Αγροτικές ενισχύσεις: 617 εκατ. ευρώ για τον Πυλώνα Ι το 2026

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προχώρησαν στην αποστολή 617.468.049,80 ευρώ για τις ενισχύσεις Ιουνίου 2026. Το ποσό αυτό καλύπτει 1.142.948 δικαιούχους, με 529.494 μοναδικά ΑΦΜ. Παρά την υπέρβαση του αρχικού προγραμματισμού κατά 101 εκατομμύρια ευρώ για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο, χιλιάδες αγροτεμάχια παραμένουν δεσμευμένα και ποσά 24,4 εκατομμυρίων ευρώ κρατούνται πίσω λόγω ελέγχων, αποκαλύπτοντας τη χρονική ταλαιπωρία των μικροπαραγωγών απέναντι στο κράτος.

Η πραγματικότητα πίσω από τα ψηφία της ΑΑΔΕ

Για τους ανθρώπους της γης, αυτούς που ρίχνουν τον μόχθο τους στο χώμα, η είδηση της πληρωμής είναι μια απολύτως απαραίτητη ανάσα επιβίωσης. Το σύνολο του 1,061 δισεκατομμυρίου ευρώ που έχει καταβληθεί από την αρχή του έτους υπερκαλύπτει τον στόχο του πρώτου εξαμήνου. Όμως, πίσω από τους χορούς των αριθμών κρύβεται η σκληρή πραγματικότητα της αγροτικής ύπαιθρου. Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, μίλησε για «συνέπεια, διαφάνεια και δικαιοσύνη», υποστηρίζοντας ότι η ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση της χώρας. Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, υποστήριξε ότι οι έλεγχοι στοχεύουν στο να αυξάνονται τα χρήματα που πηγαίνουν σε όσους πραγματικά τα δικαιούνται.

Η αλήθεια είναι ότι η αξιοποίηση του ενωσιακού πλαισίου έφερε αυξημένες μοναδιαίες τιμές στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα, καθώς και αύξηση της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης έως και 15%. Ωστόσο, ο εθνικός φάκελος του Πυλώνα Ι παραμένει σταθερός. Το βαλάντιο δεν μεγαλώνει, απλώς αναδιανέμεται. Και η αναδιανομή, όταν γίνεται υπό το βάρος της γραφειοκρατίας, συχνά πληγώνει τους πιο αδύναμους.

Λαβύρινθοι και εκκρεμότητες για τους μικροαγρότες

Η αυστηρότητα των ελέγχων, απαραίτητη για την καταπολέμηση της διαφθοράς, μετατρέπεται συχνά σε γραφειοκρατικό λαβύρινθο για τον μικρό παραγωγό. Εντός του Ιουνίου, η ΑΑΔΕ προχώρησε στην επανένταξη 101.256 αγροτεμαχίων που είχαν χαρακτηριστεί ως δημόσιες εκτάσεις. Επίσης, μετά από διασταυρωτικούς ελέγχους με τα στοιχεία του Ε9, εντάχθηκαν 65.450 αγροτεμάχια με αμφισβητήσεις ιδιοκτησίας. Επιπλέον, αποδεσμεύθηκαν 55.772 αγροτεμάχια από το Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS). Αυτές είναι μικρές νίκες δικαίου, καρπός της πίεσης και της επιμονής.

Παρόλα αυτά, ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Ο συνολικός αριθμός των δεσμευμένων αγροτεμαχίων στη βασική ενίσχυση παραμένει ψηλά, στα 406.932, ενώ στις συνδεδεμένες ενισχύσεις τα δεσμευμένα αγροτεμάχια είναι 71.015. Κάθε δεσμευμένο αγροτεμάχιο είναι μια οικογένεια που περιμένει, ένα χωράφι που μένει χωρίς σπορά.

Ευρωπαϊκά κεφάλαια και εθνική εξάρτηση

Η στενή συνεργασία της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων (ΓΓΕΠΥ) με την ΑΑΔΕ υπό τον συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης επέτρεψε την υπέρβαση του στόχου κατά 101 εκατομμύρια ευρώ. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προσφέρει εργαλεία, αλλά ταυτόχρονα δεσμεύει τη χώρα σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα και κανόνες. Η εξάρτηση από τις επιδοτήσεις δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που έχει καταστρέψει τον πρωτογενή τομέα, υποχρεώνοντας τον αγρότη να ζητάει επιδόματα αντί να πουλάει τον καρπό του σε δίκαιες τιμές. Η υπεράσπιση των ευρωπαϊκών πόρων είναι απαραίτητη, αλλά η πραγματική δικαιοσύνη θα έρθει τη μέρα που ο αγρότης θα μπορεί να στέκει όρθιος χωρίς την ελεημοσύνη του κράτους.

Τι σημαίνουν οι συμψηφισμοί και οι εκκρεμότητες

Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ δεν άφησαν ανεπηρέαστες τις πληρωμές. Ποσό 24.465.642,63 ευρώ δεν προχώρησε για πληρωμή. Από αυτό, τα 4.720.371,90 ευρώ αφορούν μη επαλήθευση φορολογικών παραστατικών μέσω myDATA, και τα 19.745.270,73 ευρώ αφορούν ελέγχους που βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη. Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι άλλοθρο για καθυστερήσεις που πνίγουν τον παραγωγό.

Όσον αφορά τους συμψηφισμούς, 266 δικαιούχοι πλήρωσαν οικειοθελώς οφειλές του 2023 και πήραν πίσω 109.813,69 ευρώ. Ταυτόχρονα, 928 γεωργοί που υπέβαλαν έγγραφες αντιρρήσεις για οφειλές του 2023 γλίτωσαν τον συμψηφισμό. Είναι ένα μικρό δείγμα αντίστασης απέναντι σε ένα σύστημα που συχνά τιμωρεί τον αδύναμο για λάθη που δεν έκανε.

Ειδικότερα για τα μικρά νησιά του Αιγαίου, ολοκληρώθηκαν οι πληρωμές για παραδοσιακές καλλιέργειες, από τα ελαιόδεντρα και τους αμπελώνες μέχρι τη μαστίχα Χίου και την αγκινάρα Τήνου. Ωστόσο, οι ενισχύσεις για το τοματάκι Σαντορίνης και οι συμπληρωματικές εθνικές ενισχύσεις για το γάλα και τη μελισσοκομία παραμένουν σε αναμονή, μέχρι να βρεθούν οι σχετικές πιστώσεις. Ο νησιώτης παραγωγός, ο φύλακας μιας μοναδικής κληρονομιάς, περιμένει ακόμα.

Πού πήγαν τα 617 εκατομμύρια ευρώ;

Η κατανομή των πόρων δείχνει τις προτεραιότητες. Στη Βασική Εισοδηματική Στήριξη πήγαν 112.032.597,73 ευρώ. Τα οικολογικά προγράμματα (ECO) απορρόφησαν το μεγαλύτερο κομμάτι, με 440.112.266,57 ευρώ, δείχνοντας την ανάγκη για βιώσιμη γεωργία. Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις φυτικής και ζωϊκής παραγωγής έλαβαν συνολικά 39.149.599,30 ευρώ. Τα μικρά νησιά του Αιγαίου έλαβαν 14.510.507,40 ευρώ, ενώ η ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι έφτασε τα 4.566.801,87 ευρώ.

Πόσοι αγρότες έλαβαν τις ενισχύσεις του Ιουνίου 2026;

Στις πληρωμές του Ιουνίου 2026 για τον Πυλώνα Ι συμπεριλήφθηκαν 1.142.948 δικαιούχοι, που αντιστοιχούν σε 529.494 μοναδικά ΑΦΜ. Το συνολικό ποσό που αποστάλθηκε προς πληρωμή ανήλθε σε 617.468.049,80 ευρώ.

Γιατί δεσμεύτηκαν 24,4 εκατομμύρια ευρώ;

Η ΑΑΔΕ δεν προχώρησε στην πληρωμή 24.465.642,63 ευρώ λόγω μη επαλήθευσης των φορολογικών παραστατικών στο myDATA (ποσό 4.720.371,90 ευρώ) και λόγω ελέγχων που βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη (ποσό 19.745.270,73 ευρώ).

Τι γίνεται με τα αγροτεμάχια που θεωρήθηκαν δημόσια;

Μετά από ελέγχους, η ΑΑΔΕ επανένταξε για πληρωμή 101.256 αγροτεμάχια που είχαν εξαιρεθεί ως δημόσιες εκτάσεις. Επίσης, εντάχθηκαν 65.450 αγροτεμάχια με αμφισβητήσεις ιδιοκτησίας και αποδεσμεύθηκαν 55.772 αγροτεμάχια από το σύστημα AMS, μειώνοντας τα συνολικά δεσμευμένα σε 406.932.