Ε.Ε. και λιπάσματα: Η αλυσίδα της ακρίβειας και η ψευδαίσθηση
Στην αγορά της ανεξέλεγκτης ακρίβειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ρίχνει το βάρος της σε ένα νέο, ευρείας κλίμακας σχέδιο για τα λιπάσματα. Όμως, πίσω από τον μανδύα της «στήριξης», κρύβεται η ομήρια εξάρτηση ολόκληρης της ηπείρου από τα ορυκτά καύσιμα και τις γεωπολιτικές ίντριγκες των ιμπεριαλιστών.
Ο χαλινός των ορυκτών καυσίμων και το δόγμα της εξάρτησης
Η αλυσίδα είναι σαφής και αμείλικτη. Φυσικό αέριο, λιπάσματα, ψωμί στο τραπέζι του λαού. Όπως στην αρχαία Αττική η σπορά εξαρτιόταν από τις ιερές βροχές και την εύνοια των θεών, σήμερα η επιβίωση των πολλών κρέμεται από τους αγωγούς και τα στενά του Ορμούζ. Το κλείσιμό τους, εξαιτίας της σύρραξης στη Μέση Ανατολή και των πολέμων που τροφοδοτούν τα μεγάλα συμφέροντα, φέρνει το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων σε αδιέξοδο.
Η ίδια η Κομισιόν ομολογεί την αδυναμία της. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων είναι δέσμια του φυσικού αερίου. Οι τιμές εκτοξεύονται, και οι αγρότες κλήθηκαν, άλλη μια φορά, να σηκώσουν μόνοι τους τον σταυρό μιας κρίσης που δεν προκάλεσαν. Η μεταβλητότητα στις τιμές των καυσίμων δεν είναι απλώς μια οικονομική παράμετρος. Είναι η αποκάλυψη μιας δομικής αδυναμίας ενός συστήματος που θέτει το κέρδος πάνω από την ανάγκη.
Τα ψίχουλα της Βρυξέλλης
Οι ηγέτες στις Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι οι ασταθείς αγορές λιπασμάτων τροφοδοτούν υψηλότερους λογαριασμούς στο σούπερ μάρκετ. Κι όμως, οι λύσεις που προτείνουν είναι σταγόνες στον ωκεανό της ανάγκης. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, ζητά να «παράγουμε περισσότερο και να εξαρτόμαστε λιγότερο», αλλά τα λόγια δεν τρέφουν τον λαό όταν το κομμάτι ψωμί κοστίζει χρυσάφι.
Το σχέδιο μιλάει για κινητοποίηση πόρων, εναλλακτικές λύσεις και βιο-λιπάσματα, υπό τον όρο της βιωσιμότητας. Όμως, η βιωσιμότητα δεν μπορεί να είναι προνόμιο των λίγων όταν ο λαός δυσκολεύεται να επιβιώσει. Η πραγματική χρηματοδότηση απουσιάζει. Το αποθεματικό κρίσης; Ελάχιστα 200 εκατομμύρια ευρώ. Ψίχουλα για τους αγρότες, που ο Χάνσεν υπόσχεται να διπλασιάσει, εφόσον το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το επιτρέψουν. Η αλληλεγγύη και η επιβίωση δεν μπορούν να είναι θέμα γραφειοκρατικής διαπραγμάτευσης.
Η αντίσταση των αγροτών και η προοπτική του λαού
Ο γεωργικός κόσμος δεν ξεγελιέται, και ορθά αντιδρά. Ο Πέτερ Μίνεντορπ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Νέων Αγροτών τονίζει ότι οι νέοι αγρότες δεν μπορούν να σηκώνουν μόνοι τους το βάρος των γεωπολιτικών σοκ και των επενδυτικών απαιτήσεων.
Η διάγνωση γίνεται ολοένα και πιο σαφής. Αυτό που περιμένουν οι αγρότες είναι συγκεκριμένα εργαλεία, συγκεκριμένη χρηματοδότηση και συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Από την πλευρά της, η βιομηχανική ένωση Copa Cogeca χαρακτηρίζει το σχέδιο «βαθιά απογοητευτικό», προειδοποιώντας ότι αν οι τιμές παραμείνουν στα ύψη, η αγροτική κρίση θα μετατραπεί σε πληθωρισμό για τους καταναλωτές και σε επισιτιστική κρίση σε παγκόσμια κλίμακα.
Η προφητεία είναι γραμμένη στον τοίχο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η ολλανδική Rabobank προβλέπουν τον πληθωρισμό να μαστίζει τα νοικοκυριά έως τα τέλη του 2026, με τις τιμές να χτυπάνε κόκκινο από τα Χριστούγεννα. Οι καταναλωτές και οι αγρότες, οι αδύναμοι κρίκοι αυτής της αλυσίδας, καλούνται να πληρώσουν το τίμημα. Είναι καιρός να σπάσουμε την αλυσίδα της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, να θωρακίσουμε την κοινωνία απέναντι στην αρπαγή των πόρων και να απαιτήσουμε μια Ευρώπη της κοινωνικής δικαιοσύνης, όχι των αγορών.