Η γαλακτοβιομηχανία στα χέρια των funds: Πώς η κρίση οδηγεί στη συγκέντρωση
Η ελληνική γαλακτοβιομηχανία βιώνει μια περίοδο ραγδαίων αλλαγών, με τα μεγάλα κεφάλαια να επωφελούνται από την κρίση που πλήττει τους μικρούς παραγωγούς. Οι προκλήσεις της ευλογιάς, οι δασμοί και η συρρίκνωση της εγχώριας ζήτησης δημιουργούν ένα τοπίο που ευνοεί τη συγκέντρωση του κλάδου στα χέρια λίγων.
Το ντόμινο των εξαγορών συνεχίζεται
Μετά την πώληση της «Δωρικής» στην Desserta Hellas, θυγατρική του αυστριακού ομίλου Berglandmilch το 2024, και τη μεγάλη συμφωνία του 2025 με την πώληση της «Δωδώνης» στα «Ελληνικά Γαλακτοκομεία», το 2026 ξεκίνησε με νέα συμφωνία. Το fund EOS Capital Partners απέκτησε πλειοψηφική συμμετοχή στη «Φάρμα Κουκάκη», ενώ παραμένει ανοιχτό το πωλητήριο του fund CVC για τη ΔΕΛΤΑ.
Αυτή η κίνηση δεν είναι τυχαία. Τα μεγάλα κεφάλαια εκμεταλλεύονται την αδυναμία των μικρότερων επιχειρήσεων να αντιμετωπίσουν τις κρίσεις, δημιουργώντας ολιγοπώλια που θα ελέγχουν την αγορά.
Η ευλογιά πλήττει τους αδύναμους
Οι συνέπειες της ευλογιάς είναι καταστροφικές για τις μικρές και μεσαίες τυροκομικές επιχειρήσεις της Θράκης και της Θεσσαλίας. Τα στοιχεία του ΕΛΓΟ Δήμητρα αποκαλύπτουν τη σκληρή πραγματικότητα:
- Στον Έβρο: μείωση παραδόσεων πρόβειου γάλακτος κατά 54%
- Στη Ξάνθη: μείωση 41%
- Στη Ροδόπη: μείωση 20%
- Στην Καβάλα: μείωση 35%
Συνολικά, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης έχασε 8.770 τόνους γάλακτος, μείωση 26,5%. Από τον Αύγουστο 2024 έχουν θανατωθεί σε όλη την Ελλάδα 472.928 αιγοπρόβατα, πλήγμα που αφορά κυρίως τους μικρούς κτηνοτρόφους.
Η φέτα στο στόχαστρο των δασμών
Το εξαγώγιμο προϊόν της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας, η φέτα, αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις. Στις ΗΠΑ καταγράφεται μείωση εξαγωγών κατά 6,59% λόγω των δασμών Τραμπ, ενώ στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη αγορά, η μείωση φτάνει το 2,52%.
Οι γερμανικές λιανεμπορικές αλυσίδες πιέζουν για μείωση τιμών, στηρίζοντας τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, γεγονός που πλήττει τους Έλληνες παραγωγούς.
Η καταστροφική πτώση της κατανάλωσης
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποκαλύπτουν μια σοκαριστική πραγματικότητα: η μέση μηνιαία κατανάλωση γάλακτος ανά νοικοκυριό έπεσε από 13,75 λίτρα το 2004 σε μόλις 8,48 λίτρα το 2024. Μείωση 38% σε 20 χρόνια!
Παράλληλα, η κατανάλωση τυριών μειώθηκε κατά 32%, από 3,5 κιλά το 2004 σε 2,36 κιλά το 2024. Αυτή η κατάρρευση δεν οφείλεται μόνο στη δημογραφική κρίση, αλλά και στη φτωχοποίηση των ελληνικών νοικοκυριών.
Η ανάγκη για αντίσταση
Η συγκέντρωση του κλάδου στα χέρια των funds και των πολυεθνικών δεν είναι αναπόφευκτη. Χρειάζεται στήριξη των μικρών παραγωγών, προστασία της εγχώριας παραγωγής και αντίσταση στις πιέσεις για liberalization της αγοράς.
Το μέλλον της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας δεν πρέπει να καθορίζεται από τα κέρδη των funds, αλλά από την ανάγκη διατροφικής αυτάρκειας και προστασίας των εργαζομένων στον πρωτογενή τομέα.