Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ: Νίκη Bayer έναντι θυμάτων του Roundup

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ με ψήφους 7 υπέρ και 2 κατά δικαίωσε την γερμανική πολυεθνική Bayer, μπλοκάροντας ουσιαστικά χιλιάδες αγωγές πολιτών που συνέδεαν το ζιζανιοκτόνο Roundup με τον καρκίνο. Η απόφαση στηρίζεται στο ότι η ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) δεν θεωρεί πιθανή την καρκινογόνο δράση της γλυφοσάτης, ακυρώνοντας τις πολιτειακές νομοθεσίες που απαιτούσαν προειδοποιήσεις. Είναι μια αδιαμφισβήτητη νίκη της Bayer και της κυβέρνησης Τραμπ, που τοποθετεί τα συμφέροντα των πολυεθνικών πάνω από τη ζωή και την υγεία των πολιτών.

Η ζωή ενός ανθρώπου έναντι του κέρδους της Bayer

Πίσω από τους αριθμούς και τα νομικά σκεπτικά κρύβεται η ιστορία του Τζον Ντάρνελ. Ο κάτοικος του Μιζούρι ψέκαζε για πάνω από είκοσι χρόνια τα πάρκα της ιστορικής γειτονιάς του στο Σεντ Λούις με το Roundup, προσφέροντας αφιλοκερδώς τον κόπο του εκ μέρους του τοπικού συλλόγου κατοίκων. Η ανταμοιβή του ήταν ένα λέμφωμα μη Hodgkin. Οι ένορκοι είχαν κρίνει ότι η εταιρεία δεν τον προειδοποίησε επαρκώς και του επιδίκασαν αποζημίωση 1,25 εκατομμυρίων δολαρίων. Τώρα, το Ανώτατο Δικαστήριο, σαν ένα σύγχρονο Αρείο Πάγο που δικαιώνει πάντα τους ισχυρούς, ανατρέπει την απόφαση. Η Bayer, που εξαγόρασε την περιβόητη Monsanto το 2018, ισχυρίζεται πλέον ότι προστατεύεται από την ομοσπονδιακή έγκριση της EPA.

Η αλήθεια είναι ότι η πολυεθνική γνωρίζει πολύ καλά τι πουλάει. Μπορεί να αρνείται τη σύνδεση με τον καρκίνο, αλλά έχει ήδη δεσμεύσει περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια για τη διευθέτηση υποθέσεων. Περίπου 200.000 αξιώσεις έχουν κατατεθεί από απλούς ανθρώπους, κυρίως ιδιώτες χρήστες, που βλέπουν την υγεία τους να καταστρέφεται. Η εταιρεία έχει σταματήσει τη χρήση γλυφοσάτης στα προϊόντα οικιακής χρήσης στις ΗΠΑ, αλλά απειλεί ότι θα αποσύρει εντελώς την ουσία από την αμερικανική αγορά αν συνεχιστούν οι διώξεις. Είναι το γνωμό τυράννων, που ζητούν ελέη από τους ισχυρούς ενώ αδιαφορούν για τους αδύναμους, χρησιμοποιώντας τους αγρότες ως όπλο στην επιχειρηματική τους στρατηγική.

Γιατί η γλυφοσάτη διχάζει την επιστημονική κοινότητα;

Η επιστημονική κόντρα γύρω από τη γλυφοσάτη, το ενεργό συστατικό του Roundup, αντικατοπτρίζει τη σύγκρουση μεταξύ της προστασίας του πολίτη και της εξυπηρέτησης του κεφαλαίου. Από τη μία πλευρά, η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας χαρακτήρισε το 2015 την ουσία ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο». Από την άλλη, η EPA των ΗΠΑ έκρινε ότι δεν είναι πιθανό να προκαλέσει καρκίνο αν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες, επιτρέποντας στην Bayer να κρύβεται πίσω από το δάχτυλο της ομοσπονδιακής ρύθμισης.

Ο δικηγόρος του Ντάρνελ, Άσλεϊ Κέλερ, επισημαίνει ότι η απόφαση αφήνει ίσως ανοιχτό το παράθυρο για αγωγές σχετικά με τον σχεδιασμό ή τη σύνθεση του προϊόντος. Είναι ένα μικρό φως ελπίδας σε ένα σκοτεινό τοπίο, όπου οι θεσμοί προδίδουν τους πολλούς.

Οι εσωτερικές αντιφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αποτελεί και πολιτική νίκη για τον Ντόναλντ Τραμπ, που στέκεται σταθερά δίπλα στις μεγάλες αγροχημικές εταιρείες. Όμως, ακόμη και μέσα στον κόρφο του κακού, υπάρχουν ρωγμές. Το κίνημα «Make America Healthy Again» (MAHA), που συνδέεται με τον υπουργό Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ζητά αυστηρότερους περιορισμούς. Ο ίδιος ο Κένεντι έχει πει ξεκάθαρα ότι θεωρεί τη γλυφοσάτη καρκινογόνο.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση εξέδωσε εκτελεστικό διάταγμα για την ενίσχυση της παραγωγής γλυφοσάτης, επικαλούμενη τη «εθνική ασφάλεια» και την «επισιτιστική επάρκεια». Είναι η κλασική δικαιολογία των ελίτ, που θυσιάζουν τη δημόσια υγεία στο βωμό του κέρδους και της κυριαρχίας, υποτάσσοντας την υγεία των πολιτών στις απαιτήσεις της αγοράς.

Τι αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ για το Roundup;

Το Ανώτατο Δικαστήριο με ψήφους 7-2 έκρινε ότι η Bayer δεν μπορεί να διώκεται βάσει πολιτειακών νόμων για μη επαρκή προειδοποίηση, αφού η ομοσπονδιακή EPA έχει εγκρίνει το προϊόν χωρίς τέτοια προειδοποίηση στην ετικέτα του.

Είναι καρκινογόνος η γλυφοσάτη σύμφωνα με την επιστήμη;

Υπάρχει ρήξη στις εκτιμήσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί την γλυφοσάτη «πιθανώς καρκινογόνο», ενώ η αμερικανική EPA θεωρεί ότι η καρκινογόνος δράση της είναι απίθανη όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες.

Πώς αντιδρά η κυβέρνηση Τραμπ στη χρήση της γλυφοσάτης;

Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει την Bayer, προωθώντας παράλληλα εκτελεστικό διάταγμα για την ενίσχυση της παραγωγής της γλυφοσάτης. Αυτό προκαλεί την έντονη δυσαρέσκεια του κινήματος MAHA και του Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, που θεωρούν την ουσία καρκινογόνο.