Τραμπ: 700 εκατ. στον άνθρακα, νέα κόλαση για τον πλανήτη

Σαν να κατεβαίνει ξανά στον Άδη, η αμερικανική προεδρία επιλέγει να αναστήσει τα φαντάσματα του πιο ρυπανού ορυκτού. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε επένδυση 700 εκατομμυρίων δολαρίων στη βιομηχανία του άνθρακα, με στόχο τη διατήρηση υφιστάμενων ορυχείων και την κατασκευή δύο νέων ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών. Είναι μια απόφαση που θυσιάζει την παγκόσμια κλιματική δικαιοσύνη στο βωμό του κέρδους και του πελατειακού κράτους.

Ο βωμός του λεγόμενου «καθαρού άνθρακα»

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο αμερικανός πρόεδρος επισήμανε πως οι πολιτείες όπου βρίσκονται 14 εργοστάσια και 42 ορυχεία στήριξαν την υποψηφιότητά του το 2024. Η επένδυση αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια πολιτική εξαγορά, μια σύγχρονη ρωμαϊκή παροχή σιτηρεσίου στους φτωχούς εργάτες, ενώ οι πραγματικοί αποδέκτες είναι οι μεγαλομέτοχοι. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η ενέργεια αυτή θα επιτρέψει τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, παρατείνοντας τη λειτουργία τους κατά δεκαετίες, ενισχύοντας την αξιοπιστία του δικτύου και διατηρώντας τις τιμές χαμηλά.

Το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία ενός μεγάλου τερματικού σταθμού στην Όκλαντ της Καλιφόρνια για την εξαγωγή άνθρακα. Η ρύπανση δεν αποτελεί πλέον εσωτερικό πρόβλημα, αλλά εξάγεται ως εμπόρευμα, μετατρέποντας τον πλανήτη σε παγκόσμιο χωνευτήρι. Ο Τραμπ έφτασε στο σημείο να αναφερθεί στον «όμορφο καθαρό άνθρακα», μια οξύμωρη έννοια που θυμίζει αλχημικές ψευδαισθήσεις.

Τα αόρατα θύματα και η αλήθεια των αριθμών

Η παραγωγή άνθρακα στις ΗΠΑ είχε μειωθεί στο μισό από το 2005 έως το 2020, σημειώνοντας ιστορικό χαμηλό το 2024. Όμως, παρουσίασε σημαντική άνοδο το 2025 και τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026 η αύξηση επιταχύνθηκε. Σύμφωνα με το Global Energy Monitor, οι ΗΠΑ ήταν η μοναδική μεγάλη οικονομία που αύξησε αισθητά την κατανάλωση το 2025, αδιαφορώντας για το ότι η καύση αποτελεί βασική αιτία εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Περίπου το 9% της ενέργειας που καταναλώθηκε το 2025 προήλθε από άνθρακα. Οι δύο νέοι σταθμοί θα κατασκευαστούν στη Δυτική Βιρτζίνια και την Αλάσκα με δήθεν «τελείως νέα, πολύ καθαρή τεχνολογία». Η αλήθεια όμως είναι σκληρή. Η τελευταία μονάδα είχε εγκαινιαστεί το 2013 στο Sandy Creek Energy Center στο Τέξας. Μελέτη έξι πανεπιστημίων το 2023 εκτιμά πως οι εκπομπές προκάλεσαν περίπου 460.000 θανάτους από το 1999 έως το 2000. Αυτοί είναι οι αόρατοι νεκροί της ενεργειακής τυραννίας, τα θύματα μιας πολιτικής που θέτει το κέρδος πάνω από την ανθρώπινη ζωή.

Η αντίσταση και η γεωπολιτική πραγματικότητα

Ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ επέκρινε τον Τζο Μπάιντεν για την υποστήριξη επιδοτούμενων πηγών με ακανόνιστη παροχή, ονομάζοντας τον άνθρακα «ραχοκοκαλιά της αξιόπιστης, φθηνής και ασφαλούς αμερικανικής ενέργειας». Αντιθέτως, η συμμαχία κοινοβουλευτικών SEEC, με περίπου εκατό δημοκρατικούς υπέρ των καθαρών μορφών, χαρακτήρισε την επένδυση ως προτεραιότητα στους «ρυπαντές, σε βάρος των Αμερικανών». Η αντίδραση αυτή είναι ένας σπινθήρας ελπίδας απέναντι στην αρπακτική λογική.

Ταυτόχρονα, ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου προκάλεσε το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, εκτινάσοντας τις τιμές πετρελαίου κατά 50% και πλέον, καθώς από εκεί διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και αερίου. Η κρίση αυτή θα μπορούσε να ήταν η αφορμή για μια δίκαιη, πράσινη μετάβαση. Όμως, μελέτη της Lazard το 2025 υπολόγισε ότι το κόστος ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές ήταν ανταγωνιστικό σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα, ακόμα και χωρίς κρατικές επιδοτήσεις.

Ο Τραμπ, ωστόσο, από την ανάληψη των καθηκόντων του, δίνει προτεραιότητα στα ορυκτά έναντι των ανανεώσιμων, ιδιαίτερα της αιολικής. Έχει αναστείλει την έκδοση νέων αδειών για μεγάλα αιολικά έργα, ενθαρρύνοντας εταιρείες να εγκαταλείψουν σχέδια, ενώ απέτυχε να σταματήσει ορισμένα που ήδη υλοποιούνται. Είναι καιρός οι λαοί να σηκώσουν το ανάστηρό τους. Η άμυνα του πλανήτη και των αδύναμων περνάει μέσα από την οργανωμένη αντίσταση σε αυτή την καταστροφική πορεία.