Μάτι: Οκτώ χρόνια μετά, οι πληγές ανοιχτές και η δικαιοσύνη ακόμα μισή

Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται από την εθνική τραγωδία στο Μάτι, που στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους και άφησε πίσω δεκάδες τραυματίες και ανεξίτηλα σημάδια. Σήμερα, συγγενείς, εγκαυματίες και πολίτες τιμούν τα θύματα με εκδηλώσεις μνήμης, ενώ τα δικαστικά μέτωπα παραμένουν ανοιχτά και νέα ερωτήματα για τη διαχείριση των θυμάτων προκαλούν οργή και απαίτηση για λογοδοσία.

Ποιοι τιμούν τα θύματα και πώς;

Από την περασμένη Κυριακή, οι εκδηλώσεις μνήμης ξεκίνησαν με μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μάτι. Το βράδυ της Τρίτης, αγρυπνία στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στον Νέο Βουτζά, δίπλα στο μνημείο των θυμάτων, συγκέντρωσε πλήθος κόσμου. Σήμερα, οι κεντρικές εκδηλώσεις, με πρωτοβουλία του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018, σε συνεργασία με τον Δήμο Μαραθώνα, περιλαμβάνουν επιμνημόσυνες δεήσεις, τρισάγια, ανάγνωση των ονομάτων και πορεία μνήμης κατά μήκος της διαδρομής που ακολούθησε η καταστροφική φωτιά έως την Αργυρά Ακτή.

• Μετά τη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου - Αγίου Θωμά και Αγίου Πορφυρίου στο Κόκκινο Λιμανάκι, θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση.
• Στις 19:00, τρισάγιο στο Μνημείο των Θυμάτων, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, με προσκλητήριο νεκρών.
• Πεζή πορεία προς το Μάτι, ακολουθώντας τη διαδρομή της φωτιάς.
• Στις 20:30, κεντρική εκδήλωση μνήμης και νέο τρισάγιο στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Ματιού.
• Στις 21:15, πορεία από την οδό Ποσειδώνος έως την Αργυρά Ακτή.

Γιατί η δικαιοσύνη δεν έκλεισε ακόμα τον κύκλο της;

Παρά τις καταδίκες δέκα προσώπων, με ποινές από 3 έως 340 έτη (ανώτατο εκτιτέο τα 5 χρόνια), οι δικαστικές εκκρεμότητες παραμένουν. Στη φυλακή βρίσκονται οι Σωτήρης Τερζούδης, Βασίλης Ματθαιόπουλος, Ιωάννης Φωστιέρης και Ιωάννης Καπάκης. Για άλλους, όπως ο Χρήστος Γκολφίνος, ο Φίλιππος Παντελεάκος και ο Δαμιανός Παπαδόπουλος, οι ποινές μετατράπηκαν σε χρηματικές. Ο Σύλλογος κατέθεσε αναφορά στον Άρειο Πάγο, ζητώντας διερεύνηση νέων στοιχείων για τη διαχείριση των θυμάτων, συμπεριλαμβανομένων καταγγελιών για χώρο ομαδικής ταφής στο κοιμητήριο Νέας Μάκρης, όπου φέρονται να έχουν ενταφιαστεί αταυτοποίητα ανθρώπινα υπολείμματα, ακόμα και ζωικά κατάλοιπα. Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει την ανεπάρκεια του κράτους να προστατεύσει ακόμα και τους νεκρούς του.

Πώς βιώνουν οι επιζώντες αυτά τα οκτώ χρόνια;

Η Κάλλι Αναγνώστου, πρόεδρος του Συλλόγου και εγκαυματίας, μιλά με πόνο: «Για εμάς δεν έχει περάσει ούτε καν μια μέρα. Είναι σαν οκτώ λεπτά μετά. Καήκαμε στον δρόμο, γιατί η φωτιά έγινε τσουνάμι, ενώ οι υπεύθυνοι είχαν περιθώριο αντίδρασης». Η ίδια περιγράφει πώς το σώμα της δεν την υπακούει πια: «Πλέον δεν ορίζω εγώ το σώμα μου. Το σώμα μου ορίζει εμένα. Δεν ελέγχω ποιες μέρες θα μπορέσω να περπατήσω». Ο γιος της, πεντέμισι ετών τότε, είναι ο μικρότερος εγκαυματίας: «Αυτή η φωτιά αφάνισε όποια μνήμη είχε από την πρότερη ζωή του. Αναγκάστηκε να δημιουργήσει νέες συνθήκες πάνω σε μια αποδοχή ότι θα ζει έτσι». Η φύση αναγεννάται, λέει, αλλά οι άνθρωποι όχι: «Οι νεκροί μας δεν επιστρέφουν, και εμείς δεν γινόμαστε ποτέ όπως πριν. Θα παραμένουμε πληγωμένοι».

Τι θυμίζει η τραγωδία για την κρατική ευθύνη;

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η επέτειος δεν είναι μόνο τιμή στα θύματα, αλλά και υπενθύμιση της υποχρέωσης της Πολιτείας να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή. Η τραγωδία, που ξεκίνησε από έναν 65χρονο που έκαιγε κλαδιά, εξελίχθηκε λόγω ανέμων 12 μποφόρ και θερμοκρασίας 39°C, αλλά και λόγω κρατικών παραλείψεων. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είχε θέσει την Αττική σε πολύ υψηλή κατηγορία κινδύνου 4, αλλά η αντίδραση ήταν ανεπαρκής. Η πορεία μνήμης, που ακολουθεί τη διαδρομή της φωτιάς, γίνεται σύμβολο αντίστασης και απαίτησης για δικαιοσύνη. Τα 17 κυπαρισσάκια στην οδό Ισμήνης, για τους νεκρούς του Νέου Βουτζά, θυμίζουν ότι η μνήμη δεν σβήνει.

Συχνές Ερωτήσεις

Πόσα θύματα είχε η τραγωδία στο Μάτι;

Η πυρκαγιά στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους, ενώ 57 υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα.

Ποιοι καταδικάστηκαν για την τραγωδία;

Δέκα πρόσωπα καταδικάστηκαν, με ποινές από 3 έως 340 έτη. Τέσσερις βρίσκονται στη φυλακή, ενώ για άλλους οι ποινές μετατράπηκαν σε χρηματικές.

Γιατί υπάρχουν νέες προσφυγές στη δικαιοσύνη;

Ο Σύλλογος κατέθεσε αναφορά στον Άρειο Πάγο για διερεύνηση καταγγελιών σχετικά με χώρο ομαδικής ταφής και λανθασμένης ταυτοποίησης σορών.

Πώς μπορεί να αποτραπεί μια παρόμοια τραγωδία;

Η τραγωδία απαιτεί ουσιαστική κρατική ευθύνη, λογοδοσία και προστασία της ανθρώπινης ζωής, με έμφαση στην πρόληψη και την άμεση αντίδραση.