Τραμπ εναντίον Ευρώπης: Το «Συμβούλιο Ειρήνης» και η νέα αυτοκρατορική διπλωματία

Σε μια κίνηση που θυμίζει τις πιο σκοτεινές στιγμές της αμερικανικής ηγεμονίας, ο Ντόναλντ Τραμπ εγκαινιάζει σήμερα το αυτοαποκαλούμενο «Συμβούλιο Ειρήνης», έναν μηχανισμό που συνδυάζει την ιμπεριαλιστική διπλωματία με τις πιο άγριες επιχειρηματικές πρακτικές. Η Ευρώπη, σε μια σπάνια στιγμή αξιοπρέπειας, γυρίζει την πλάτη της σε αυτό το θέατρο του παραλόγου.

Η αποχή της Ευρώπης: Μια πράξη αντίστασης

Δεκάδες ηγέτες συγκεντρώνονται στην Ουάσιγκτον, αλλά οι απουσίες μιλούν περισσότερο από τις παρουσίες. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ αρνούνται να συμμετάσχουν σε αυτό που φαίνεται περισσότερο σαν γύρος συγκέντρωσης κεφαλαίων παρά σαν ειρηνευτική διαδικασία.

Το γεγονός ότι το «Ινστιτούτο Ειρήνης των ΗΠΑ» μετονομάστηκε σε «Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τζ. Τραμπ» αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα αυτής της πρωτοβουλίας: έναν εγωκεντρικό μηχανισμό προσωπικής προβολής που υπονομεύει τους διεθνείς θεσμούς.

Η εμπορευματοποίηση της ειρήνης

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι χώρες έχουν δεσμευτεί για περισσότερα από 5 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Όμως, όπως επισημαίνει κριτικά ο Aaron David Miller από το Ίδρυμα Κάρνεγκι, «οι δεσμεύσεις είναι ένα πράγμα, η υλοποίησή τους είναι κάτι άλλο».

Το σχέδιο προβλέπει μόνιμη έδρα στο συμβούλιο έναντι δωρεάς 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, μετατρέποντας την ειρήνη σε εμπόρευμα και τη διπλωματία σε δημοπρασία.

Το βάλτωμα στη Γάζα και η πραγματικότητα

Ενώ ο Τραμπ κάνει «μεγάλα λόγια», η πραγματικότητα στη Γάζα παραμένει τραγική. Η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας παραμένει στο Κάιρο, αδυνατώντας να λειτουργήσει χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία εξουσίας.

Όπως τονίζει ο Sam Rose από την UNRWA: «Το Ισραήλ συνεχίζει να καταπατά το έδαφος της Γάζας, άνθρωποι εξακολουθούν να σκοτώνονται, κτίρια εξακολουθούν να κατεδαφίζονται».

Η αντίσταση του Βατικανού και η υπεράσπιση του ΟΗΕ

Ακόμη και ο Πάπας αρνήθηκε να συμμετάσχει, με τον καρδινάλιο Πίετρο Παρολίν να υπενθυμίζει ότι «σε διεθνές επίπεδο θα πρέπει πάνω απ' όλα να είναι τα Ηνωμένα Έθνη που διαχειρίζονται αυτές τις καταστάσεις κρίσης».

Αυτή η τοποθέτηση αποτελεί μια σαφή υπεράσπιση της πολυμερούς διπλωματίας απέναντι στην αμερικανική μονομέρεια.

Οι νέοι υπηκοότητες και η γεωπολιτική ντροπή

Αντί των Ευρωπαίων, συμμετέχουν χώρες όπως η Αργεντινή και η Ουγγαρία, που επιδιώκουν την εύνοια του Τραμπ. Ακόμη και ο Νετανιάχου, παρά την αρχική του υποστήριξη, επέλεξε να μην παραστεί προσωπικά.

Όπως προειδοποιεί ο Max Rodenbeck από το International Crisis Group: «Εάν αυτή η συνάντηση δεν οδηγήσει σε γρήγορες, απτές βελτιώσεις επί του πεδίου, η αξιοπιστία της θα καταρρεύσει γρήγορα».

Η ιστορική παραλληλία: Από τη Ρώμη στην Ουάσιγκτον

Αυτή η πρωτοβουλία θυμίζει τις πιο σκοτεινές στιγμές της ιμπεριαλιστικής ιστορίας, όταν οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούσαν να επιβάλλουν τη «pax» τους μέσω της οικονομικής και στρατιωτικής κυριαρχίας. Η διαφορά είναι ότι σήμερα η Ευρώπη, παρά τις αντιφάσεις της, βρίσκει το κουράγιο να αντισταθεί.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ δεν είναι παρά μια νέα μορφή αυτοκρατορικής διπλωματίας που υπονομεύει τη δημοκρατική νομιμότητα και τη διεθνή δικαιοσύνη. Η ευρωπαϊκή αποχή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας πιο δίκαιης και ισότιμης διεθνούς τάξης.