Όσο κι αν τα όνειρα των δισεκατομμυριούχων της Σίλικον Βάλεϊ μάς ταξιδεύουν σε σεληνιακούς οικισμούς, η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή και πιο γήινη από ποτέ. Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Space Technologies έρχεται να γκρεμίσει τα σχέδια του Έλον Μασκ και των ομοίων του: το νερό στη Σελήνη, ακόμη κι αν υπάρχει σε αφθονία, δεν αρκεί για να στηρίξει μια μεγάλη πόλη για πολύ καιρό. Και αυτό, όπως πάντα, είναι ένα ζήτημα που αφορά τους λίγους που ονειρεύονται να φύγουν, ενώ οι πολλοί μένουν πίσω να πληρώνουν τον λογαριασμό.
Τι αποκαλύπτει η έρευνα για το νερό στη Σελήνη
Οι αστροφυσικοί Martin Elvis και Jonathan McDowell υπολόγισαν πόσο θα άντεχαν πληθυσμοί διαφορετικών μεγεθών, αν το νερό χρησιμοποιούνταν για πόση, υγιεινή, καλλιέργεια τροφίμων, καύσιμα πυραύλων ακόμη και για αναπνοή. Με μια «γενναιόδωρη» εκτίμηση 1 δισεκατομμυρίου τόνων νερού, μια πόλη 1 εκατομμυρίου κατοίκων θα εξαντλούσε τα αποθέματα σε λιγότερο από δυόμισι χρόνια. Ακόμη και με ανακύκλωση 98%, όπως στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η ίδια ποσότητα θα έφτανε για περίπου 100 χρόνια, και μόνο αν οι άνθρωποι ήταν «πολύ προσεκτικοί», όπως είπε ο Έλβις στο CNN. Δηλαδή, να χρησιμοποιούν αμφιβόλου ποιότητας τουαλέτες και να μην πλένουν ρούχα. Μια τέτοια ζωή, πρόσθεσε, «δύσκολα θα μπορούσε να είναι βιώσιμη».
Πόσο θα άντεχαν μικρότεροι οικισμοί
Μια πόλη 100.000 κατοίκων θα επιβίωνε για περίπου 1.000 χρόνια, διάστημα που «φαίνεται αρκετά μεγάλο ώστε να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό βιώσιμη». Ένας οικισμός 10.000 ανθρώπων θα είχε νερό για περίπου 10.000 χρόνια, δίνοντας περιθώριο να βρεθεί άλλη λύση. Μακροπρόθεσμα, μια πιθανή λύση θα ήταν η μεταφορά νερού από τη ζώνη των αστεροειδών ή τους δορυφόρους του Κρόνου, αν και κάτι τέτοιο δεν είναι σήμερα πρακτικά εφικτό. Ο McDowell εκτιμά ότι σε περίπου 30 χρόνια θα μπορούσε να υπάρχει ένας οικισμός στη Σελήνη, αντί για μια πόλη μέσα σε μια δεκαετία, όπως ισχυρίζεται ο Μασκ.
Η επιστημονική κοινότητα βάζει φρένο στα σχέδια των δισεκατομμυριούχων
Ο Ίαν Κρόφορντ, καθηγητής Πλανητικής Επιστήμης και Αστροβιολογίας στο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, χαρακτήρισε τη μελέτη σημαντική, τονίζοντας ότι οι συγγραφείς προσέφεραν «πολύτιμο έργο εισάγοντας μια δόση ρεαλισμού στη συζήτηση». Ένα «Χωριό στη Σελήνη» με περίπου 1.000 κατοίκους θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το νερό με μεγαλύτερη άνεση, σύμφωνα με τους ερευνητές. Ο Κρόφορντ εκτίμησε ότι βραχυπρόθεσμα υπάρχει αρκετό νερό στους πόλους για να υποστηριχθούν μικρής κλίμακας ερευνητικές βάσεις. Ωστόσο, ο ερευνητής Συμεών Μπάρμπερ προειδοποίησε ότι ο πάγος στους πόλους έχει μεγάλη επιστημονική αξία και πρέπει να ερευνηθεί πριν εξορυχθεί.
Το νερό ως «χρυσός» και η ανάγκη για διεθνή ρύθμιση
Το νερό θα αποτελέσει τον «χρυσό του ηλιακού συστήματος», είπε ο ΜακΝτάουελ. Στους παγωμένους κρατήρες μπορεί να είναι σχετικά εύκολο να αξιοποιηθεί, ενώ σε άλλες περιοχές ενδέχεται να υπάρχει μόνο σε ίχνη μέσα στα πετρώματα. Το ακραίο ψύχος και το σκοτάδι δυσκολεύουν τη δραστηριότητα, ενώ ο πάγος πιθανότατα περιέχει τοξικές χημικές ουσίες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι οκτώ μεγαλύτεροι κρατήρες περιέχουν περίπου 34 εκατομμύρια τόνους νερού. Με λίγους μεγάλους κρατήρες προς εξερεύνηση, προειδοποιούν για τον κίνδυνο μιας λογικής «πυρετού του χρυσού», όπου τα ενδιαφερόμενα μέρη θα επιχειρήσουν να εκμεταλλευτούν τα μεγαλύτερα αποθέματα. Γι' αυτό υπογραμμίζουν την ανάγκη διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε να διασφαλιστεί η προσεκτική διαχείριση των περιορισμένων υδάτινων πόρων της Σελήνης.
Η γεωργία και η vegan διατροφή ως λύση
Μια σημαντική παράμετρος αφορά τη γεωργία, που σύμφωνα με μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας επιβαρύνει περισσότερο από κάθε άλλη δραστηριότητα τους υδάτινους πόρους. Η κατανάλωση νερού θα μπορούσε να περιοριστεί με την υιοθέτηση μιας vegan διατροφής. Ωστόσο, παραμένει μεγάλη αβεβαιότητα τόσο για την πραγματική ποσότητα νερού όσο και για την ευκολία εξαγωγής του.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει μεγάλη πόλη στη Σελήνη;
Η έρευνα δείχνει ότι το διαθέσιμο νερό στη Σελήνη δεν επαρκεί για να συντηρηθεί μια πόλη 1 εκατομμυρίου κατοίκων για περισσότερο από δυόμισι χρόνια, ακόμη και με γενναιόδωρες εκτιμήσεις για τα αποθέματα.
Πόσο θα άντεχε ένας μικρότερος οικισμός;
Ένας οικισμός 100.000 κατοίκων θα μπορούσε να επιβιώσει για περίπου 1.000 χρόνια, ενώ ένας οικισμός 10.000 ανθρώπων για περίπου 10.000 χρόνια, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Τι προτείνουν οι ερευνητές για τη διαχείριση του σεληνιακού νερού;
Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για διεθνές ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε να αποφευχθεί μια λογική «πυρετού του χρυσού» και να διασφαλιστεί η προσεκτική διαχείριση των περιορισμένων υδάτινων πόρων της Σελήνης.