Η Αττική ξανά στο επίκεντρο ενός περιβαλλοντικού σκανδάλου που δεν είναι απλώς υπόθεση της αστυνομικής επικαιρότητας. Τρεις συλλήψεις το πρωί της Τρίτης στο Αιγάλεω έφεραν στο φως μια πρακτική που μοιάζει βγαλμένη από άλλη εποχή: βυτιοφόρα που μετέφεραν ανεπεξέργαστα βιομηχανικά απόβλητα, από μεγάλες επιχειρήσεις όπως η μπισκοτοβιομηχανία Παπαδοπούλου και το νοσοκομείο Αττικόν, κατέληγαν να αδειάζουν το φορτίο τους σε φρεάτια, με προορισμό τον Κηφισό και τελικά τη θάλασσα.
Η υπόθεση δεν είναι μεμονωμένη. Οι Αρχές ερευνούν πλέον πόσα παράνομα φορτία λυμάτων κατέληξαν στο ποτάμι, σε μια ζώνη όπου η ασυδοσία φαίνεται να έχει γίνει κανόνας. Και το ερώτημα που αναδύεται είναι βαθύτερο: πώς γίνεται, σε μια χώρα που διεκδικεί ρόλο στην Ευρώπη, το δημόσιο αγαθό του νερού να γίνεται αποδέκτης της βιομηχανικής αδιαφορίας;
Πώς αποκαλύφθηκε η παράνομη απόρριψη λυμάτων στον Κηφισό
Οι αστυνομικοί της Ασφάλειας, έχοντας πληροφορίες για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, έθεσαν υπό διακριτική παρακολούθηση δύο βυτιοφόρα που στάθμευαν στον χώρο πρατηρίου καυσίμων στον παράδρομο της λεωφόρου Κηφισού. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι τα οχήματα παραλάμβαναν λύματα από διάφορες εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο συμβάσεων για τη συλλογή και μεταφορά αποβλήτων.
Το πρωί της Τρίτης, λίγο μετά τις 06:00, ένα από τα βυτιοφόρα παρέλαβε φορτίο από τις εγκαταστάσεις της Παπαδοπούλου στην Ιερά Οδό. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία των ελέγχων, επρόκειτο για ανεπεξέργαστο υγρό βιομηχανικό απόβλητο με υψηλή οξύτητα. Αντί να οδηγηθεί για την προβλεπόμενη επεξεργασία, το βυτιοφόρο κατευθύνθηκε στο πρατήριο. Εκεί, ο οδηγός συνέδεσε σωλήνα με φρεάτιο, με τη διαδικασία να παραπέμπει εξωτερικά σε εκφόρτωση καυσίμων. Στην πραγματικότητα, όμως, άρχισε να διοχετεύει το φορτίο των αποβλήτων στο φρεάτιο.
Η επέμβαση της Αστυνομίας έγινε τη στιγμή που είχε ήδη ξεκινήσει η διαδικασία απόρριψης. Από τον έλεγχο που ακολούθησε από συνεργείο της ΕΥΔΑΠ προέκυψε ότι, μέσω παράνομων συνδέσεων, τα απόβλητα διοχετεύονταν στο δίκτυο ομβρίων, καταλήγοντας στον Κηφισό και από εκεί στη θάλασσα.
Τι δείχνουν τα δείγματα για το φορτίο των λυμάτων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πρώτα αποτελέσματα των ελέγχων των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος. Τα δείγματα που ελήφθησαν επιτόπου εμφάνισαν pH 4,8, στοιχείο που παραπέμπει σε ιδιαίτερα όξινο φορτίο. Τα τελικά αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων αναμένονται, ωστόσο τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ότι πρόκειται για ανεπεξέργαστο υγρό βιομηχανικό απόβλητο.
Το συγκεκριμένο φορτίο δεν χαρακτηρίζεται ως τοξικό. Ωστόσο, προκειμένου να διοχετευθεί νόμιμα στο αποχετευτικό σύστημα της ΕΥΔΑΠ, θα έπρεπε προηγουμένως να έχει υποστεί την απαιτούμενη επεξεργασία και εξουδετέρωση, ώστε να βρίσκεται εντός των προβλεπόμενων ορίων. Η ΕΥΔΑΠ μπορεί να παραλαμβάνει βιομηχανικά απόβλητα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να έχουν προηγουμένως υποστεί την προβλεπόμενη επεξεργασία από την παραγωγό βιομηχανία και να συνοδεύονται από τα απαιτούμενα πιστοποιητικά ανάλυσης. Μετά την παραλαβή τους, οδηγούνται μέσω του δικτύου στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας της Ψυττάλειας.
Ποια είναι η ευθύνη της Παπαδοπούλου για τη διαχείριση των αποβλήτων
Από την πλευρά της, η εταιρεία Παπαδοπούλου ξεκαθαρίζει σε ανακοίνωσή της ότι δεν είχε την ευθύνη για τη διαχείριση των αποβλήτων μετά την παραλαβή τους, καθώς αυτή είχε ανατεθεί συμβατικά σε εξωτερική εταιρεία μεταφοράς. Όπως επισημαίνει, το συγκεκριμένο βυτιοφόρο δεν ανήκε στον ιδιόκτητο στόλο της, αλλά σε τρίτη εταιρεία που είχε αναλάβει τη συλλογή και μεταφορά λυμάτων από το εργοστάσιο της Ε.Ι. Παπαδόπουλος Α.Ε. στον Ταύρο προς το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων στη Μεταμόρφωση.
Η εταιρεία υπογραμμίζει επίσης ότι ο ανάδοχος είχε υποχρέωση να τηρεί όλες τις περιβαλλοντικές και κανονιστικές απαιτήσεις και δηλώνει ότι προχωρά στις απαραίτητες ενέργειες για την πλήρη διερεύνηση του περιστατικού, διατηρώντας παράλληλα κάθε νόμιμο δικαίωμά της. Το ερώτημα που μένει είναι ποιος ελέγχει, τελικά, την τήρηση των συμβάσεων και ποιος προστατεύει το κοινό αγαθό του νερού.
Γιατί το πρόβλημα είναι ευρύτερο από ένα μεμονωμένο περιστατικό
Η υπόθεση δεν περιορίζεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, στο συγκεκριμένο περιστατικό. Αντίθετα, αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα στην παρακηφίσια ζώνη, όπου λειτουργούν αρκετοί χώροι στάθμευσης βαρέων οχημάτων και βυτιοφόρων. Σε αρκετές από αυτές τις εγκαταστάσεις υπάρχουν φρεάτια που συνδέονται με το δίκτυο ομβρίων, ενώ έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για παράνομες απορρίψεις αποβλήτων.
Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, τέτοιες πρακτικές φέρεται να πραγματοποιούνται ακόμη και μετά από έντονες βροχοπτώσεις, όταν η αυξημένη παροχή νερού στον Κηφισό μπορεί να δυσχεράνει τον εντοπισμό των ρύπων. Παρόμοια προβλήματα έχουν καταγραφεί και στην Ανατολική Αττική, όπου η απουσία ολοκληρωμένου αποχετευτικού δικτύου έχει οδηγήσει, σύμφωνα με καταγγελίες, σε παράνομες συνδέσεις αποχετεύσεων με το δίκτυο ομβρίων.
Τι σημαίνει αυτό για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία
Η απόρριψη ανεπεξέργαστων βιομηχανικών λυμάτων σε ένα ποτάμι που διασχίζει το μεγαλύτερο αστικό συγκρότημα της χώρας δεν είναι απλώς περιβαλλοντική παράβαση. Είναι πράξη που πλήττει τη δημόσια υγεία, την οικολογική ισορροπία και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Ο Κηφισός, που κάποτε υπήρξε ζωτικός πνεύμονας της Αττικής, έχει μετατραπεί σε αποδέκτη κάθε είδους ρύπανσης, με τη σιωπή ή την αδράνεια όσων όφειλαν να τον προστατεύουν.
Οι έρευνες των Αρχών συνεχίζονται, με το βλέμμα στραμμένο στο εύρος της παράνομης δραστηριότητας. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο η τιμωρία των υπευθύνων. Είναι η ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος, η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και η βούληση να σταματήσει η ασυδοσία όσων θεωρούν τον Κηφισό και τη θάλασσα ως ιδιωτικό τους αποχετευτικό αγωγό.
Συχνές ερωτήσεις για την παράνομη απόρριψη λυμάτων στον Κηφισό
Τι συνέβη με τα βυτιοφόρα στον Κηφισό;
Τρεις άνθρωποι συνελήφθησαν επ' αυτοφώρω το πρωί της Τρίτης στο Αιγάλεω, όταν βυτιοφόρο εντοπίστηκε να αδειάζει ανεπεξέργαστα βιομηχανικά απόβλητα σε φρεάτιο πρατηρίου καυσίμων. Τα απόβλητα κατέληγαν μέσω παράνομων συνδέσεων στο δίκτυο ομβρίων και από εκεί στον Κηφισό.
Ποια εταιρεία εμπλέκεται στην υπόθεση;
Το φορτίο που εντοπίστηκε προερχόταν από την παραγωγική μονάδα της μπισκοτοβιομηχανίας Παπαδοπούλου στην Ιερά Οδό. Η εταιρεία δηλώνει ότι η διαχείριση των αποβλήτων είχε ανατεθεί συμβατικά σε εξωτερική εταιρεία μεταφοράς.
Είναι τοξικό το απόβλητο που βρέθηκε;
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, το φορτίο δεν χαρακτηρίζεται ως τοξικό, αλλά ήταν ανεπεξέργαστο υγρό βιομηχανικό απόβλητο με υψηλή οξύτητα (pH 4,8). Για να διοχετευθεί νόμιμα στο αποχετευτικό σύστημα, θα έπρεπε να έχει υποστεί την απαιτούμενη επεξεργασία.