Ασφαλές μαύρισμα: Το μεγάλο ψέμα της βιομηχανίας αντηλιακών

Το ασφαλές μαύρισμα είναι ένα κατασκεύασμα της σύγχρονης καταναλωτικής κουλτούρας. Ο ισπανός δερματολόγος Ραμόν Γκριμάλτ το τοποθετεί δίπλα σε ένα άλλο μεγάλο ψέμα, αυτό του αλκοόλ που δεν βλάπτει. Μιλώντας στην εκπομπή El Matí στο ισπανικό ραδιόφωνο Catalunya Ràdio, ο καθηγητής Πανεπιστημίου κατέρριψε τον μύθο της ασφαλούς ηλιοθεραπείας, αποκαλύπτοντας ότι η βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι πάντα σωρευτική, ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας.

Η βλάβη είναι αθροιστική και το δέρμα θυμάται

Η λογική του «αποφεύγω τις μεσημεριανές ώρες και είμαι ασφαλής» καταρρέει μπροστά στην επιστημονική πραγματικότητα. Όπως εξήγησε ο Γκριμάλτ, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο οξύ έγκαυμα των καλοκαιρινών διακοπών, αλλά στη σιωπηλή, καθημερινή έκθεση. Οι περισσότερες μορφές καρκίνου του δέρματος εμφανίζονται στο πρόσωπο, το ντεκολτέ και τα χέρια, στις περιοχές δηλαδή που δέχονται την επίθεση του ήλιου κάθε μέρα, ακόμη κι αν δεν καίγονται ποτέ.

Εδώ και 35 χρόνια αφαιρώ καρκίνους του δέρματος και δεν χρειάστηκε ποτέ να αφαιρέσω κάποιον από τους γλουτούς. Απλώς δεν περνάμε τόσο πολύ χρόνο εκθέτοντας αυτή την περιοχή στον ήλιο ώστε να συσσωρεύσει αντίστοιχη ακτινοβολία.

Η αγορά του αντηλιακού και η γυμνότητα των μαζών

Εδώ ξεκινά η πιο σκληρή κριτική του γιατρέα, που αγγίζει τα ζητήματα της κερδοσκοπίας και της χειραγώγησης. Οι εταιρείες παραγωγής αντηλιακών και τα εργαστήρια έχουν πείσει τους ανθρώπους ότι πρέπει να γδύνονται για να αλείφονται με κρέμες. Ο Γκριμάλτ αποκάλεσε αυτή την αντίληψη παράλογη. Η αλήθεια βρίσκεται στην ιστορία και στον μόχθο των απλών ανθρώπων. Οι αγρότες, οι πραγματικοί εργάτες της γης, εργάζονταν κάτω από τον καυτό μεσογειακό ήλιο όλο το καλοκαίρι φορώντας μακρυμάνικα ρούχα, μακριά παντελόνια και μεγάλα ψάθινα καπέλα. Δεν χρειάζονταν χημικά σκευάσματα για να προστατευτούν, αλλά τη σοφία της ανάγκης και της παράδοσης.

Τι αναφέρει η επιστημονική κοινότητα για την προστασία;

Η Ισπανική Ακαδημία Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας (AEDV) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαιώνουν αυτή την προσέγγιση. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης είναι ο περιορισμός της έκθεσης, η αναζήτηση σκιάς και η χρήση ρουχισμού. Το αντηλιακό πρέπει να είναι ένα συμπληρωματικό μέσο, όχι η δικαιολογία για μεγαλύτερη παραμονή στον ήλιο. Δεν υπάρχει απολύτως ασφαλές μαύρισμα, καθώς η ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στο DNA και επιταχύνει τη γήρανση.

Υπάρχει ασφαλής ώρα για έκθεση στον ήλιο;

Όχι, σύμφωνα με τον δερματολόγο Ραμόν Γκριμάλτ. Η οποιαδήποτε έκθεση στον ήλιο συνεπάγεται υπεριώδη ακτινοβολία και προκαλεί βλάβη στο δέρμα, ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας.

Προστατεύει περισσότερο η μπλούζα από το αντηλιακό;

Ναι, ο προστατευτικός ρουχισμός αποτελεί την αποτελεσματικότερη μορφή προστασίας. Τα αντηλιακά είναι χρήσιμα μόνο ως συμπληρωματικό μέτρο για τις ακάλυπτες περιοχές του σώματος.

Γιατί ο καρκίνος εμφανίζεται συχνά στο πρόσωπο και τα χέρια;

Επειδή η βλάβη από την ηλιακή ακτινοβολία είναι αθροιστική και εξαρτάται από τις συνολικές ώρες έκθεσης κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Το πρόσωπο και τα χέρια εκτίθενται καθημερινά στον ήλιο, σε αντίθεση με άλλες περιοχές του σώματος.