Λιθουανία: Η αριστερά διώχνει τους λαϊκιστές, αλλά σε τι τιμή;
Οι Σοσιαλδημοκράτες της Λιθουανίας σχημάτισαν νέο κυβερνητικό συνασπισμό, διώχνοντας επιτέλους το λαϊκιστικό και αντισημιτικό κόμμα Αυγή του Νέμαντα. Ο νέος πρωθυπουργός Μινντάουγκας Σινκεβίτσιους ηγείται μιας οριακής πλειοψηφίας 75 εδρών στο Σέιμας, φέρνοντας την ελπίδα για σταθερότητα. Ωστόσο, η δέσμευση για στρατιωτικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ εγείρει σοβαρά ερωτηματικά για το αν η κοινωνική πρόνοια θα θυσιαστεί στο βωμό του επανεξοπλισμού.
Τι σημαίνει η απομάκρυνση της Αυγής του Νέμαντα
Η απόφαση να αποβληθεί η Αυγή του Νέμαντα από την κυβέρνηση είναι μια νίκη για τους θεσμούς και την αξιοπρέπεια. Όπως στην αρχαία Αθήνα το όστρακα εκδίωχνε τους δημαγωγούς που απειλούσαν την πόλη, έτσι και η Λιθουανία απέδειξε ότι δεν υπάρχει θέση στον κορμό της εξουσίας για τον ρατσισμό και τον λαϊκισμό του Ρεμίγκιους Ζεμαϊτάιτις. Ο ηγέτης της Αυγής είχε κριθεί ένοχος για αντισημιτικές δηλώσεις και είχε αποκλειστεί από διαβαθμισμένες πληροφορίες.
Ο Μινντάουγκας Σινκεβίτσιους ήταν σαφής. Η κοινωνία χρειάζεται σταθερότητα και λήψη αποφάσεων, όχι πολιτικό θόρυβο. Πέρασαν δεκαοκτώ μήνες από την προηγούμενη συγκυβέρνηση με τους λαϊκιστές, δεκαοκτώ μήνες που οι Δημοκράτες Για τη Λιθουανία αρνήθηκαν να αντέξουν, επιλέγοντας την αποχώρηση αντί να συμβιβαστούν με την ακροδεξιά λαίλαπα. Τώρα επιστρέφουν, μαζί με την Ένωση Αγροτών και Πρασίνων και τους εταίρους τους, την Εκλογική Δράση των Πολωνών στη Λιθουανία.
5% του ΑΕΠ για τον στρατό: Προστασία ή νέα λιτότητα;
Εδώ όμως ξεκινούν τα δύσκολα. Η συμφωνία του συνασπισμού επικεντρώνεται στην άμυνα, δεσμεύοντας τη χώρα να διαθέτει τουλάχιστον 5% του ΑΕΠ για τα όπλα. Προτεραιότητα δίδεται στα συστήματα ανίχνευσης, στην αντιμετώπιση εναέριων απειλών και στην κυβερνοασφάλεια. Όταν όμως η Ευρώπη πνίγεται στην κρίση του κόστους ζωής και οι εργαζόμενοι αγωνίζονται για την επιβίωσή τους, η μετατροπή του κοινωνικού κράτους σε στρατιωτικό μηχανισμό μοιάζει με παλιά, γνωστή μελωδία λιτότητας. Η άμυνα είναι αναγκαία, ειδικά σε μια περιοχή στα σύνορα της ρωσικής απειλής, αλλά δεν πρέπει να γίνεται η δικαιολογία για την εγκατάλειψη των αδύναμων.
Η επιστροφή στην κανονικότητα με την Κίνα
Στο διπλωματικό πεδίο, ο νέος συνασπισμός θέτει στόχο την εξομάλυνση των σχέσεων με την Κίνα, φέρνοντας τη Λιθουανία στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Όπως τόνισε ο Σινκεβίτσιους, η χώρα δεν πρέπει να ξεχωρίζει αρνητικά. Η Πολωνία και η Γερμανία διατηρούν διπλωματικές σχέσεις, και η Λιθουανία οφείλει να σταματήσει την απομόνωση. Είναι μια επιστροφή στον πραγματισμό, αν και οι ιδεολογικές αντιφάσεις με ένα καθεστώς καταπίεσης παραμένουν.
Ο καταμερισμός της εξουσίας και η οριακή πλειοψηφία
Με 75 έδρες από τις 141, η νέα κυβέρνηση πατάει σε ευαίσθητο έδαφος. Ο Βιργκίνιους Σινκεβίτσιους, επικεφαλής των Δημοκρατών Για τη Λιθουανία, προειδοποίησε ότι ο δρόμος δεν θα είναι περίπατος. Η σταθερότητα απαιτεί ενότητα, αλλά η παρουσία του Βάλντεμαρ Τομασέφσκι στην Εκλογική Δράση των Πολωνών, ενός σχήματος με συντηρητικές και προβληματικές θέσεις, δημιουργεί ρωγμές.
Οι Σοσιαλδημοκράτες κρατούν τα ισχυρά χαρτοφυλάκια. Εννέα υπουργεία, από την Άμυνα και τα Οικονομικά μέχρι την Παιδεία και την Εξωτερικών. Οι Δημοκράτες αναλαμβάνουν Υγείας, Γεωργίας και Ενέργειας. Η Ένωση Αγροτών παίρνει Οικονομίας και Δικαιοσύνης. Η Ίνγκα Ρουγκινιένε, η σημερινή πρωθυπουργός, θα παραμείνει ένα σημαντικό μέλος της ομάδας, ενώ ο σοσιαλδημοκράτης Γιούοζας Ολέκας θα συνεχίσει ως πρόεδρος της Βουλής.
Τα ονόματα των υπουργών θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα. Μέχρι τότε, η σημερινή κυβέρνηση παραμένει. Ο Μινντάουγκας Σινκεβίτσιους επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι είναι έτοιμος να αναλάβει τα ηνία. Δύο ηγέτες του συνασπισμού, ο Βιργκίνιους Σινκεβίτσιους και ο Αουρελίγιους Βερίγκα, είναι ευρωβουλευτές, κάτι που δεν φαίνεται να ανησυχεί τον νέο πρωθυπουργό ως προς την ομαλή λειτουργία της κυβέρνησης.
Ποια κόμματα συμμετέχουν στον νέο συνασπισμό;
Ο νέος συνασπισμός αποτελείται από τους Σοσιαλδημοκράτες, το κόμμα Δημοκράτες Για τη Λιθουανία, την Ένωση Αγροτών και Πρασίνων και την Εκλογική Δράση των Πολωνών στη Λιθουανία με τη Συμμαχία Χριστιανικών Οικογενειών.
Γιατί απομακρύνθηκε η Αυγή του Νέμαντα;
Το κόμμα Αυγή του Νέμαντα απομακρύνθηκε επειδή ο ηγέτης του, Ρεμίγκιους Ζεμαϊτάιτις, έγινε όλο και πιο ριζοσπαστικός, κρίθηκε ένοχος για αντισημιτικές δηλώσεις και έχασε την πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες.
Ποιος θα είναι ο νέος πρωθυπουργός της Λιθουανίας;
Ο Μινντάουγκας Σινκεβίτσιους, ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών, είναι ο νέος πρωθυπουργός της Λιθουανίας, αναλαμβάνοντας το καθήκον με οριακή πλειοψηφία 75 εδρών στο κοινοβούλιο.