Καύσωνας και ανισότητα: Η ζέστη χτυπά τους φτωχούς, οι πλούσιοι έχουν air condition

Η Ελλάδα βράζει. Σήμερα, Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, ο υδράργυρος άγγιξε τους 40 βαθμούς Κελσίου στη Λάρισα, ενώ η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) προειδοποιεί για θερμοκρασίες έως 43 βαθμούς στη Θεσσαλία. Αλλά πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια βαθιά κοινωνική πληγή: η ζέστη δεν είναι ίδια για όλους. Οι εργαζόμενοι στα χωράφια, οι οικοδόμοι και οι άστεγοι υποφέρουν, ενώ οι έχοντες απολαμβάνουν την πολυτέλεια του κλιματισμού. Το φαινόμενο Foehn, που φέρνει ξηρούς και θερμούς ανέμους, απειλεί να κάψει τα δάση και να εκθέσει τις ανισότητες της κλιματικής κρίσης.

Πού χτύπησε ο υδράργυρος;

Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο Θοδωρή Κολυδά, η Λάρισα κατέγραψε 39,8°C, ακολουθούμενη από τις Σέρρες με 38,8°C, την Κοζάνη με 38,0°C, και τη Λαμία και Τρίπολη με 37,9°C. Ο θεσσαλικός κάμπος, όπως εξηγεί ο κ. Κολυδάς, ευνοεί την ταχεία άνοδο της θερμοκρασίας. Αλλά η νύχτα ήταν δροσερή στα βορειοδυτικά: η Φλώρινα έπεσε στους 15,4°C, η Τρίπολη στους 16,5°C και τα Ιωάννινα στους 16,7°C. Αυτή η διακύμανση δείχνει πως η φύση ακόμα αντιστέκεται, αλλά η ανθρώπινη δραστηριότητα την πιέζει ασφυκτικά.

Οι άνεμοι: Σύμμαχοι ή εχθροί;

Οι άνεμοι στο Αιγαίο έφτασαν τα 6 μποφόρ, με την Κάρπαθο να καταγράφει μέση ένταση 42 km/h. Αλλά οι ριπές ήταν τοπικά πολύ ισχυρές: στην Κέρκυρα 79,7 km/h και στη Θεσσαλονίκη 77,8 km/h. Ο κ. Κολυδάς σημειώνει ότι οι δυτικοί άνεμοι δεν πρόλαβαν να γίνουν ξηροί καταβατικοί, επιτρέποντας σε ευεργετικές θαλάσσιες αύρες να κρατήσουν τη θερμοκρασία χαμηλότερα σε ανατολικές περιοχές. Ωστόσο, στην Ανατολική Στερεά και τη νότια Πελοπόννησο, οι άνεμοι λειτούργησαν θερμαντικά, ανεβάζοντας τον υδράργυρο κοντά στους 40-41 βαθμούς. Ο «στρατηγός άνεμος» έχει τον τελευταίο λόγο, όπως λέει χαρακτηριστικά ο μετεωρολόγος.

Το νέο έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ: Ποιοι κινδυνεύουν;

Η ΕΜΥ επικαιροποίησε το έκτακτο δελτίο, προειδοποιώντας για θερμοκρασίες 41-42 βαθμούς στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά και την ανατολική Πελοπόννησο, με τοπικά 43°C στη Θεσσαλία. Στην Αττική, η θερμοκρασία θα φτάσει τους 39°C, με τα ανατολικά τμήματα να αγγίζουν τους 40-41°C. Παράλληλα, από το απόγευμα αναμένονται ισχυρές καταιγίδες στη Μακεδονία και τη Θράκη, με μπουρίνια, κεραυνούς και πιθανές χαλαζοπτώσεις. Αυτά τα φαινόμενα πλήττουν κυρίως τους εργαζόμενους στην ύπαιθρο, που δεν έχουν την πολυτέλεια να κλειστούν σε κλιματιζόμενους χώρους.

Τι είναι το φαινόμενο Foehn και γιατί απειλεί τα δάση;

Το φαινόμενο Foehn, σύμφωνα με το meteo, δημιουργείται όταν δυτικοί άνεμοι συναντούν βουνά. Ο αέρας ανεβαίνει, ψύχεται και χάνει υγρασία, για να κατρακυλήσει στην υπήνεμη πλευρά ως θερμός και ξηρός καταβάτης άνεμος (λίβας). Αυτό αποξηραίνει τα δασικά καύσιμα, καθιστώντας τα εξαιρετικά εύφλεκτα. Ο κίνδυνος πυρκαγιάς αυξάνεται κατακόρυφα, συχνά σε ακραία επίπεδα, μέσα σε λίγα λεπτά. Η κλιματική κρίση, που γεννιέται από την απληστία των λίγων, πλήττει πρώτα τους πιο ευάλωτους: τους αγρότες, τους δασεργάτες και τις κοινότητες που ζουν κοντά σε δάση.

Γιατί η ζέστη είναι ταξικό ζήτημα;

Ο καύσωνας δεν είναι απλώς ένα μετεωρολογικό φαινόμενο. Είναι ένα κοινωνικό και ταξικό ζήτημα. Οι πλούσιοι κλείνονται σε κλιματιζόμενες βίλες, ενώ οι φτωχοί εργάζονται κάτω από τον ήλιο, χωρίς πρόσβαση σε δροσερό νερό ή σκιά. Η κυβέρνηση και η ΕΕ, με τις πολιτικές λιτότητας, αποτυγχάνουν να προστατεύσουν τους πολίτες. Αντί για δημόσιες υποδομές δροσιάς και στήριξη των εργαζομένων, βλέπουμε ιδιωτικοποιήσεις και απορρύθμιση. Η κλιματική κρίση είναι το αποκορύφωμα μιας συστημικής αδικίας που πρέπει να ανατραπεί.

Πώς μπορούμε να αντισταθούμε;

Η αντίσταση ξεκινά από την αλληλεγγύη. Οι γειτονιές πρέπει να οργανωθούν για να προστατεύσουν τους ηλικιωμένους, τους άστεγους και τους μετανάστες. Τα συνδικάτα οφείλουν να διεκδικήσουν παύση εργασιών σε ώρες καύσωνα και δωρεάν κλιματιζόμενους χώρους. Η φύση, από την πλευρά της, μας υπενθυμίζει ότι η λύση δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η κοινωνική δικαιοσύνη. Όπως έλεγαν οι αρχαίοι, «μηδέν άγαν»: τίποτα στα άκρα. Αλλά εμείς ζούμε ήδη στα άκρα της ανισότητας.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποιες είναι οι υψηλότερες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν σήμερα;

Η Λάρισα κατέγραψε 39,8°C, ακολουθούμενη από Σέρρες (38,8°C), Κοζάνη (38,0°C), Λαμία και Τρίπολη (37,9°C).

Τι είναι το φαινόμενο Foehn;

Είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο όπου δυτικοί άνεμοι συναντούν βουνά, δημιουργώντας ξηρούς και θερμούς καταβάτες ανέμους που αυξάνουν τον κίνδυνο πυρκαγιάς.

Ποιοι πλήττονται περισσότερο από τον καύσωνα;

Οι εργαζόμενοι στην ύπαιθρο, οι άστεγοι, οι ηλικιωμένοι και οι μετανάστες, λόγω έλλειψης πρόσβασης σε κλιματισμό και δροσερούς χώρους.