Η Κίνα, μετά το σπάνιο αεροπορικό δυστύχημα που συγκλόνισε την πρωτεύουσά της, απαντά με μια απόφαση που θυμίζει πολιορκία: μια τεράστια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων, έκτασης μεγαλύτερης της Ιταλίας, θα περικλείσει το Πεκίνο από τις 20 Σεπτεμβρίου. Η απόφαση, που έρχεται μήνες μετά τη συντριβή ενός μικρού αεροσκάφους στον πύργο CITIC, μετατρέπει τον εναέριο χώρο της πρωτεύουσας σε ένα άβατο, όπου μόνο οι εμπορικές πτήσεις, οι εγκεκριμένες επαγγελματικές και οι πτήσεις έκτακτης ανάγκης θα έχουν το δικαίωμα να πετούν.
Μια ζώνη-φρούριο για 100 εκατομμύρια ανθρώπους
Η νέα «Ειδική Περιοχή Περιορισμένης Πρόσβασης», με ακτίνα 600 χιλιομέτρων και επίκεντρο το Πεκίνο, καλύπτει περισσότερα από 280.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Εντός των ορίων της βρίσκονται όχι μόνο η πρωτεύουσα και η Τιαντζίν, αλλά και μεγάλο μέρος της Χεμπέι, καθώς και τμήματα της Εσωτερικής Μογγολίας, του Σανξί, του Σαντόνγκ, του Λιαονίνγκ και της Θάλασσας Μποχάι. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε αυτή την τεράστια έκταση, όπου δεκάδες αεροδρόμια και μικρότεροι αερολιμένες βρίσκονται πλέον υπό καθεστώς αυστηρής επιτήρησης.
Η ανακοίνωση, που δημοσιεύθηκε μέσω του συστήματος NOTAM της Ομοσπονδιακής Διοίκησης Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) και εξετάστηκε από το Reuters, προβλέπει ότι όλος ο εναέριος χώρος, από το έδαφος έως απεριόριστο υψόμετρο, θα κλείσει για όλες τις πτήσεις. Οι μόνες εξαιρέσεις αφορούν τις εμπορικές αερογραμμές, τις εγκεκριμένες επιχειρηματικές πτήσεις, καθώς και τις πτήσεις του στρατού, των τελωνειακών αρχών, της αστυνομίας και της πυροσβεστικής.
Το δυστύχημα που άνοιξε την πόρτα στην ασφυξία
Το μέτρο έρχεται ως απάντηση σε ένα πρωτοφανές περιστατικό: στις 26 Ιουνίου, ένα ελαφρύ αθλητικό αεροσκάφος συνετρίβη στον 108όροφο πύργο CITIC, στην καρδιά της επιχειρηματικής περιοχής του Πεκίνου. Ο 66χρονος πιλότος, ο οποίος σύμφωνα με τις αρχές είχε καταγράψει στο ημερολόγιό του την πρόθεσή του να δώσει τέλος στη ζωή του, έχασε την επαφή με το αεροδρόμιο γενικής αεροπορίας από όπου είχε απογειωθεί και παρέκκλινε από την εγκεκριμένη περιοχή πτήσης του. Η συντριβή στοίχισε τη ζωή του πιλότου και τραυμάτισε 13 άτομα στο έδαφος.
Το γεγονός ότι ένα μικρό αεροσκάφος κατάφερε να διαπεράσει τους αυστηρά ελεγχόμενους ουρανούς της κινεζικής πρωτεύουσας έθεσε ερωτήματα για κενά ασφαλείας. Η απάντηση του κράτους, ωστόσο, δεν είναι η διόρθωση των αιτιών, αλλά η μετατροπή του ουρανού σε μια απέραντη φυλακή. Η λογική της ασφάλειας, που συχνά χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για τον περιορισμό των ελευθεριών, βρίσκει εδώ ένα ακόμη πεδίο εφαρμογής: αυτό του εναέριου χώρου.
Παρακολούθηση παντού: Το νέο καθεστώς για τους λίγους που πετούν
Όλες οι πτήσεις που θα εξαιρούνται από την απαγόρευση θα υποχρεούνται να ακολουθούν αυστηρά προεγκεκριμένα σχέδια πτήσης, να λαμβάνουν έγκριση για οποιαδήποτε απόκλιση και να διατηρούν συνεχή αμφίδρομη ραδιοεπικοινωνία με τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Τα αεροσκάφη θα πρέπει να φέρουν εξοπλισμό παρακολούθησης και αναγνώρισης, ώστε οι ελεγκτές να τα εντοπίζουν ηλεκτρονικά ανά πάσα στιγμή. Οι πιλότοι θα κληθούν επίσης να δηλώσουν την «κατάσταση ασφάλειας» πριν εισέλθουν στη ζώνη.
Η κρατική εφημερίδα «Beijing Daily» δικαιολόγησε το μέτρο την Κυριακή, αναφέροντας ότι στόχος είναι «να ενισχυθεί η διαχείριση της ασφάλειας του εναέριου χώρου στην περιοχή της πρωτεύουσας, να διατηρηθεί η τάξη στις εναέριες πτήσεις και να προστατευθούν σημαντικοί στόχοι στο έδαφος, καθώς και η ζωή και η περιουσία του κοινού». Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν ήδη προαναγγείλει τη δημιουργία «ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στην πρωτεύουσα», χωρίς ωστόσο να αποκαλύψουν το ακριβές μέγεθος και το εύρος της περιοχής.
Μια απόφαση που αφορά όλους μας
Η επιβολή μιας τόσο εκτεταμένης ζώνης περιορισμού πάνω από μια πρωτεύουσα δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό ζήτημα αεροναυτιλίας. Είναι ένα σύμβολο της εποχής μας: η ασφάλεια, ως απόλυτη αξία, καταπίνει τον δημόσιο χώρο, ενώ οι πολίτες καλούνται να αποδεχθούν όλο και περισσότερους περιορισμούς στο όνομα της προστασίας τους. Η ιστορία, από τα τείχη της αρχαιότητας έως τα σύγχρονα συστήματα επιτήρησης, μας διδάσκει ότι οι κοινωνίες που φυλακίζουν τους ουρανούς τους, συχνά φυλακίζουν και τις ελπίδες τους.
Η εξέλιξη αυτή, που αφορά μια χώρα με τεράστια επιρροή στην παγκόσμια οικονομία, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η Ευρώπη, που έχει τις δικές της πληγές από την εμμονή στη λιτότητα και τον έλεγχο, οφείλει να παρακολουθεί με κριτικό βλέμμα. Γιατί η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα, αλλά ως προειδοποίηση: όταν οι ουρανοί κλείνουν, οι φωνές συνήθως ακολουθούν.