Μετά από χρόνια αιτημάτων και υποσχέσεων, το υπουργείο Υγείας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο που θεσμοθετεί διακριτό κλάδο νοσηλευτών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η εξέλιξη αυτή, που χαρακτηρίστηκε ως «ιστορική» από τους ενδιαφερόμενους φορείς, έρχεται να αναγνωρίσει τον κομβικό ρόλο των νοσηλευτών, οι οποίοι μέχρι σήμερα ήταν ενταγμένοι στο γενικότερο «λοιπό προσωπικό» των νοσοκομείων.
Το σχέδιο νόμου, που αναρτήθηκε το βράδυ της Πέμπτης 17 Σεπτεμβρίου, θα παραμείνει σε διαβούλευση έως τις 2 Οκτωβρίου 2026, δίνοντας ένα παράθυρο για παρεμβάσεις και διεκδικήσεις. Η καθυστέρηση, όμως, έχει τη δική της ιστορία: η σύσταση του κλάδου αναμενόταν να συμπεριληφθεί σε προηγούμενο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας τον περασμένο Μάιο, αλλά νομοτεχνικά ζητήματα που δεν είχαν επιλυθεί οδήγησαν στην αναβολή.
Γιατί η σύσταση κλάδου νοσηλευτών είναι τόσο σημαντική;
Η ένταξη των νοσηλευτών σε έναν ενιαίο, διακριτό κλάδο δεν είναι μια τυπική διοικητική αλλαγή. Είναι το θεμέλιο για τη χάραξη στοχευμένης πολιτικής κινήτρων, την αναγνώριση των προσόντων και την ουσιαστική αναβάθμιση του επαγγέλματος. Χωρίς αυτή τη διάκριση, οι νοσηλευτές παραμένουν ένα αόρατο κομμάτι του συστήματος υγείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αμοιβές, τις συνθήκες εργασίας και την επαγγελματική τους εξέλιξη.
Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, σε ανάρτησή του στο Χ, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο «αντιμετωπίζει την ανάγκη ύπαρξης ενός επίσημου πανελλήνιου επαγγελματικού φορέα που εκπροσωπεί το σύνολο των ψυχολόγων», ενώ για τους νοσηλευτές ανέφερε πως περιλαμβάνονται διατάξεις που στοχεύουν στην «αναβάθμιση του νοσηλευτικού επαγγέλματος, στη βελτίωση των όρων άσκησής του και στην ενίσχυση του θεσμικού ρόλου τους στο δημόσιο σύστημα υγείας».
Τι άλλο περιλαμβάνει το νομοσχέδιο για την υγεία;
Το σχέδιο νόμου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους νοσηλευτές. Περιλαμβάνει τέσσερα μέρη με ευρύτερες ρυθμίσεις:
- Μέρος Α: Σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.) ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, με υποχρεωτική εγγραφή όλων των ψυχολόγων, καθορισμό επαγγελματικών δικαιωμάτων και νέο Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας.
- Μέρος Β: Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, καθώς και Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής.
- Μέρος Γ: Ρυθμίσεις για το νοσηλευτικό επάγγελμα, συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης του θεσμού του κλινικού εκπαιδευτή, του ορισμού του εφημερεύοντος νοσηλευτή και της σύστασης του κλάδου νοσηλευτών ΕΣΥ.
- Μέρος Δ: Ρυθμίσεις για επείγοντα ζητήματα αρμοδιότητας του υπουργείου Υγείας, με έμφαση στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες και στον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης.
Οι ψυχολόγοι αποκτούν επιτέλους επίσημο φορέα
Η σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων αποτελεί ένα πάγιο αίτημα του κλάδου. Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της εγγραφής, τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για τον δημόσιο τομέα, φιλοδοξεί να βάλει τάξη σε ένα επάγγελμα που ασκείται συχνά χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο. Ο Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας, με ειδικές προβλέψεις για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, έρχεται να καλύψει ένα κενό που έχει ιδιαίτερη σημασία στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας.
Η διαβούλευση ως πεδίο αγώνα
Η δημόσια διαβούλευση, που θα διαρκέσει έως τις 2 Οκτωβρίου, δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι το πεδίο όπου οι νοσηλευτές, οι ψυχολόγοι και οι πολίτες μπορούν να διεκδικήσουν βελτιώσεις, να αναδείξουν τις ελλείψεις και να πιέσουν για ένα σύστημα υγείας που να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι τις ανάγκες της αγοράς. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι νόμοι που ψηφίζονται χωρίς τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων συχνά μένουν κενό γράμμα.
Η αναγνώριση του νοσηλευτικού κλάδου είναι ένα βήμα, αλλά δεν αρκεί. Οι πραγματικές προκλήσεις παραμένουν: η υποστελέχωση των νοσοκομείων, οι άθλιες συνθήκες εργασίας, οι χαμηλοί μισθοί και η φυγή χιλιάδων νοσηλευτών στο εξωτερικό. Χωρίς ουσιαστικές λύσεις σε αυτά τα ζητήματα, η θεσμική αναγνώριση κινδυνεύει να μείνει ένα ακόμα επικοινωνιακό πυροτέχνημα.
Η μάχη για ένα δημόσιο σύστημα υγείας που σέβεται τους λειτουργούς του και υπηρετεί τους πολίτες δεν κερδίζεται με ένα νομοσχέδιο. Κερδίζεται καθημερινά, στα νοσοκομεία, στις κλινικές, στα ασθενοφόρα. Κερδίζεται με την αλληλεγγύη και τη διεκδίκηση.
Το ερώτημα που μένει είναι αν το υπουργείο θα ακούσει τις φωνές που θα κατατεθούν στη διαβούλευση ή αν θα προχωρήσει σε μια προσχηματική διαδικασία. Η απάντηση θα κρίνει το κατά πόσο αυτό το νομοσχέδιο αποτελεί πραγματική μεταρρύθμιση ή μια ακόμα διακήρυξη προθέσεων.