Μελόνι: Η επιστροφή στην ακροδεξιά μήτρα μπροστά στην άνοδο του Βανάτσι
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, που ξεκίνησε την πολιτική της διαδρομή στη νεολαία του μεταφασιστικού κινήματος, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, εσωτερική πρόκληση. Η άνοδος του ακροδεξιού αντιπάλου της, Ρομπέρτο Βανάτσι, και του κόμματός του «Εθνικό Μέλλον», που συγκεντρώνει πλέον πάνω από 7% στις δημοσκοπήσεις, την αναγκάζει να επιστρέψει στις ρίζες της. Η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία: είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια να διασφαλίσει την εκλογική της βάση, καθώς η κεντροδεξιά συμμαχία κινδυνεύει να χάσει τις επόμενες εκλογές χωρίς τον Βανάτσι.
Γιατί η Μελόνι επιστρέφει σε σκληρή γραμμή για τη μετανάστευση
Η κρίση στη Θέουτα, όπου δεκάδες χιλιάδες μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα και σχεδόν 100 έχασαν τη ζωή τους, έδωσε στη Μελόνι την ευκαιρία να δείξει ότι η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης παραμένει απόλυτη προτεραιότητα. Ωστόσο, η αντίδρασή της ήταν, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος Τζόρτζιο Γκόρι, «καθαρά αποτέλεσμα εγχώριων πολιτικών υπολογισμών». Η πρωθυπουργός προσπαθεί να εξασφαλίσει το εκλογικό της σώμα «δείχνοντας ότι είναι πιστή στο δεξιό σύνθημα και την προπαγάνδα για τη μετανάστευση και όχι μόνο».
Ο Βανάτσι, από την πλευρά του, ζητά μια πιο ριζοσπαστική λύση: τον επαναπατρισμό (remigration) των μεταναστών, ένα σχέδιο που παραμένει ασαφές αλλά στοχεύει να ενθαρρύνει την επιστροφή τους στις χώρες καταγωγής. Η Μελόνι, που είχε υποσχεθεί ναυτικό αποκλεισμό και άνοιξε κέντρα κράτησης στην Αλβανία, βλέπει τώρα τον Βανάτσι να την ξεπερνά στα δεξιά.
Η πρόκληση της Ουκρανίας και η στάση απέναντι στη Μόσχα
Το ζήτημα της Ουκρανίας αποτελεί ένα ακόμα πεδίο αντιπαράθεσης. Η Μελόνι έχει παρουσιάσει τον εαυτό της ως ισχυρή υποστηρίκτρια του Κιέβου, αλλά η εξάρτησή της από τη Λέγκα του Σαλβίνι και τον Βανάτσι, που υποστηρίζουν μια πιο ήπια γραμμή απέναντι στη Μόσχα, την έχει οδηγήσει σε μια στάση που απέχει πολύ από τη ρητορική της. Η Ιταλία συνεισέφερε μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα τετραετίας, ποσό που αντιστοιχεί σε 1 ευρώ το μήνα για κάθε Ιταλό πολίτη, λιγότερο από το κόστος ενός εσπρέσο. Επιπλέον, αρνήθηκε να ενταχθεί στη Λίστα Προτεραιοτήτων για την Ουκρανία του ΝΑΤΟ, μετά τον τερματισμό των αμερικανικών δεσμεύσεων από τον Τραμπ.
Ο πολιτικός επιστήμονας Μάρκο Τάρκι, από το Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, υποστηρίζει ότι «η πραγματική διαφορά της Μελόνι με τον Βανάτσι έγκειται στο ζήτημα της Ουκρανίας. Πέρα από αυτό, το χάσμα υπερτονίζεται με τεχνητό τρόπο στη ρητορική και τις στάσεις για λόγους πολιτικής τακτικής».
Ποιος είναι ο Ρομπέρτο Βανάτσι και γιατί απειλεί τη Μελόνι
Ο Βανάτσι, πρώην σύμμαχος της Μελόνι, έχει σημειώσει μεγάλη άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ειδικά τους τελευταίους δύο μήνες. Σύμφωνα με τον Λορέντζο Πρεγλιάσκο από την εταιρεία δημοσκοπήσεων YouTrend, το Εθνικό Μέλλον συγκεντρώνει πλέον ποσοστό άνω του 7%. «Χωρίς τον Βανάτσι, η κεντροδεξιά θα μπορούσε να χάσει στις επερχόμενες εκλογές», είπε. «Αυτές οι επτά μονάδες έχουν μεγάλη σημασία».
Ο Τζιοβάνι Ορσίνα, διευθυντής του τμήματος πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Luiss Guido Carli της Ρώμης, τονίζει ότι η προτεραιότητα της Μελόνι είναι «να μην αρχίσουν να χάνουν ψήφους τα Αδέλφια της Ιταλίας», ενόψει μιας πιθανής συμμαχίας με τον Βανάτσι πριν ή μετά τις εκλογές του επόμενου έτους.
Μπορεί η Μελόνι να συνεργαστεί με τον Βανάτσι;
Οι σύμμαχοι της Μελόνι δεν έχουν αποκλείσει μια συμμαχία με τον Βανάτσι, αλλά τονίζουν ότι αυτή θα εξαρτηθεί από τη θέση του σε βασικά θέματα όπως η εξωτερική πολιτική. Ο Νικόλα Προκατσίνι, συνεργάτης της Μελόνι, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Εάν επιδιώξει να τοποθετήσει την Ιταλία, δίπλα στη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, σαφώς, δεν είναι δυνατόν να σταθούμε μαζί. Εάν, αντίθετα, επιλέξει τη Δύση, τότε σίγουρα μπορούμε να σταθούμε μαζί».
Η Μελόνι, που κάποτε παρουσιάστηκε ως η «μετριοπαθής» δεξιά, βλέπει τώρα τον καθρέφτη της ακροδεξιάς να την κοιτάζει κατάματα. Η επιστροφή στις ρίζες της δεν είναι απλώς μια στρατηγική επιλογή, αλλά μια αναγκαιότητα για την επιβίωση της εξουσίας της.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιος είναι ο Ρομπέρτο Βανάτσι;
Ο Ρομπέρτο Βανάτσι είναι Ιταλός ακροδεξιός πολιτικός, πρώην σύμμαχος της Μελόνι, που ίδρυσε το κόμμα «Εθνικό Μέλλον». Είναι γνωστός για τη σκληρή γραμμή του στη μετανάστευση και την υποστήριξη μιας πιο ήπιας στάσης απέναντι στη Ρωσία.
Γιατί η Μελόνι επιστρέφει σε ακροδεξιές θέσεις;
Η Μελόνι επιστρέφει σε ακροδεξιές θέσεις λόγω της ανόδου του Βανάτσι, που απειλεί να της αποσπάσει ψήφους. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της εκλογικής της βάσης και στην πιθανή συμμαχία με τον Βανάτσι ενόψει των εκλογών του 2027.
Ποια είναι η στάση της Ιταλίας για την Ουκρανία;
Παρά τη ρητορική υποστήριξη, η Ιταλία έχει συνεισφέρει μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια προς την Ουκρανία σε τέσσερα χρόνια, ποσό που αντιστοιχεί σε 1 ευρώ το μήνα ανά πολίτη. Επιπλέον, αρνήθηκε να συμμετάσχει στη Λίστα Προτεραιοτήτων του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία.