Δεκαεπτά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ελλάδα να πρωταγωνιστεί, έστειλαν σαφές μήνυμα αντίστασης στη λιτότητα. Σε κοινή επιστολή τους, την Παρασκευή, προειδοποιούν δημοσίως ότι δεν πρόκειται να δεχτούν περικοπές στις αγροτικές επιδοτήσεις και στα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης. Η κίνηση αυτή έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με το στρατόπεδο της Γερμανίας, που πιέζει για οριζόντιες περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η συμμαχία των 17 απέναντι στη γερμανική ατζέντα
Η επιστολή, την οποία υπογράφουν η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, μεταξύ άλλων, εντείνει τις πιέσεις προς την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Στόχος είναι να μην περικοπούν δαπάνες ύψους σχεδόν 900 δισ. ευρώ στο νέο σχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα.
Οι υπογράφουσες χώρες είναι η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Σλοβενία και η Ισπανία. Πρόκειται για ένα μέτωπο που θυμίζει τις ιστορικές συμμαχίες των αδυνάτων απέναντι στους ισχυρούς της Ευρώπης.
Πιστεύουμε, επομένως, ότι η συνολική χρηματοδότηση για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), αναφέρουν χαρακτηριστικά οι 17 χώρες στην επιστολή τους προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της άμυνας της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
Η πρωτοβουλία συντονίστηκε από την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και τον πρόεδρο της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν. Οι δύο ηγέτες θα φιλοξενήσουν άτυπη συνάντηση των χωρών αυτών στο περιθώριο του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ, καλύπτοντας τα πάντα, από τις αγροτικές επιδοτήσεις έως την αναπτυξιακή βοήθεια. Παραδοσιακά, αποτελεί ένα από τα δυσκολότερα πεδία διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034, μεταφέροντας εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ από τη γεωργία και την Πολιτική Συνοχής σε νέους τομείς, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
Η ομάδα των 17, που αυτοαποκαλείται Φίλοι της Συνοχής, προειδοποιεί ότι περαιτέρω περικοπές στα κονδύλια για τη γεωργία και την Πολιτική Συνοχής θα αποδυνάμωναν τον προϋπολογισμό και θα έθεταν σε κίνδυνο τη δημόσια στήριξη προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Είναι ένα επιχείρημα που ακούγεται ιδιαίτερα ηχηρό σε μια εποχή που οι πολίτες απομακρύνονται από τους θεσμούς.
Οι νέοι φόροι και το αίτημα για δικαιοσύνη
Το διαπραγματευτικό κείμενο της ιρλανδικής προεδρίας, γνωστό ως negobox, θα αποτελέσει τη βάση για τις συζητήσεις μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ κατά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο. Οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία έως το τέλος του έτους, προτού οι εθνικές εκλογές στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία απειλήσουν να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις.
Ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα αφορά την εισαγωγή νέων φόρων σε επίπεδο ΕΕ, των λεγόμενων ιδίων πόρων. Η Κομισιόν έχει προτείνει πέντε νέες εισφορές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αποφέρουν 66 δισ. ευρώ ετησίως. Το πακέτο έχει την ισχυρή στήριξη της Γαλλίας, ωστόσο επιμέρους προτάσεις συναντούν την αντίθεση αρκετών κυβερνήσεων, οι οποίες φοβούνται ότι θα επιβαρυνθούν δυσανάλογα.
Οι 17 χώρες τονίζουν ότι οι νέοι ίδιοι πόροι θα πρέπει να είναι πραγματικοί, δίκαιοι, απλοί και να μην έχουν αναδρομικό χαρακτήρα. Παράλληλα, επανέφεραν το αίτημα να μετατεθεί χρονικά η αποπληρωμή του χρέους που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία, το οποίο αναμένεται να κοστίζει 25 δισ. ευρώ ετησίως. Τάχθηκαν, επίσης, κατά των εκπτώσεων στις συνεισφορές των πλουσιότερων χωρών, των λεγόμενων rebates, που αποτελούν εδώ και δεκαετίες σύμβολο των ανισοτήτων εντός της Ένωσης.
Η στάση της Ελλάδας σε αυτή τη διαπραγμάτευση δεν είναι απλώς διαχειριστική. Είναι υπαρξιακή. Μετά από χρόνια μνημονίων και επιβολής λιτότητας, η χώρα διεκδικεί ίση μεταχείριση και δίκαιη κατανομή των πόρων. Η συμμετοχή της σε αυτό το μέτωπο των 17 αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην αλληλεγγύη και στην κοινωνική συνοχή, απέναντι σε μια Ευρώπη που συχνά θυσιάζει τους αδύναμους στο βωμό της ανταγωνιστικότητας.
Photo: ΣΚΑΪ