Πανελλαδικές 2026: Οι βάσεις φανερώνουν μια κοινωνία σε κρίση – Στρατιωτικές σχολές και κενά έδρανα

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2026 δεν είναι απλώς μια στατιστική άσκηση. Είναι ένας καθρέφτης που αντανακλά τις βαθιές ανισότητες, τις κοινωνικές πιέσεις και την αγωνία μιας γενιάς που ψάχνει διέξοδο. Τα αποτελέσματα του υπουργείου Παιδείας αποκαλύπτουν μια εικόνα διχασμού: από τη μία, η έκρηξη ζήτησης για στρατιωτικές σχολές, από την άλλη, χιλιάδες κενές θέσεις σε πανεπιστημιακά τμήματα, ακόμα και σε μεγάλες πόλεις. Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται η ιστορία μιας κοινωνίας που σπρώχνει τα παιδιά της σε μονοπάτια επιβίωσης, όχι ονείρων.

Γιατί οι στρατιωτικές σχολές γίνονται το καταφύγιο των νέων;

Η φετινή χρονιά σημαδεύτηκε από μια δραματική αύξηση της ζήτησης για τις στρατιωτικές σχολές. Η απόφαση του υπουργείου να ανοίξει την είσοδο σε αυτές από το 3ο και το 4ο Επιστημονικό Πεδίο, πέρα από το παραδοσιακό 2ο, λειτούργησε σαν μαγνήτης. Ο μαθηματικός και σύμβουλος σταδιοδρομίας Στράτος Στρατηγάκης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εξήγησε: «Μέχρι τώρα τις στρατιωτικές σχολές δήλωναν μόνο τα παιδιά του δεύτερου πεδίου, περίπου 13.000. Με την προσθήκη του τρίτου και του τέταρτου πεδίου, η δεξαμενή των υποψηφίων εκτοξεύτηκε στις 53.000. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ανέβουν οι βάσεις, με τη Σχολή Ευελπίδων να καταγράφει αύξηση 2.695 μορίων για τα Όπλα και 2.125 για τα Σώματα. Για πρώτη φορά, δεν έμειναν κενές θέσεις, κάτι που το στρατόπεδο ήθελε διακαώς, αφού τα προηγούμενα πέντε χρόνια είχαμε πάνω από 100 κενές θέσεις ετησίως.»

Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Σε μια εποχή οικονομικής αβεβαιότητας, ανεργίας και υποβάθμισης του δημόσιου πανεπιστημίου, η στρατιωτική καριέρα προσφέρει σταθερότητα, μισθό και κοινωνικό κύρος. Είναι η απάντηση μιας γενιάς που βλέπει το μέλλον της να στενεύει.

Οι «κλασικές» επιλογές: Ιατρική, Νομική, Πολυτεχνείο – το τρίπτυχο της ελπίδας;

Παρά τη στροφή προς τα όπλα, οι παραδοσιακές σχολές παραμένουν αδιαπραγμάτευτες. Ιατρική Αθηνών, Νομική Αθηνών, Ψυχολογία, Ναυτιλιακών Σπουδών και οι πολυτεχνικές σχολές του ΕΜΠ συγκεντρώνουν τις περισσότερες πρώτες προτιμήσεις. Ο κ. Στρατηγάκης σημειώνει: «Ισχύει ακόμα αυτό που ίσχυε από τη δεκαετία του ’80: γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος. Η εισαγωγή σε αυτές είναι εξαιρετικά δύσκολη. Για παράδειγμα, στην Ιατρική Αθηνών, με 140 θέσεις, δηλώθηκε ως πρώτη επιλογή από 1.357 υποψηφίους.»

Αυτή η εμμονή με τις «κλασικές» επαγγελματικές διεξόδους αποκαλύπτει μια κοινωνία που δεν τολμά να καινοτομήσει. Οι νέοι παγιδεύονται σε ένα σύστημα που ανταμείβει την ασφάλεια και τιμωρεί το ρίσκο.

Κενές θέσεις: Το δράμα των πανεπιστημίων που αδειάζουν

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι οι χιλιάδες κενές θέσεις. Από τις 62.731 θέσεις των ΑΕΙ, οι 9.747 έμειναν αδιάθετες, ποσοστό 15,54%. Αν και μειωμένες σε σχέση με πέρυσι (10.636), οι αριθμοί αυτοί είναι συντριπτικοί. Τμήματα όπως η Διοίκηση Τουρισμού στο Αιγάλεω (238 κενές από 289), το Μαθηματικό του ΕΚΠΑ (118 κενές από 174) και η Σχολή Μηχανικών της ΑΕΝ (372 κενές από 527) δείχνουν ότι η κρίση δεν είναι περιφερειακή, αλλά συστημική.

Ο κ. Στρατηγάκης εξηγεί: «Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) είναι η αιτία. Κάθε χρόνο, περίπου 10.000 θέσεις μένουν κενές. Χωρίς την ΕΒΕ, θα καλύπτονταν όλες. Αλλά η ΕΒΕ κόβει θέσεις και δημιουργεί προβλήματα. Για παράδειγμα, στη Σχολή Ευελπίδων, χωρίς ΕΒΕ, θα εισέρχονταν μόνο παιδιά από το 2ο πεδίο, που γνώριζαν μαθηματικά και φυσική. Τώρα, παιδιά από το 3ο πεδίο δεν γνωρίζουν μαθηματικά, και από το 4ο δεν γνωρίζουν φυσική. Έτσι, αδειάζουν τμήματα ακόμα και σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.»

Το φαινόμενο είναι τραγικό: τμήματα με μονοψήφιο αριθμό εισακτέων, όπως τα Μαθηματικά στη Σάμο (4 εισακτέοι) ή η Φυσική στην Καβάλα (5 εισακτέοι), δεν είναι απλώς στατιστικές ανωμαλίες. Είναι πληγές στο σώμα της δημόσιας εκπαίδευσης, που αιμορραγεί από έλλειψη πόρων, υποδομών και σεβασμού.

Ποιος χτίζει το μέλλον όταν τα πανεπιστήμια αδειάζουν;

Η εικόνα των Πανελλαδικών 2026 είναι μια προειδοποίηση. Η στροφή στις στρατιωτικές σχολές, η εμμονή στις παραδοσιακές επαγγελματικές διεξόδους και οι χιλιάδες κενές θέσεις δεν είναι απλώς εκπαιδευτικά φαινόμενα. Είναι συμπτώματα μιας κοινωνίας που έχει χάσει την πίστη της στο μέλλον. Μιας κοινωνίας που σπρώχνει τα παιδιά της σε μονοπάτια επιβίωσης, αντί να τους ανοίγει δρόμους δημιουργίας. Το ερώτημα που μένει είναι: ποιος θα τολμήσει να σπάσει αυτόν τον φαύλο κύκλο;

Πηγή: in.gr