Η συγκέντρωση δύναμης στα σούπερ μάρκετ: Ποιος κερδίζει από τις εξαγορές;

Στη σκιά της ακρίβειας που μαστίζει τα ελληνικά νοικοκυριά, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ προχωρούν σε έναν άγριο πόλεμο συγκεντρώσεων και εξαγορών. Το 2026 διαγράφεται ως έτος-σταθμός για την αναδιάρθρωση του κλάδου, με τους εργαζόμενους και τους καταναλωτές να αναρωτιούνται: ποιος θα πληρώσει τελικά το τίμημα;

Η εξαγορά που σηματοδοτεί τη νέα εποχή

Το προσύμφωνο για την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την αλυσίδα Διαμαντής Μασούτης αποτελεί μόνο την αρχή. Παράγοντες της αγοράς προβλέπουν ότι εντός του έτους θα ακολουθήσουν και άλλες κινήσεις συγκέντρωσης, κυρίως μέσω εξαγορών μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό.

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, το "βιώσιμο" μοντέλο για την ελληνική αγορά προβλέπει τη λειτουργία μόλις 4 έως 6 μεγάλων αλυσίδων. Μια συγκέντρωση που θυμίζει τις πρακτικές των ευρωπαϊκών ολιγοπωλίων και εγείρει ερωτηματικά για τη διατήρηση του υγιούς ανταγωνισμού.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων: Για ποιον;

Οι μεγάλες αλυσίδες επιταχύνουν τα επενδυτικά τους σχέδια, με έργα συνολικού ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Την περίοδο 2020-2025, οι επενδύσεις ανήλθαν σε 2,2 δισ. ευρώ, ενώ για τη διετία 2026-2027 σχεδιάζονται επενδύσεις που αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ.

Αλλά ποιος ωφελείται τελικά από αυτές τις επενδύσεις; Ενώ οι εταιρείες μιλούν για "σύγχρονο καταναλωτή" και "πράσινη ενέργεια", η πραγματικότητα δείχνει ότι οι τιμές παραμένουν σε στρατοσφαιρικά επίπεδα για τα ελληνικά εισοδήματα.

Η τεχνολογία ως όπλο ανταγωνισμού

Στο επίκεντρο των επενδύσεων βρίσκεται η εφοδιαστική αλυσίδα, με αυτοματοποιημένα κέντρα διανομής και "έξυπνα" οχήματα. Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύεται με νέες πλατφόρμες και "dark stores", ενώ αυξάνονται οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά.

Ωστόσο, αυτός ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός συνοδεύεται από αλλαγές στην αγορά εργασίας. Η ζήτηση για αναλυτές δεδομένων και τεχνικούς αυτοματισμών αυξάνεται, αλλά τι γίνεται με τους παραδοσιακούς εργαζόμενους του κλάδου;

Η άλλη πλευρά του νομίσματος

Πίσω από τα λαμπερά επενδυτικά σχέδια κρύβεται η πραγματικότητα των εργαζομένων που αντιμετωπίζουν αβέβαιο μέλλον, καθώς και των μικρών επιχειρήσεων που συμπιέζονται από τον ολιγοπωλιακό ανταγωνισμό. Η συγκέντρωση δύναμης στα χέρια λίγων μεγάλων παικτών δεν εγγυάται ούτε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, ούτε καλύτερες συνθήκες για τους εργαζόμενους.

Σε μια εποχή που η κοινωνική δικαιοσύνη και η προστασία των αδυνάτων αποτελούν επιτακτική ανάγκη, η αναδιάρθρωση του κλάδου των σούπερ μάρκετ πρέπει να γίνει με γνώμονα το συλλογικό όφελος, όχι τα κέρδη των λίγων.