Χρέη από 5.000 ευρώ: Ο νέος εξωδικαστικός ανοίγει για 1 εκατομμύριο πολίτες
Από τη Δευτέρα, η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού ανοίγει τις πύλες της για χιλιάδες υπερχρεωμένους πολίτες. Η κυβέρνηση, μετά από πιέσεις και διαμαρτυρίες, υποχώρησε στο όριο ένταξης: πλέον, όσοι χρωστούν από 5.000 ευρώ και άνω μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους, αντί για τα 10.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα. Μια ανάσα για περίπου 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες, που έβλεπαν την πόρτα της ρύθμισης κλειστή.
Ποιοι μπαίνουν στο νέο εξωδικαστικό;
Ο μηχανισμός αφορά όσους έχουν οφειλές προς το Δημόσιο (Εφορία και ΕΦΚΑ), τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Η μείωση του ορίου στα 5.000 ευρώ είναι μια νίκη για τους μικροοφειλέτες, που συχνά πνίγονται από τόκους και προσαυξήσεις. Τώρα, μπορούν να τακτοποιήσουν τα χρέη τους σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη καταβολή τα 50 ευρώ. Μια διευκόλυνση, αλλά όχι λύση για τη ρίζα του προβλήματος: την ανισότητα και την ακρίβεια.
Πόσες δόσεις και με τι επιτόκιο;
Ο νέος εξωδικαστικός προβλέπει αποπληρωμή έως 240 δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers. Το επιτόκιο είναι σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Υπό προϋποθέσεις, προβλέπεται ακόμα και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, ανάλογα με το εισόδημα και την περιουσία του οφειλέτη. Μια ρύθμιση που θυμίζει αρχαία ελληνική τραγωδία: οι πολλοί υποφέρουν, οι λίγοι κερδίζουν.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οφειλέτες;
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Ο οφειλέτης δηλώνει αναλυτικά εισοδήματα, περιουσία και οικονομικές υποχρεώσεις. Ο αλγόριθμος του μηχανισμού υπολογίζει την πρόταση ρύθμισης. Απαραίτητη προϋπόθεση: η συναίνεση στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Μια παραχώρηση που αφήνει εκτεθειμένους τους πιο αδύναμους, ενώ οι τράπεζες και οι servicers παραμένουν απρόσβλητοι.
Ποιες είναι οι διαφορές με τη ρύθμιση των 72 δόσεων;
Η ρύθμιση των 72 δόσεων, που ενεργοποιήθηκε το προηγούμενο Σάββατο, αφορά αποκλειστικά οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Ο εξωδικαστικός καλύπτει συνολικά τα χρέη προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers. Στις 72 δόσεις δεν υπάρχει δυνατότητα «κουρέματος», ενώ στον εξωδικαστικό προβλέπεται υπό όρους. Οι όροι στις 72 δόσεις είναι γνωστοί εξαρχής, ενώ στον εξωδικαστικό προκύπτουν από αλγόριθμο. Μια διαφορά που θυμίζει την αρχαία αγορά: οι πολλοί διαπραγματεύονται με τους λίγους, χωρίς ίσους όρους.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις;
Η ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία αφορά χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση έως τις 21 Απριλίου 2026, και εξακολουθούν να υφίστανται κατά την υποβολή της αίτησης. Προϋπόθεση: οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση. Μια διαδικασία που μοιάζει με γόρδιο δεσμό: δύσκολο να τον λύσεις χωρίς σπαθί.
Η Ελένη Παπαδοπούλου γράφει για την Ακρόπολη Χρονικό, με βάση στοιχεία από τη Ναυτεμπορική. Η ανθρώπινη διάσταση παραμένει στο επίκεντρο: πίσω από κάθε χρέος, υπάρχει μια ιστορία αγώνα και επιβίωσης.