Παμπλόνα: Το αίμα στο λιθόστρωτο, η παράδοση και η σιωπή μπροστά στο μαρτύριο των ταύρων
Στα στενά της Παμπλόνα, κάτω από τον καυτό ήλιο του Ιουλίου, η πέμπτη ταυροδρομία του Σαν Φερμίν άφησε πίσω της δεκατέσσερις τραυματίες και έναν 30χρονο δρομέα με διαμπερές τραύμα στο πρόσωπο από κέρατο ταύρου. Η εικόνα του χάους, με σώματα να ποδοπατούνται και κραυγές να αντηχούν στα λιθόστρωτα, επανέφερε στο προσκήνιο ένα ερώτημα που αρνείται να σβήσει: πόσο ακόμα θα ανεχόμαστε ένα έθιμο που γεννά θύματα, ανθρώπινα και ζωικά, στο όνομα της παράδοσης;
Το περιστατικό: μια στιγμή τρόμου στο τμήμα Mercaderes
Το πρωί του Σαββάτου 11 Ιουλίου, έξι ταύροι της εκτροφής José Escolar Gil, γνωστής για την απρόβλεπτη συμπεριφορά της, διέσχισαν τη διαδρομή των 875 μέτρων σε 2 λεπτά και 36 δευτερόλεπτα. Στο τμήμα Mercaderes, ένας μαύρος ταύρος αποσπάστηκε από την αγέλη και κινήθηκε προς ομάδα δρομέων. Η ξαφνική αλλαγή πορείας προκάλεσε αλυσιδωτές πτώσεις, με πολλούς συμμετέχοντες να εγκλωβίζονται στο στενό πέρασμα και να ποδοπατούνται.
Ο 30χρονος από το Αλικάντε, που υπέστη το σοβαρότερο τραύμα, μεταφέρθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ναβάρα. Συνολικά 14 άτομα χρειάστηκαν ιατρική βοήθεια, με τραυματισμούς που περιλάμβαναν κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, θωρακικά τραύματα, εξαρθρώσεις και κακώσεις στα άκρα. Το νοσοκομείο επιβεβαίωσε ότι έξι διακομίστηκαν στο ίδιο νοσοκομείο, τέσσερις στο Κέντρο Υγείας San Martín και άλλοι τέσσερις έλαβαν πρώτες βοήθειες στην αρένα.
Το έθιμο που γεννά θύματα: από το 1909 μέχρι σήμερα
Οι ταυροδρομίες του Σαν Φερμίν, που διεξάγονται κάθε χρόνο από τις 6 έως τις 14 Ιουλίου, αποτελούν το πιο γνωστό κομμάτι των εορτασμών προς τιμήν του πολιούχου της Παμπλόνα. Από τις αρχές του 20ού αιώνα, έχουν καταγραφεί 16 θάνατοι, με τον τελευταίο το 2009. Παρά τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας, οι τραυματισμοί είναι σχεδόν αναπόφευκτοι, καθώς πολλοί συμμετέχοντες είναι άπειροι τουρίστες που υποτιμούν τον κίνδυνο.
Το γεγονός έγινε διεθνώς γνωστό χάρη στο μυθιστόρημα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Ο Ήλιος Ανατέλλει Ξανά», η έκδοση του οποίου συμπληρώνει φέτος έναν αιώνα. Αλλά η λογοτεχνική δόξα δεν μπορεί να κρύψει την πραγματικότητα: κάθε χρόνο, άνθρωποι και ζώα πληρώνουν με το αίμα τους την επιμονή σε ένα έθιμο που ανήκει σε μια άλλη εποχή.
Η μοίρα των ταύρων: από την ταυροδρομία στην αρένα του θανάτου
Ένα στοιχείο που συχνά περνά απαρατήρητο είναι ότι οι ίδιοι ταύροι που συμμετέχουν στην πρωινή ταυροδρομία οδηγούνται λίγες ώρες αργότερα στην αρένα, όπου χρησιμοποιούνται στις παραδοσιακές ταυρομαχίες. Εκεί, σύμφωνα με το τελετουργικό της corrida, τα ζώα θανατώνονται στο τέλος της αναμέτρησης, αφού πρώτα τραυματιστούν επανειλημμένα με λόγχες και ξίφη.
Οργανώσεις για την προστασία των ζώων, όπως η PETA, η AnimaNaturalis και η CAS International, χαρακτηρίζουν την πρακτική ως μια μορφή δημόσιου βασανισμού που δεν συνάδει με τις σύγχρονες αντιλήψεις για την ευζωία των ζώων. Υποστηρίζουν ότι οι ταύροι υποβάλλονται σε έντονο στρες κατά τη μεταφορά και την ταυροδρομία, ενώ στη συνέχεια οδηγούνται στην αρένα για να υποστούν παρατεταμένο πόνο και θάνατο για λόγους θεάματος.
Οι αντιδράσεις μεγαλώνουν: μια παράδοση που δεν δικαιολογείται
Οι αντιδράσεις απέναντι στις ταυροδρομίες και κυρίως στις ταυρομαχίες αυξάνονται διαρκώς, τόσο στην Ισπανία όσο και διεθνώς. Οι υποστηρικτές του Σαν Φερμίν θεωρούν ότι πρόκειται για ένα ιστορικό και πολιτιστικό έθιμο αιώνων. Αλλά οι φιλοζωικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η διατήρηση της πολιτιστικής παράδοσης δεν μπορεί να δικαιολογεί την πρόκληση παρατεταμένου πόνου και θανάτου σε ζώα.
Το ερώτημα παραμένει: πόσο ακόμα θα ανεχόμαστε ένα έθιμο που γεννά θύματα, ανθρώπινα και ζωικά, στο όνομα της παράδοσης; Η απάντηση δεν βρίσκεται στα στενά της Παμπλόνα, αλλά στη συνείδηση μιας κοινωνίας που καλείται να επιλέξει ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στις ταυροδρομίες του Σαν Φερμίν;
Από τις αρχές του 20ού αιώνα, έχουν καταγραφεί 16 θάνατοι, με τον τελευταίο να σημειώνεται το 2009.
Τι συμβαίνει με τους ταύρους μετά την ταυροδρομία;
Οι ίδιοι ταύροι οδηγούνται λίγες ώρες αργότερα στην αρένα, όπου χρησιμοποιούνται στις ταυρομαχίες και θανατώνονται στο τέλος της αναμέτρησης.
Ποιες οργανώσεις αντιδρούν στις ταυρομαχίες;
Οργανώσεις όπως η PETA, η AnimaNaturalis και η CAS International ζητούν την οριστική κατάργηση των ταυρομαχιών, χαρακτηρίζοντάς τες ως μορφή συστηματικής κακοποίησης ζώων.