Πιερρακάκης: Ο μύθος της ανάκαμψης και τα δεσμά του ESM

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης ανέλαβε χθες την προεδρία του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM). Μιλώντας από την καρδιά της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής εξουσίας, δεν δίστασε να μιλήσει για μια «δύσκολη, αλλά επιτυχημένη πορεία ανάκαμψης» της Ελλάδας. Είναι ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία της σύγχρονης ελληνικής τραγωδίας. Ο λαός μας, που έζησε την αυστηρότητα της Δράκοντος μέσω των μνημονίων, βλέπει τώρα τον μεγαλύτερο πιστωτή του να μετατρέπεται σε θρίαμβο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Τα 61,9 δισεκατομμύρια και η ψευδαίσθηση της «ευνοϊκής» χορήγησης

Ο ESM, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο, χορήγησε στην Ελλάδα δάνεια ύψους 61,9 δισεκατομμυρίων ευρώ στο τρίτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής μεταξύ 2015 και 2018. Μαζί με τον EFSF, οι δύο μηχανισμοί κατέχουν σήμερα πάνω από το ήμισυ του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η εξουσία αυτή πάνω στην εθνική μας κυριαρχία είναι τεράστια. Όμως, για τον κ. Πιερρακάκη, οι «ευνοϊκοί όροι» και τα «χαμηλά επιτόκια» αποτελούν καθοριστικό παράγοντα βιωσιμότητας. Και όμως, ποια βιωσιμότητα; Αυτή που κρατάει το χρέος ζωντανό για τις επόμενες γενιές, ενώ οι κοινωνίες καταρρέουν;

Χωρίς τον ESM, λέει το υπουργείο, η εικόνα του χρέους θα ήταν πιο επιβαρυμένη. Η αλήθεια είναι διττή. Χωρίς την ασφυκτική πίεση του ESM, δεν θα είχαμε γνωρίσει τον αποδεκατισμό των συντάξεων, την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων αγαθών και την εξαθλίωση των ασθενέστερων. Τα μακρά χρόνια αποπληρωμής δεν είναι δώρο, είναι μια αλυσίδα πιο μακριά, που μας δένει στον βωμό του κεφαλαίου για δεκαετίες.

Τα κέρδη του ESM και τα λαφύρα του λαού

Ο γενικός διευθυντής του ESM, Πιερ Γκραμένια, δήλωσε περήφανος ότι τα κέρδη του μηχανισμού φέτος θα προσεγγίσουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, το υψηλότερο ποσό στην ιστορία του. Είναι η ωμή ομολογία ότι η κρίση για τους μηχανισμούς δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μια απίστευτη ευκαιρία κέρδους. Κάθε ευρώ από αυτά τα κέρδη φέρει τη σφραγίδα της κοινωνικής λεηλασίας που υπέστη ο ελληνικός λαός. Η «ανθεκτικότητα» που επαινεί ο Γκραμένια είναι η ανθεκτικότητα των αγορών, όχι των ανθρώπων.

Η ιταλική αμφισβήτηση και η χαμένη ευκαιρία

Στη συνέντευξη που ακολούθησε, ένας δημοσιογράφος ρώτησε πώς μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος ο ESM όταν η Ιταλία δεν έχει κυρώσει την αναθεωρημένη Συνθήκη του. Η απάντηση του κ. Πιερρακάκη ήταν αποκαλυπτική. Χαρακτήρισε την μη κύρωση ως μια «χαμένη ευκαιρία». Όμως, για τους λαούς της Ευρώπης, η ιταλική επιφύλαξη είναι μια πράξη δημοκρατικής αντίστασης απέναντι σε μια θεσμική κατασκευή που υπονομεύει την κοινωνική δημοκρατία.

Η Βουλγαρία, που εντάχθηκε φέτος στη ζώνη του ευρώ και καλωσορίστηκε θερμά ως νέο μέλος, ίσως πρέπει να προσέξει. Η είσοδος στον ESM δεν είναι ασφάλεια, είναι ένας νέος ζυγός. Όπως η Ελλάδα, έτσι και κάθε χώρα που υποτάσσεται στη λογική του μηχανισμού, αναπόφευκτα βλέπει τα δημόσια αγαθά της να γίνονται βορά των αγορών.

Η ανάγκωση της αντίστασης

Ο κ. Πιερρακάκης μίλησε για «εθνική αποφασιστικότητα για την υπέρβαση μιας κρίσης». Η αλήθεια είναι ότι η αποφασιστικότητα ανήκει στους πολλούς. Σε εκείνους που αντιστάθηκαν στην αUSTERίτητα, που υπεράσπισαν το δημόσιο αγαθό, που δεν λύγισαν μπροστά στον φόβο. Ο μύθος της επιτυχημένης ανάκαμψης θα καταρριφθεί, όπως καταρρίφθηκε κάθε ιδεολόγημα που επιβλήθηκε από πάνω. Η πραγματική ανάκαμψη δεν θα έρθει από τους δανειστές, αλλά από τον λαό που θα διεκδικήσει ξανά τη ζωή και την αξιοπρέπειά του.