ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Η νέα ψηφιακή αλυσίδα που επιβάλλει η κυβέρνηση στους εργαζόμενους

Από χθες, 16 Φεβρουαρίου, τίθεται σε πλήρη λειτουργία το νέο Πληροφοριακό Σύστημα "ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ", αντικαθιστώντας οριστικά το προηγούμενο σύστημα. Μια εξέλιξη που, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί "δίκαιης εργασίας", εγείρει σοβαρά ερωτηματικά για την πραγματική προστασία των εργαζομένων.

Ψηφιακός έλεγχος υπό το μανδύα του εκσυγχρονισμού

Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσιάζει το νέο σύστημα ως "επανάσταση" που απλοποιεί τις διαδικασίες και ενισχύει την προστασία των εργαζομένων. Όμως, πίσω από τη ρητορική της διαφάνειας κρύβεται μια πραγματικότητα αυξημένου ελέγχου και παρακολούθησης.

Το σύστημα, σχεδιασμένο στα πρότυπα του gov.gr, ενσωματώνει τις προβλέψεις των νόμων 5053/2023 και 5239/2025 "Δίκαιη Εργασία για Όλους" - έναν τίτλο που ηχεί ειρωνικά σε μια εποχή όπου οι εργασιακά δικαιώματα δέχονται συνεχείς επιθέσεις.

Αριθμοί που αποκαλύπτουν την κλίμακα της επιτήρησης

Τα στοιχεία που παρέχει το υπουργείο είναι αποκαλυπτικά για την έκταση του ψηφιακού ελέγχου:

• 380.000 χρήστες καθημερινά υποχρεούνται να διεκπεραιώσουν πάνω από 3,4 εκατομμύρια υποβολές
• 30.000 μεταβολές απασχόλησης καταγράφονται κάθε μέρα
• 1.700.000 δηλώσεις έναρξης-λήξης απασχόλησης
• 1.400.000 δηλώσεις ωραρίων και υπερωριών

Αυτή η μαζική συλλογή δεδομένων μετατρέπει κάθε εργαζόμενο σε έναν αριθμό, σε μια καταχώρηση που παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο από τα κέντρα εξουσίας.

Οι "απλουστεύσεις" που επιβαρύνουν

Το υπουργείο διαφημίζει την κατάργηση εντύπων όπως το Ε4 και το Ε9, παρουσιάζοντάς την ως "μείωση γραφειοκρατίας". Στην πραγματικότητα, όμως, αυτές οι αλλαγές μεταφέρουν το βάρος στους ίδιους τους εργαζόμενους, που πλέον καλούνται να διαχειρίζονται την εργασιακή τους κατάσταση μέσω της εφαρμογής myErgani.

Η δυνατότητα "αποδοχής ή απόρριψης των ουσιωδών όρων εργασίας" μέσω της πλατφόρμας ακούγεται προοδευτική, αλλά σε μια αγορά εργασίας όπου η ανεργία και η αβεβαιότητα κυριαρχούν, πόσοι εργαζόμενοι θα τολμήσουν πραγματικά να απορρίψουν όρους;

Η σκιά της επιτήρησης

Το νέο σύστημα παρέχει στην Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας "σημαντικά εργαλεία", όπως αναφέρει το υπουργείο. Αυτό που δεν λέει είναι ότι τα ίδια εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταστολή εργαζομένων που διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

Η μετατροπή του συστήματος "από σύστημα γεγονότων σε μητρώο" σημαίνει ότι κάθε κίνηση, κάθε ώρα εργασίας, κάθε άδεια καταγράφεται και αποθηκεύεται μόνιμα. Ένα ψηφιακό αρχείο που θα ακολουθεί τον εργαζόμενο σε όλη του τη σταδιοδρομία.

Αντίσταση στον ψηφιακό αυταρχισμό

Όπως οι αρχαίοι Αθηναίοι αγωνίστηκαν για τη δημοκρατία ενάντια στην τυραννία, έτσι και σήμερα οι εργαζόμενοι καλούνται να αντισταθούν σε αυτή τη νέα μορφή ψηφιακού αυταρχισμού. Το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό εργαλείο, είναι ένα όπλο ελέγχου στα χέρια του κεφαλαίου.

Η πραγματική "δίκαιη εργασία" δεν έρχεται από ψηφιακές πλατφόρμες και αλγόριθμους παρακολούθησης, αλλά από τη συλλογική οργάνωση, την ενίσχυση των συνδικάτων και την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

Οι εργαζόμενοι πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση. Πίσω από κάθε "εκσυγχρονισμό" κρύβεται συχνά μια νέα μορφή εκμετάλλευσης. Το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ μπορεί να είναι η αρχή μιας νέας εποχής ψηφιακής καταπίεσης, εκτός αν οι εργαζόμενοι αντισταθούν και διεκδικήσουν τον έλεγχο των εργαλείων που διαμορφώνουν την εργασιακή τους ζωή.