Ισπανία: Πάνω από 1,17 εκατ. μετανάστες ζητούν τα χαρτιά τους

Η Ισπανία έγραψε ιστορία, με 1.174.978 αιτήσεις τακτοποίησης μεταναστών να καταρρίπτουν κάθε πρόβλεψη της κυβέρνησης και να φέρνουν στο φως την τεράστια ζήτηση για δικαιώματα και αξιοπρέπεια. Πάνω από 600.000 άνθρωποι βγήκαν από τα σκοτάδια της παρανομίας, αποκτώντας προσωρινή άδεια διαμονής και εργασίας, ενώ η δεξιά και η ακροδεξιά επιτίθενται δικαστικά για να ανατρέψουν αυτή την νίκη της κοινωνίας.

Πώς η πραγματικότητα ξεπέρασε τις προβλέψεις της εξουσίας

Η ισπανική κυβέρνηση υπολόγιζε περίπου 750.000 αιτήσεις, ελπίζοντας να εγκρίνει τις 500.000. Η ζωή, ωστόσο, απέδειξε πως η ανάγκη για χαρτιά δεν μπαίνει σε γραφειοκρατικά καλούπια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, ο τελικός αριθμός των αιτήσεων ανέρχεται σε 1.174.978. Είναι ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει καταγραφεί στην Ισπανία από την επάνοδο της δημοκρατίας, ξεπερνώντας κατά πολύ την προηγούμενη διαδικασία του 2005 επί κυβέρνησης Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, που είχε ωφελήσει 576.506 ανθρώπους.

Από το τρέχον σύνολο, οι 609.737 φάκελοι έχουν γίνει δεκτοί προς εξέταση. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι διαθέτουν ήδη προσωρινή άδεια διαμονής και εργασίας, ενώ 11.000 έχουν ήδη λάβει οριστική θετική απάντηση. Η κυβέρνηση δεσμεύεται πως η διοικητική σιωπή δεν θα σημαίνει απόρριψη και όλες οι αιτήσεις θα απαντηθούν τους επόμενους μήνες.

Ποιοι είναι οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς

Πίσω από αυτά τα νούμερα κρύβονται πρόσωπα και ιστορίες επιβίωσης, άνθρωποι που στερούνταν για χρόνια την στοιχειώδη νομική ύπαρξη. Το 67% όσων αιτήθηκαν είναι λατινοαμερικανικής καταγωγής. Η Κολομβία βρίσκεται στην κορυφή με το 27% των αιτήσεων, ακολουθούμενη από το Μαρόκο με 13,4%, τη Βενεζουέλα με 11,7%, το Περού με 8,8% και την Ονδούρα με 4,9%. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, καθώς η Κολομβία έχει ξεπεράσει το Μαρόκο ως κύρια χώρα προέλευσης νέων μεταναστών από το 2022.

Το προφίλ των αιτούντων είναι εξίσου αποκαλυπτικό των συνθηκών εργασίας. Το 81% είναι κάτω των 45 ετών και έξι στους δέκα δεν έχουν συμπληρώσει τα 34. Οι άνδρες αποτελούν το 57% έναντι 43% των γυναικών, ενώ τα ανήλικα παιδιά φτάνουν το 11%.

Ιστορίες όπως αυτή του Μισαέλ, ενός νεαρού Περουβιανού που έμεινε χωρίς χαρτιά μετά την απόρριψη της αίτησης ασύλου του, δίνουν σάρκα και οστά στον αγώνα. Ο Μισαέλ ξεκίνησε να πληρώνει εισφορές τέσσερις μέρες μετά την απόδοση της προσωρινής άδειας, συνδυάζοντας νυχτερινή δουλειά σε πιτσαρία της Ουέλβα με σπουδές.

Χωρίς χαρτιά όλα είναι πιο σκληρά. Είναι σαν να μένεις σε παύση.

περιγράφει ο ίδιος τους μήνες της παρανομίας, της εκμετάλλευσης και της αβεβαιότητας.

Τι σημαίνει η τακτοποίηση για την οικονομία και την Κοινωνική Ασφάλιση

Το επιχείρημα της κυβέρνησης για την τόνωση της επίσημης απασχόλησης αρχίζει να επιβεβαιώνεται. Από τα άτομα με αίτηση υπό εξέταση, 159.097 εμφανίζονται ήδη εγγεγραμμένοι στην Κοινωνική Ασφάλιση. Ο υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Μπόρχα Σουάρεθ, τονίζει ότι το 83,4% των νέων εγγραφών ανήκει στο Γενικό Καθεστώς, με τις συμβάσεις αορίστου χρόνου να κυριαρχούν. Η εστίαση απορροφά 38.776 νέους ασφαλισμένους, το εμπόριο 20.195, οι διοικητικές δραστηριότητες 19.327 και οι κατασκευές 18.310. Η εργασία των μεταναστών αναδεικνύεται σε βασικό κινητήρα αύξησης της απασχόλησης. Η ένταξη στην Κοινωνική Ασφάλιση δεν είναι δώρο, είναι δικαίωμα. Αυτοί οι άνθρωποι δεν παίρνουν, δίνουν στην κοινωνία και στην οικονομία.

Ποιο είναι το νομικό μέτωπο που ανοίγει η δεξιά

Η κατάκτηση, όμως, δέχεται επίθεση από τις δυνάμεις του συντηρητισμού. Το Λαϊκό Κόμμα και η ακροδεξιά Vox έχουν προσβάλει το διάταγμα στον Άρειο Πάγο, ενώ περιφερειακές κυβερνήσεις της δεξιάς στη Μαδρίτη, την Βαλενθιανή Κοινότητα και την Αραγωνία έχουν προσχωρήσει στην προσφυγή. Ο Άρειος Πάγος εξετάζει τώρα αν θα στείλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο την αμφιλεγόμενη στάση των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι στα δικαιώματα των μεταναστών.

Το Υπουργείο Ένταξης και η Νομική Υπηρεσία του Κράτους προετοιμάζονται να αποδείξουν τη συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι η άδεια αφορά μόνο το ισπανικό έδαφος. Ο Άρειος Πάγος έχει ήδη απορρίψει τον Μάιο τα ασφαλιστικά μέτρα αναστολής, η εξέταση των φακέλων συνεχίζεται και η ελπίδα παραμένει ζωντανή.

Η ανταπόκριση της κοινωνίας ήταν άμεση και αλληλέγγυα. Συνολικά 495 φορείς του Τρίτου Τομέα και συνδικαλιστικές οργανώσεις στήριξαν τους αιτούντες, παρέχοντας ζωτικής σημασίας βοήθεια για τα πιστοποιητικά ευαλωτότητας. Το 58% των ηλεκτρονικών αιτήσεων υποβλήθηκε μέσω δικηγόρων, αποδεικνύοντας ότι ο αγώνας για δικαιώματα είναι συλλογικός. Στην Καταλονία κατατέθηκαν 257.602 αιτήσεις, στη Μαδρίτη 202.424, στην Βαλενθιανή Κοινότητα 167.286 και στην Ανδαλουσία 161.557.

Μπορεί η δεξιά να αναστείλει τη διαδικασία τακτοποίησης;

Οχι, τουλάχιστον όχι προς το παρόν. Ο Άρειος Πάγος έχει απορρίψει τα ασφαλιστικά μέτρα που ζητούσε η δεξιά για την αναστολή της διαδικασίας. Η εξέταση των φακέλων προχωρά κανονικά, παρά τις προσφυγές του Λαϊκού Κόμματος και της Vox, και η κυβέρνηση δεσμεύεται να απαντήσει σε όλες τις αιτήσεις.

Πώς αντέδρασαν τα συνδικάτα και η κοινωνία;

Η ανταπόκριση της κοινωνίας ήταν άμεση και αλληλέγγυα. Συνολικά 495 φορείς του Τρίτου Τομέα και συνδικαλιστικές οργανώσεις στήριξαν ενεργά τους αιτούντες, παρέχοντας ζωτικής σημασίας βοήθεια, ειδικά για την έκδοση πιστοποιητικών ευαλωτότητας. Το 58% των ηλεκτρονικών αιτήσεων υποβλήθηκε μέσω δικηγόρων, αποδεικνύοντας ότι ο αγώνας για τα δικαιώματα είναι συλλογικός.