξεκάθαρα: η χρηματοδότηση δεν προέκυψε από τη φορολόγηση του πλούτου ή την αναδιανομή, αλλά από την υπεραπόδοση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2026, τα έσοδα έφτασαν τα 517 εκατομμύρια ευρώ.

Η Ψηφιακή Κάρτα, ένα εργαλείο που σε κάποιους κλάδους έδειξε αύξηση δηλωθεισών υπερωριών κατά 1.200%, λειτουργεί ως ο νέος πνεύμονας εσόδων. Το κράτος βρίσκει επιτέλους πόρους για να στηρίξει την κοινωνία, αλλά η λογική παραμένει νεοφιλελεύθερη: η κοινωνική πολιτική χρηματοδοτείται από τον ασφυκτικό έλεγχο της εργασίας, όχι από την περιουσία των προνομιούχων.

Μισθοί, ακρίβεια και οι σκιές του παρελθόντος

Η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε στην αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 41,5%, από τα 650 ευρώ στα 950 ευρώ (αν και σε άλλο σημείο της συνέντευξής της αναφέρθηκε στα 920), στην πτώση της ανεργίας στο 8,1% και στις αυξήσεις άνω του 16% στις συντάξεις. Όμως, η πραγματική αγοραστική δύναμη καταβροχθίζεται από την ακρίβεια. Η υπουργός μίλησε για καρτέλ και για την ανάγκη να μην επιστρέψουμε «στο χείλος της καταστροφής», χρησιμοποιώντας την κλασική γλώσσα του φόβου που δικαιολογεί την ανοχή στην ανισότητα.

Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και της παρακράτησης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους είναι βήματα δικαίωσης. Όμως, η προσεκτική αναφορά στα «δημοσιονομικά περιθώρια» δείχνει ότι ο φόβος των αγορών και των θεσμών εξακολουθεί να υπαγορεύει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Πολιτικές διενέξεις και η τραγωδία της βίας

Στον πολιτικό στίβο, η υπουργός επιτέθηκε στο ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Κατηγόρησε τον κ. Τσουκαλά ότι λέει «μην κόβετε συντάξεις» χωρίς να εξηγεί πώς θα χρηματοδοτηθεί, και σχολίασε δηκτικά την αποχή του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ από την ψήφιση της οδηγίας για την ισότητα αμοιβών ανδρών και γυναικών. Τι σημαίνει «παρών» σε ένα θεμελιώδες δικαίωμα, αναρωτήθηκε.

Τέλος, η κ. Κεραμέως κατέκρινε τη δολοφονική επίθεση στη Θεσσαλονίκη με γκαζάκια, που στοίχισε τη ζωή στη Βάγια Νέστορα. «Όταν πηγαίνεις με γκαζάκια, αυτό σημαίνει ότι έχεις πρόθεση να σκοτώσεις», είπε χαρακτηριστικά. Η βία, ωστόσο, δεν γεννιέται στο κενό. Είναι το τέρας που αναδύεται από την απόγνωση μιας κοινωνίας που έχει συρθεί στα άκρα από δέκα χρόνια λιτότητας. Η πολιτική απομόνωση της βίας απαιτεί ταυτόχρονα και την πολιτική καταπολέμηση της ανισότητας που τη γεννά.

Πώς χρηματοδοτείται η κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας;

Η ρύθμιση χρηματοδοτείται μέσω της υπεραπόδοσης εσόδων από την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, η οποία έφερε 517 εκατομμύρια ευρώ μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2026.

Τι σημαίνει πρακτικά η νέα ρύθμιση για τους 75.000 συνταξιούχους χηρείας;

Οι 75.000 συνταξιούχοι που απειλούνταν με μείωση της σύνταξής τους από 70% σε 35% μετά την τριετία, δεν θα υποστούν καμία περικοπή. Παράλληλα, το κράτος δεν θα ζητήσει αναδρομικά από αυτούς τους δικαιούχους.