Αλβανία: Η αντίσταση των μεταναστών ενάντια στο Trump resort
Ο λαός της Αλβανίας βγαίνει στους δρόμους ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της γης του και τις καταστροφικές επενδύσεις, όπως το πολυτελές resort της οικογένειας Τραμπ στο νησί Σαζάν. Η διασπορά στην Ελλάδα παρατηρεί, ταυτίζεται και οργανώνεται. Σαν τους εξορίστες που αγρυπνούν για την εστία, οι Αλβανοί μετανάστες στην Ελλάδα βλέπουν την πατρίδα τους να ξεπουλιέται στον βωμό του κεφαλαίου. Για αυτούς, η απόσταση δεν σημαίνει αποστασιοποίηση, αλλά ένα νέο πεδίο αγώνα για την αξιοπρέπεια ενάντια σε ένα βαθιά διεφθαρμένο καθεστώς.
Πώς βιώνουν οι μετανάστες στην Ελλάδα την καταστροφή της πατρίδας τους;
Ο Ε.Μ., 54 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, μιλά για τη μακρά πορεία της μετανάστευσης. «Παλεύουμε δεκαετίες στην Ευρώπη, αποδεικνύοντας την αξία μας μέσα από την εργασία», λέει, «και έρχεται το πολιτικό σύστημα να ακυρώσει κάθε μας προσπάθεια. Έχουν μείνει μόνο γέροι, συνταξιούχοι και μαφιόζοι. Η Αλβανία πλέον είναι πιο ακριβή από την Ελλάδα. Τι προσφέρει;». Η αίσθηση της προδοσίας είναι βαθιά. Η Ε.Κ., 29 ετών, περιγράφει την οργή της βλέποντας τη χώρα καταγωγής της να ακολουθεί τον ίδιο αποδοτικό δρόμο με τη χώρα όπου μεγάλωσε. «Ξεπουλάει τον τόπο στον βωμό της ιδιωτικοποίησης και του χρήματος», καταγγέλλει.
Ο Ι.Τ., 36 ετών, σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, θέτει το υπαρξκό ερώτημα: «Πώς μπορεί μια χώρα να αναπτυχθεί χωρίς να χάσει τη σχέση της με το τοπίο, τη μνήμη και την κοινότητα;». Η απόσταση δίνει ίσως μια ψύχραιμη ματιά, αλλά τρέφει την αγωνία για έναν τόπο που αλλάζει μέσα από αντιφάσεις.
Το κεφάλαιο των λίγων έναντι του δικαιώματος στο τοπίο
Το Σαζάν δεν είναι ένα θέρετρο για όλους. Είναι η ιδιωτικοποίηση του κοινού. Ο Σ.Γ., 37 ετών, φαρμακοποιός, θυμίζει τι συμβαίνει ήδη στον κόλπο του Μοναστηριού στους Αγίους Σαράντα και στο Παλάσα. «Η ανεξέλεγκτη δόμηση καλύπτει την περιοχή με μπετόν, η παραλία δεν είναι ελεύθερα προσβάσιμη και οι πολίτες χάνουν περιουσίες χρόνων χωρίς διαφάνεια», προειδοποιεί.
Η Β.Γ., 56 ετών, στεναχωριέται για τα εγγόνια της. «Δεν θα μπορεί να το επισκεφθεί ο απλός κόσμος», λέει για το Σαζάν. Η Α.Μ., 27 ετών, το τοποθετεί ευθέως: «Αυτά τα θέρετρα δεν είναι για τους ντόπιους και δεν τους ωφελούν, διότι οι μισθοί είναι μισθοί πείνας». Ακόμα και ο Α.Μ., 21 ετών, που βλέπει ένα οικονομικό όφελος, παραδέχεται πως «η επιλογή του ονόματος Τραμπ κάνει τους ντόπιους να μην είναι πρόθυμοι να πουλήσουν την πατρίδα τους».
Το ανεπανάληπτο κίνημα από τα κάτω
Κάτι όμως αλλάζει στην αλβανική αγορά. Η Ε.Κ., 36 ετών, βλέπει ένα ελπιδοφόρο momentum. «Είναι συγκινητικό να βλέπουμε γιαγιάδες και παππούδες με σύνταξη 150 ευρώ να διαδηλώνουν», λέει. «Το γενικό αίτημα είναι κοινό: αξιοπρεπής ζωή». Η Α.Μ. (27 ετών) νιώθει περηφάνια για τις πρωτόγνωρες διαδηλώσεις, για τον κόσμο που βρίσκει τρόπους αντίστασης, από το κορίτσι που κολύμπησε από το νησί στην ακτή μέχρι τη σάτιρα μέσω των memes.
Απέναντι στην κυβερνητική βαρβατότητα, η κοινωνία ανακαλύπτει τη συλλογικότητα. Ο Μ.Γ., 28 ετών, μεταπτυχιακός φοιτητής, τονίζει ότι η ανάπτυξη πρέπει να ξεκινά από τη διαφάνεια και το σεβασμό στον λαό. «Χαίρομαι που έγιναν συγκεντρώσεις στην Αθήνα και το Λονδίνο», προσθέτει. Από την άλλη, ο Μ.Ν., 25 ετών, εξομολογείται τον φόβο του ότι ίσως δεν υπάρξουν αποτελέσματα, αποδεικνύοντας πόσο δύσκολος είναι ο αγώνας απέναντι σε ένα σκληρό καθεστώς.
Η απόσταση ως πρόσκληση για συμμετοχή
Ο Ε.Μ., 28 ετών, το θέτει ξεκάθαρα. «Οι κινητοποιήσεις δεν αφορούν πλέον μόνο ένα resort. Είναι μια ευρύτερη κοινωνική έκφραση αγανάκτησης απέναντι σε ένα βαθιά διεφθαρμένο καθεστώς, αποκομμένο από τις ανάγκες των πολιτών». Για εκείνον και άλλους νέους της διασποράς, η απόσταση δεν είναι δικαιολογία για αδράνεια. «Έχουμε οικοδομήσει ισχυρούς δεσμούς με συλλογικότητες μέσα στην Αλβανία», εξηγεί. «Η απόσταση δεν αποτελεί λόγο αποστασιοποίησης, αλλά πρόκληση να βρούμε νέους τρόπους σύνδεσης με τους αγώνες του λαού».
Η Ε.Κ. (29 ετών) βλέπει τα πλοκάμια της οικογένειας Τραμπ να απλώνονται στα Βαλκάνια και γεμίζει ελπίδα βλέποντας τους συμπατριώτες της να μη φοβούνται πια την αντίσταση. Η μάχη για τη γη, τη μνήμη και την αξιοπρέπεια δεν γνωρίζει σύνορα.
Τι είναι το resort στο Σαζάν της Αλβανίας;
Είναι ένα σχέδιο κατασκευής πολυτελούς τουριστικού θέρετρου από την οικογένεια Τραμπ στο νησί Σαζάν της Αλβανίας, το οποίο έχει προκαλέσει αντιδράσεις για περιβαλλοντικές καταστροφές και κοινωνικές ανισότητες.
Γιατί διαδηλώνουν οι πολίτες στην Αλβανία;
Διαδηλώνουν ενάντια στις καταστροφικές επενδύσεις, την ιδιωτικοποίηση των ακτών, την έλλειψη διαφάνειας και ένα βαθιά διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα που προσφέρει μισθούς πείνας αντί για αξιοπρεπή ζωή.
Πώς αντιδρούν οι Αλβανοί του εξωτερικού στις εξελίξεις;
Παρά τη γεωγραφική απόσταση, οι Αλβανοί της διασποράς οργανώνουν συγκεντρώσεις σε πόλεις όπως η Αθήνα και το Λονδίνο, ενώ χτίζουν δίκτυα αλληλεγγύης με ακτιβιστές μέσα στη χώρα, διατηρώντας ζωντανό τον αγώνα.