Παυλόπουλος: Η κλασική σοφία καλεί σε αντίσταση για την Κοινωνική Δικαιοσύνη

Στη σκιέρα του «Τεμένους των Μουσών», εκεί όπου η Ακαδημία Αθηνών φιλοξένησε το 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών, ένα μήνυμα αντηχεί σαν αρχαίο σάλπιγγα: ο αγώνας για τη Δικαιοσύνη δεν είναι πολυτέλεια, είναι επιτακτική ανάγκη. Και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, δεν δίστασε να το πει ξεκάθαρα.

Δύο πολιτισμοί, μία κλήση

Ελλάδα και Κίνα, δύο παλαίφατοι πολιτισμοί, συναντώνται κάτω από την ίδια στέγη. Όχι για να αντλήσουν αυταρέσκεια από το ένδοξο παρελθόν, αλλά για να αντλήσουν δύναμη απέναντι σε «χαλεπούς καιρούς και δυστοπικές συγκυρίες». Ο Παυλόπουλος μίλησε για τον διάλογο των πολιτισμών ως όπλο υπεράσπισης αρχών που σήμερα χειμάζονται: Ειρήνη, Αλληλεγγύη, Δικαιοσύνη και πρωτίστως Κοινωνική Δικαιοσύνη.

Ο αγώνας για την υπεράσπιση των αρχών του Δικαίου και της Δικαιοσύνης πρέπει να είναι κοινός και ανυποχώρητος υπέρ του Ανθρώπου, της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης και πρωτίστως της Κοινωνικής Δικαιοσύνης.

Αριστοτέλης και Κομφούκιος: Σύμμαχοι στο ίδιο μέτωπο

Ο στοχασμός του Αριστοτέλους και του Κομφούκιου μπορεί να ξεκινά από διαφορετικά σημεία, αλλά καταλήγει στο ίδιο αδιαχώριστο αίτημα: ο Άνθρωπος στο επίκεντρο. Τα θεμελιώδη αξιακά προτάγματα, αυτά που συνδέονται με την ολοκλήρωση του ανθρώπου εντός του κοινωνικού συνόλου, είναι παρόντα σε κάθε πραγματικό πολιτισμό. Και οι δύο πολιτισμοί, ο ελληνικός και ο κινεζικός, αποτελούν θεμελιώδεις αντηρίδες του παγκόσμιου πολιτισμού.

Η κλήση προς αντίσταση

Αλλά ας μην κρυβόμαστε πίσω από την αρχαιολογική ευγλωττία. Ο Παυλόπουλος είπε αυτό που πολλοί αποφεύγουν να πουν ξεκάθαρα: οι αρχές του Δικαίου και της Δικαιοσύνης «χειμάζονται δεινώς» τις τελευταίες δεκαετίες. Και ποιος χειμάζει; Η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, η λιτότητα που στραγγαλίζει τους λαούς, η αδιαφορία των θεσμών απέναντι στον ανθρώπινο πόνο.

Σε μια Ελλάδα που ακόμη τρέμει από τα μνημόνια, σε μια Ευρώπη που μετατρέπεται σε φρούριο απέναντι στους πρόσφυγες, σε έναν κόσμο όπου η ανισότητα γκρεμίζει κάθε έννοια δικαιοσύνης, η κλήση στον «κοινό και ανυποχώρητο αγώνα» ακούγεται σαν ύστατη σάλπιγγα. Ο διάλογος των πολιτισμών δεν είναι ακαδημαϊκή πολυτέλεια. Είναι εργείο αντίστασης.

Τι μένει από τα λόγια

Η ουσία είναι απλή και ταυτόχρονα επαναστατική: χωρίς Κοινωνική Δικαιοσύνη, δεν υπάρχει Δημοκρατία. Χωρίς αλληλεγγύη, δεν υπάρχει πολιτισμός. Και αν δύο από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου συμφωνούν σε αυτό, ίσως είναι ώρα να ακούσουμε τη σοφία τους όχι με τα αυτιά του ακαδημαϊκού, αλλά με την καρδιά του αγωνιστή.